Stellar đã công bố lộ trình 3 giai đoạn nhằm chuyển mạng lưới sang cơ chế chữ ký kháng lượng tử. Theo kế hoạch, quá trình này sẽ bắt đầu với ví doanh nghiệp từ năm 2026 và đến cuối năm 2027, toàn bộ tài khoản trên mạng có thể nâng cấp mà vẫn giữ nguyên địa chỉ hiện tại.

Theo Decrypt, ngày 9/6, Stellar Development Foundation (SDF) đã giới thiệu chiến lược bảo mật dài hạn để ứng phó rủi ro từ điện toán lượng tử, đồng thời đưa ra kế hoạch chuyển đổi theo từng giai đoạn.

Lộ trình này dựa trên kiến trúc tách biệt giữa địa chỉ tài khoản và khóa ký của Stellar. Theo SDF, nhờ cấu trúc đó, người dùng có thể chuyển sang cơ chế chữ ký kháng lượng tử mà không cần tạo địa chỉ mới hay chuyển tài sản sang tài khoản khác. Stellar cho rằng cách tiếp cận này giúp giảm đáng kể độ phức tạp của quá trình nâng cấp so với Bitcoin và Ethereum, nơi địa chỉ gắn chặt với khóa công khai.

SDF nêu ra hai nhóm rủi ro chính từ điện toán lượng tử. Thứ nhất là nguy cơ kẻ tấn công giả mạo chữ ký của validator, từ đó làm gián đoạn cơ chế đồng thuận. Thứ hai là khả năng suy ngược khóa riêng từ khóa công khai để chiếm quyền kiểm soát tài khoản người dùng.

Theo đánh giá của SDF, rủi ro tài khoản bị chiếm đoạt là kịch bản thực tế hơn và cũng phức tạp hơn. Vì vậy, lộ trình lần này chủ yếu tập trung vào việc giảm thiểu nguy cơ đó.

Kế hoạch chuyển đổi được chia làm 3 giai đoạn. Trong giai đoạn đầu, triển khai trong năm 2026, Stellar sẽ bổ sung tính năng xác minh chữ ký kháng lượng tử vào nền tảng hợp đồng thông minh, qua đó hỗ trợ ví doanh nghiệp và các tổ chức áp dụng lớp bảo mật mới trước.

Sang giai đoạn hai, dự kiến trong năm 2027, giao thức sẽ được nâng cấp để mọi tài khoản Stellar có thể thêm người ký kháng lượng tử mà không phải thay đổi địa chỉ hiện có.

Giai đoạn cuối cùng là loại bỏ hoàn toàn hệ mật mã đang được sử dụng. Tuy nhiên, SDF cho biết thời điểm cụ thể vẫn chưa được chốt và sẽ phụ thuộc vào tốc độ phát triển của công nghệ lượng tử cũng như mức độ sẵn sàng của cộng đồng.

Một thách thức lớn còn lại là các tài khoản không hoạt động trong thời gian dài. Theo SDF, đây là biến số lớn nhất trong toàn bộ quá trình chuyển đổi. Nếu không thể liên hệ với chủ sở hữu, việc áp dụng chuyển đổi bắt buộc hoặc đặt hạn chót có thể khiến những tài khoản này gần như không thể sử dụng trên thực tế.

SDF cho rằng vấn đề này không thể xử lý chỉ bằng một quyết định kỹ thuật, mà cần được đưa ra thảo luận công khai ở cấp cộng đồng trong thời gian tới.

Giới công nghiệp nhận định khi máy tính lượng tử đạt tới năng lực đủ mạnh, chúng có thể vô hiệu hóa mật mã đường cong elliptic (ECC) - nền tảng bảo mật cốt lõi mà phần lớn mạng blockchain hiện nay đang sử dụng. ECC hiện là công nghệ đứng sau nhiều blockchain lớn như Bitcoin, Ethereum và Stellar. Do blockchain công khai lưu trữ vĩnh viễn lịch sử giao dịch và thông tin khóa công khai, dữ liệu được thu thập từ hiện tại có thể bị giải mã hàng loạt trong tương lai khi máy tính lượng tử đủ mạnh, làm dấy lên lo ngại về an ninh.

Mốc thời gian của rủi ro lượng tử cũng đang được kéo gần hơn. Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) gần đây đã điều chỉnh dự báo về thời điểm phát sinh rủi ro an ninh liên quan đến lượng tử từ sau năm 2030 xuống năm 2029. Google cũng được cho là lấy năm 2029 làm mốc nội bộ cho quá trình chuyển sang mật mã hậu lượng tử. Trong lĩnh vực tiền mã hóa, nhiều bên coi giai đoạn quanh năm 2030 là “Q-Day” và đang đẩy nhanh các biện pháp chuẩn bị.

Bitcoin và Ethereum cũng đang xem xét các chiến lược ứng phó với rủi ro lượng tử. Các nhà phát triển Bitcoin hiện thảo luận nhiều phương án giảm thiểu, trong khi nhóm phát triển Ethereum đã vận hành một nhóm nghiên cứu riêng để tìm lộ trình chuyển đổi.

Giới công nghiệp đánh giá động thái của Stellar cho thấy lĩnh vực blockchain đang tham gia chủ động hơn vào xu hướng chuẩn bị cho kỷ nguyên hậu lượng tử.

Trong khi đó, token XLM của mạng Stellar giảm khoảng 12% trong 7 ngày qua và được giao dịch quanh mức 0,196 USD. Dù vậy, tính trong 30 ngày, XLM vẫn tăng khoảng 15%.