SpaceX đang tiến sát thời điểm niêm yết trên Nasdaq với kế hoạch huy động hơn 100 nghìn tỷ won, trong khi thị trường chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tại Hàn Quốc vẫn trầm lắng do thiếu vắng các thương vụ quy mô lớn và hiệu suất cổ phiếu sau niêm yết không mấy tích cực.

Theo giới tài chính - đầu tư ngày 12/6, SpaceX đang hoàn tất đợt chào bán trước khi niêm yết trên Nasdaq trong ngày 12/6 theo giờ địa phương. Cùng ngày, công ty xác nhận giữ nguyên mức giá dự kiến đã công bố trước đó, chào bán 555.555.555 cổ phiếu phổ thông với giá 135 USD/cổ phiếu.

Với mức giá này, quy mô vốn huy động ước khoảng 75 tỷ USD, tương đương khoảng 114 nghìn tỷ won. Nếu quyền chọn phân bổ thêm được thực hiện, số vốn huy động còn có thể tăng thêm.

Trong khi đó, thị trường IPO tại Hàn Quốc mới chỉ phục hồi hạn chế dù chứng khoán đi lên. Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX) cho biết, trong 5 tháng đầu năm, nếu loại trừ SPAC, REITs và các trường hợp niêm yết trên Konex, chỉ có 14 doanh nghiệp niêm yết mới, với tổng giá trị huy động đạt 979,9 tỷ won.

Sang tháng 6, PeacePeace Studio lên sàn KOSDAQ. Tuy nhiên, kể cả tính cả thương vụ này, tổng số doanh nghiệp niêm yết mới theo hình thức thông thường cũng chỉ đạt 15, với giá trị huy động khoảng 1.028,8 tỷ won.

Vấn đề không chỉ nằm ở số lượng, mà còn ở khoảng trống của các thương vụ lớn. Từ đầu năm đến nay, K Bank là doanh nghiệp duy nhất niêm yết mới trên KOSPI. Khi lên sàn, K Bank có vốn hóa khoảng 3.400 tỷ won và được xem là thương vụ đáng chú ý nhất của thị trường IPO trong quý I. Tuy nhiên, giá chào bán cuối cùng chỉ được xác định ở mức thấp nhất của biên độ dự kiến. Sau niêm yết, cổ phiếu tiếp tục suy yếu và đến nay đã thấp hơn giá chào bán 8.300 won.

Năm ngoái, các thương vụ IPO trên KOSPI như LG CNS, Seoul Guarantee Insurance, CK Solution và Dalba Global đã góp phần nâng đỡ thị trường. Nhưng trong năm nay, sau K Bank, các đợt chào bán quy mô lớn trên KOSPI gần như bị ngắt quãng, khiến sự chú ý của thị trường chuyển sang các IPO vừa và nhỏ trên KOSDAQ.

HD Hyundai Robotics, Hanwha Energy, Kakao Mobility và SK ecoplant vẫn được nhắc tới như những ứng viên tiềm năng cho các thương vụ lớn, nhưng lịch niêm yết cụ thể đến nay vẫn chưa rõ ràng.

Diễn biến giá cổ phiếu sau niêm yết cũng đang tạo thêm áp lực lên tâm lý nhà đầu tư. PeacePeace Studio, niêm yết ngày 8/6, hiện giao dịch ở mức 9.590 won, thấp hơn 55,40% so với giá chào bán 21.500 won. Polead cũng giảm 22,70% so với giá chào bán 5.000 won, xuống còn 3.865 won.

Chaevi, Inventera, Hanpass và Esteem cũng đang giao dịch dưới giá chào bán. Một số mã như Cosmo Robotics và MachinaRocks vẫn duy trì mức sinh lời cao so với giá IPO, song mô hình tăng mạnh trong ngày giao dịch đầu tiên rồi giảm dần sau đó vẫn tiếp diễn, khiến nhà đầu tư ngày càng thận trọng và chọn lọc hơn.

Sự phân hóa trên thị trường IPO cũng ngày càng rõ nét. Trong tháng 5, ba doanh nghiệp niêm yết là Cosmo Robotics, Polead và MachinaRocks đều ghi nhận tỷ lệ cạnh tranh đăng ký mua cao, đồng thời giá cổ phiếu tăng mạnh ngay trong phiên giao dịch đầu tiên.

Theo Eugene Investment, tỷ lệ cạnh tranh bình quân của khối tổ chức trong các đợt dựng sổ tháng 5 đạt 1.274:1, trong khi con số này ở nhà đầu tư cá nhân là 2.664:1, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 9 năm gần đây. Dù vậy, cùng kỳ chỉ có 3 doanh nghiệp lên sàn, với tổng giá trị huy động 77,5 tỷ won, cho thấy quy mô toàn thị trường vẫn thấp hơn nhiều so với mặt bằng lịch sử.

Triển vọng trong tháng 6 cũng không mấy sáng sủa. Thị trường dự báo chỉ có khoảng 5-6 doanh nghiệp IPO trong tháng này, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân lịch sử của tháng 6 là 11 doanh nghiệp. Giá trị huy động dự kiến vào khoảng 150-200 tỷ won, cũng thấp hơn mức bình quân 287,2 tỷ won của các tháng 6 trước đây.

Giới phân tích nhận định các cuộc thảo luận liên quan đến quy định hạn chế niêm yết chồng chéo, áp lực định giá sau niêm yết và khả năng vấp phải phản đối từ cổ đông của các doanh nghiệp đã niêm yết đang làm chậm tiến trình của những thương vụ IPO quy mô lớn. Vì vậy, chỉ riêng đà tăng của thị trường chứng khoán là chưa đủ để bảo đảm sự phục hồi của thị trường IPO.

Park Jong-seon, chuyên gia nghiên cứu tại Eugene Investment, nhận định: “Sau tháng trước, nhiều khả năng tháng 6 vẫn sẽ kém tích cực”, đồng thời cho rằng “số doanh nghiệp IPO dự kiến trong tháng 6 năm nay thấp hơn đáng kể so với mức bình quân cùng kỳ trong quá khứ”.