Làn sóng đầu tư hàng trăm tỷ USD vào hạ tầng AI đang tạo thêm một hướng đi mới cho thị trường tài chính: biến giá thuê GPU và năng lực tính toán thành tài sản có thể giao dịch. Không chỉ dừng ở các khoản vay thế chấp bằng GPU của Nvidia, thị trường hiện bắt đầu hướng tới các sản phẩm phái sinh, trong đó có hợp đồng tương lai gắn với chi phí thuê GPU.

Theo The Information, các ngân hàng đầu tư, sàn giao dịch và nhà cung cấp dữ liệu đang chạy đua để đưa giá thuê GPU trở thành một loại tài sản tài chính chính thức. Mục tiêu là giúp các doanh nghiệp theo dõi giá, phòng hộ rủi ro và quản lý biến động của chi phí tính toán, vốn là một trong những khoản chi lớn nhất trong hạ tầng AI.

Trong bối cảnh chi phí ngắn hạn biến động mạnh, còn cung - cầu dài hạn khó dự báo, giới tài chính muốn xử lý tài nguyên tính toán theo cách tương tự hàng hóa.

Goldman Sachs và JPMorgan cũng được cho là đang tìm kiếm những sản phẩm tài chính tương tự và có thể đưa lên sàn vào cuối năm nay. Dù hai ngân hàng chưa công bố chính thức, The Information dẫn nguồn thạo tin cho biết các kế hoạch này đang được xem xét.

Theo The Information, với các ngân hàng đang tài trợ vốn cho việc xây dựng hạ tầng AI, những công cụ như vậy có thể trở thành giải pháp quản trị rủi ro nếu nguồn cung tài nguyên tính toán dư thừa trong tương lai. Chúng đồng thời giúp khách hàng phòng hộ trước biến động nhu cầu tính toán.

Tuy nhiên, các cuộc thảo luận tại JPMorgan và Goldman Sachs vẫn mới ở giai đoạn đầu. Rào cản pháp lý cùng nhiều yếu tố khác có thể khiến tiến độ triển khai chậm hơn kỳ vọng. Dù vậy, ý tưởng này không hoàn toàn xa lạ với các ngân hàng lớn, bởi hai nhà băng trên vốn đã giao dịch điện năng và nhiều loại hàng hóa khác gắn với hạ tầng AI.

Ở nhóm sàn giao dịch, các bước đi cũng đang rõ ràng hơn. CME Group và ICE, công ty mẹ của Sở Giao dịch Chứng khoán New York, đều dự kiến tung ra hợp đồng tương lai liên quan đến năng lực tính toán vào cuối năm nay.

ICE cho biết đã công bố kế hoạch ra mắt hợp đồng tương lai GPU dựa trên OCPI, viết tắt của Ornn Computing Power Price Index, phối hợp với nhà cung cấp dữ liệu Ornn, vào tháng 5. Đây là chỉ số năng lực tính toán được xây dựng từ dữ liệu giao dịch thực tế. Hợp đồng tương lai của ICE bao gồm các dòng GPU cao cấp như Nvidia H100, H200, B200, cùng cả GPU tiêu dùng cao cấp như RTX 5090.

Trong khi đó, CME sẽ triển khai hợp đồng tương lai năng lực tính toán cùng Silicon Data, một công ty dữ liệu chuyên theo dõi thị trường GPU. Sản phẩm của CME được neo theo “chỉ số thuê H100” do Silicon Data xây dựng. Mục tiêu là chuẩn hóa giá thuê theo thời gian thực từ các nhà cung cấp đám mây lớn, qua đó hình thành mức giá tham chiếu thống nhất cho thị trường giao ngay vốn phân mảnh và thiếu minh bạch.

Các startup cũng bắt đầu góp mặt. Architect Financial Technologies đang phát triển một sàn giao dịch hợp đồng tương lai tài nguyên tính toán và dự kiến ra mắt trong quý III, sau khi được cơ quan quản lý phê duyệt. Theo The Information, các hợp đồng này có thể vận hành tương tự hàng hóa, cho phép doanh nghiệp AI mua bán quyền thuê GPU và đặt cược vào xu hướng giá tăng hoặc giảm.

Để hình thành một thị trường sôi động với sự tham gia tích cực từ cả bên mua lẫn bên bán, vai trò của các công ty môi giới và giao dịch là rất quan trọng. Một số doanh nghiệp trong lĩnh vực này đã bắt đầu theo dõi sát diễn biến thị trường và chuẩn bị tham gia.

The Information cho biết công ty giao dịch DRW đã lập một nhóm chuyên về “tính toán giao ngay”, tức cho thuê máy chủ trong một khoảng thời gian xác định. Doanh nghiệp này cũng đã đồng ý tham gia với vai trò đối tác giao dịch cho hợp đồng tương lai năng lực tính toán của CME.

StoneX, đơn vị môi giới hỗ trợ khớp lệnh và thanh toán bù trừ hợp đồng tương lai, dự kiến sẽ cung cấp dịch vụ giao dịch hợp đồng tương lai năng lực tính toán cho khách hàng. FalconX, một nhà môi giới chính trong lĩnh vực tài sản số, và Wintermute, công ty giao dịch tài sản số, cũng có kế hoạch giao dịch các hợp đồng này.

Dù mức độ quan tâm đang gia tăng, thị trường hợp đồng tương lai năng lực tính toán vẫn còn nhiều trở ngại.

Để một thị trường hợp đồng tương lai vận hành hiệu quả, điều kiện quan trọng là phải có một mức giá tham chiếu đáng tin cậy để xác định khoản thanh toán khi đáo hạn. Tuy nhiên, giá thuê năng lực tính toán rất khó chuẩn hóa. Mức giá thay đổi theo từng loại GPU, đồng thời chịu ảnh hưởng của cấu hình phần cứng, chi phí điện và nhiều yếu tố khác. Ngoài ra, các giao dịch tính toán quy mô lớn thường diễn ra dưới hình thức thỏa thuận riêng. Vì vậy, theo The Information, các sàn giao dịch hiện phải xây dựng cơ chế hợp tác với các nhà cung cấp dữ liệu bên ngoài.