Smart glasses tích hợp trí tuệ nhân tạo đang nhanh chóng mở rộng hiện diện tại Hàn Quốc, kéo theo yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện khung quản lý. Việc liên tiếp phát hiện các vụ gian lận thi cử bằng thiết bị này cho thấy smart glasses không còn là rủi ro mang tính giả định, mà đã trở thành bài toán quản lý thực tế.

Ban tổ chức kỳ thi TOEIC tại Hàn Quốc cho biết đã phát hiện hành vi gian lận bằng smart glasses trong các kỳ thi TOEIC định kỳ diễn ra vào ngày 10 và 31 tháng trước. Các thí sinh liên quan bị giám thị phát hiện khi đeo thiết bị này trong phòng thi.

Smart glasses có thể hỗ trợ chụp ảnh, quay video, tìm kiếm thông tin bằng AI và dịch thuật. Do hình thức gần như không khác kính thông thường, thiết bị này có thể bị lợi dụng để chụp đề hoặc tra cứu đáp án. Trước đó, trong kỳ thi cấp chứng chỉ kỹ sư theo hình thức thi trên máy tính (CBT) do Cơ quan Phát triển nguồn nhân lực Hàn Quốc tổ chức, cũng đã có ba thí sinh bị phát hiện đeo smart glasses.

Kỳ thi tuyển sinh đại học cũng đối mặt rủi ro tương tự. Tại các điểm thi, smartphone, smartwatch và các thiết bị điện tử đều bị cấm mang vào; smart glasses cũng nằm trong danh mục này. Tuy nhiên, do rất khó phân biệt với kính thông thường, việc phát hiện phần lớn vẫn phải dựa vào kiểm tra trực tiếp của giám thị.

Lo ngại cũng đang gia tăng trong môi trường giáo dục. Một người trong ngành giáo dục nhận định rằng tại các trường đại học, các kỳ thi giữa kỳ hoặc cuối kỳ sẽ rất khó kiểm soát nếu thí sinh sử dụng smart glasses. Người này cũng cho rằng nếu thiết bị tiếp tục phổ biến xuống cấp tiểu học và trung học, các trường sẽ cần quy trình kiểm tra vượt xa việc chỉ rà soát đồ dùng cá nhân.

Theo Luật Giáo dục tiểu học và trung học hiện hành của Hàn Quốc, học sinh bị cấm sử dụng điện thoại di động và thiết bị thông minh trong giờ học, ngoại trừ trường hợp khuyết tật hoặc có nhu cầu giáo dục đặc biệt cần dùng làm thiết bị hỗ trợ. Dù danh mục thiết bị bị hạn chế có thể do từng trường quy định, việc nhận diện smart glasses ngoài thực tế không hề đơn giản. Đáng chú ý, các mẫu có thể lắp tròng cận còn khiến việc kiểm soát khó hơn, do học sinh có thể viện lý do điều chỉnh thị lực để tiếp tục đeo.

Nguy cơ quay lén trái phép cũng là vấn đề chưa được giải quyết. Meta smart glasses, dòng sản phẩm tiêu biểu trên thị trường, được thiết kế để đèn LED phía trước tự bật khi camera hoạt động. Tuy nhiên, trên các sàn thương mại điện tử như Coupang và AliExpress vẫn công khai bán sticker hoặc phụ kiện dùng để che đèn LED này. Trong bối cảnh các vụ quay lén nhắm vào bạn học hoặc giáo viên vẫn xảy ra, nhu cầu xây dựng quy chuẩn quản lý riêng đối với thiết bị ngày càng rõ rệt.

Dù vậy, smart glasses không chỉ là đối tượng cần cấm hoặc siết chặt. Giới công nghệ đánh giá đây cũng là cơ hội mới cho ngành viễn thông và thiết bị đeo. Khả năng gọi AI bằng giọng nói, chụp ảnh hay dịch thuật mà không cần lấy smartphone ra sử dụng đang được xem là một hình thức trải nghiệm tiêu biểu của thiết bị đeo thế hệ mới. Khi người dùng tạo và truyền tải nhiều dữ liệu hơn, nhu cầu về lưu lượng mạng và các dịch vụ giá trị gia tăng cũng được kỳ vọng sẽ tăng lên.

Thị trường được dự báo sẽ tăng tốc trong thời gian tới. Ngày 25 tháng trước, Meta đã chính thức ra mắt 5 mẫu smart glasses thế hệ thứ hai tại Hàn Quốc. Samsung Electronics cũng dự kiến giới thiệu smart glasses hợp tác với Google trong nửa cuối năm nay. Theo đánh giá chung của ngành, khi hệ sinh thái Samsung - Google gia nhập sau Meta, thị trường smart glasses tại Hàn Quốc sẽ mở rộng nhanh hơn.

Vấn đề nằm ở chỗ tốc độ phổ cập của sản phẩm đang nhanh hơn tiến độ xây dựng quy định quản lý. Hiện nay, các mẫu hiển thị thông tin trực tiếp trên tròng kính cũng đã được phát triển. Nếu những sản phẩm này được thương mại hóa, việc ngăn chặn gian lận có thể còn khó khăn hơn.

Giới doanh nghiệp cho rằng thay vì áp dụng biện pháp hạn chế đồng loạt theo từng dòng sản phẩm, cơ quan quản lý nên xây dựng bộ tiêu chí dựa trên mức độ rủi ro của từng không gian sử dụng. Với các không gian sinh hoạt thường ngày, trọng tâm quản lý nên đặt vào nghĩa vụ thông báo cho người xung quanh và cơ chế hiển thị trạng thái chụp hoặc quay. Trong khi đó, tại điểm thi, trường học, cơ sở an ninh và các khu vực nhạy cảm, tiêu chuẩn về việc mang theo và sử dụng thiết bị cần được quy định cụ thể hơn.

Một đại diện trong ngành nhận định, vấn đề của smart glasses không nằm ở bản thân công nghệ mà ở bối cảnh sử dụng. Theo người này, các chuẩn quản lý hiện nay vốn chủ yếu tập trung vào smartphone và smartwatch, vì vậy cần được điều chỉnh chi tiết hơn để theo kịp thiết bị đeo thế hệ mới.