Ngày 11/6, tại hội nghị AXIS 2026 do Korea Startup Forum tổ chức tại C-Square, quận Gangnam, Seoul, nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp cho rằng rào cản lớn nhất của ngành AI hiện nay không phải là công nghệ, mà là thiếu thị trường ban đầu. Các ý kiến tại sự kiện kêu gọi chính phủ đóng vai trò khách hàng đầu tiên, qua đó tạo đầu ra cho sản phẩm AI thông qua khu vực công.

Phát biểu khai mạc, Kim Jae-won, Chủ tịch Korea Startup Forum, nhận định điều các startup đang thiếu lúc này không phải là ý tưởng hay năng lực kỹ thuật, mà là thị trường và những khách hàng đầu tiên. Theo ông, thay vì dồn nguồn lực vào một số ít doanh nghiệp, cần tạo ra một cơ chế để hàng chục, thậm chí hàng trăm công ty có thể cạnh tranh và trưởng thành trong thị trường công.

Ông Kim cho rằng Hàn Quốc có đủ điều kiện để trở thành cường quốc AI, nhưng cách hỗ trợ hiện nay của chính phủ vẫn chưa tạo ra thị trường. Theo ông, nước này đã sở hữu đủ 5 lớp nền tảng quan trọng của một quốc gia mạnh về AI, gồm hạ tầng năng lượng, ngành bán dẫn với trọng tâm là HBM, mô hình nền tảng riêng, năng lực trung tâm dữ liệu và độ tin cậy trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc sở hữu công nghệ không đồng nghĩa với việc công nghệ đó được đưa vào sử dụng rộng rãi. Vì vậy, vai trò của chính phủ cần chuyển từ “bên hỗ trợ” sang “khách hàng”.

Dẫn lại trường hợp năm 2016, khi Hàn Quốc từng đứng đầu Chỉ số phát triển ICT do Liên minh Viễn thông Quốc tế công bố nhưng vẫn chậm chân trong làn sóng chuyển đổi nền tảng, ông Kim cho rằng điểm còn thiếu lớn nhất là tinh thần doanh nhân, khả năng nắm bắt cơ hội trong môi trường bất định, cùng một văn hóa không sợ thất bại.

Theo ông, để hình thành văn hóa đó, nhà nước cần mở thị trường trước. “Khu vực công nên là nơi sử dụng trước. Nếu sản phẩm không tạo ra giá trị thì có thể dừng lại, nhưng điều quan trọng là startup phải có cơ hội được kiểm chứng trong thị trường thực”, ông nói.

Nhiều doanh nghiệp tham dự cũng đưa ra quan điểm tương tự. Han Ji-hyung, CEO Autonomous A2Z, cho biết công nghệ xe tự lái là một lĩnh vực mà nhu cầu ban đầu gần như chỉ có thể đến từ khu vực công. Ông cũng chia sẻ doanh nghiệp của mình từng khởi đầu từ các dự án thí điểm theo đơn đặt hàng của chính phủ.

Theo ông, xe tự lái là lĩnh vực doanh nghiệp không thể tự phát triển một mình. Nếu không có vai trò của chính phủ trong việc nới lỏng quy định, hoàn thiện thể chế và thiết lập cơ chế tham vấn giữa các bên liên quan, thị trường sẽ rất khó mở ra.

Trong khi đó, Kang Gyu-ra, phụ trách đối ngoại tại BornAI, cho rằng để một lĩnh vực tiến tới công nghiệp hóa, thị trường phải đủ lớn, đồng nghĩa bài toán cần giải quyết cũng phải đủ quy mô. Bà cho biết BornAI chọn quốc phòng và ứng phó thảm họa vì đây là những lĩnh vực mà thị trường chỉ có thể hình thành khi có sự tham gia của nhà nước.

Đại diện chính phủ và Quốc hội Hàn Quốc cũng bày tỏ đồng thuận với quan điểm chính phủ cần trở thành “khách hàng đầu tiên”. Mok Seung-hwan, người đứng đầu Ban Đổi mới Khởi nghiệp và Venture thuộc Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc, cho biết cơ quan này sẽ thúc đẩy chương trình thí điểm để chính phủ thực hiện các thương vụ mua sắm đầu tiên từ startup AI. Theo đó, các cơ quan công sẽ tham gia từ khâu kiểm chứng công nghệ đến mua sắm.

Lee Hae-min, nghị sĩ Đảng Tái thiết Hàn Quốc, thành viên Ủy ban Khoa học, CNTT, Phát thanh, Truyền hình và Truyền thông của Quốc hội, cũng cho rằng vai trò của chính phủ ở giai đoạn hiện nay là tạo ra nhu cầu. Bà nhấn mạnh chính phủ không cần làm thay phần việc của khu vực tư nhân, và khu vực tư nhân cũng không nên gánh những nhiệm vụ vốn thuộc trách nhiệm của nhà nước.

Dù vậy, định hướng chính sách của Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc, cơ quan đang nắm ngân sách AI lớn hơn Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hàn Quốc, đến nay vẫn chủ yếu tập trung hỗ trợ một số ít doanh nghiệp và một số lĩnh vực nhất định. Lee Jin-soo, Vụ trưởng Hoạch định Chính sách AI của bộ, cho biết không nhiều quốc gia sở hữu năng lực AI toàn diện trên 5 lớp nền tảng như Hàn Quốc, từ điện-năng lượng, bán dẫn, hạ tầng điện toán đám mây đến mô hình AI. Ông cũng nhận định khi AI bước vào giai đoạn trưởng thành, giá trị thương mại sẽ chủ yếu đến từ mảng dịch vụ.