Trung Quốc đang huy động cả các tập đoàn công nghệ lớn lẫn các tổ chức đầu tư có hậu thuẫn nhà nước để lập quỹ đầu tư dài hạn trị giá 3,91 tỷ nhân dân tệ nhằm tăng nguồn lực cho các ngành công nghệ cốt lõi như bán dẫn trong bối cảnh Mỹ siết kiểm soát xuất khẩu công nghệ.

Theo South China Morning Post ngày 9/6 theo giờ địa phương, quỹ mới có tên Changzhi Hanhai Private Investment Fund đã đăng ký hoạt động tại quận Phố Đông, Thượng Hải. Quỹ này được thành lập để cung cấp “patient capital”, tức dòng vốn dài hạn dành cho hoạt động nghiên cứu - phát triển và thương mại hóa trong các lĩnh vực công nghệ sâu như bán dẫn.

“Patient capital” là hình thức đầu tư phù hợp với các ngành công nghệ cao có chu kỳ thu hồi vốn dài. Thời gian gần đây, giới chức Trung Quốc liên tục kêu gọi hệ thống tài chính phát triển nguồn vốn này nhằm hỗ trợ R&D dài hạn và đẩy nhanh thương mại hóa công nghệ.

Về cơ cấu góp vốn, quỹ quy tụ cả doanh nghiệp tư nhân và các định chế đầu tư nhà nước. Nhà đầu tư lớn nhất là Anhui Changxin Xinju Equity Investment, công ty con của hãng sản xuất DRAM Trung Quốc CXMT, với tỷ lệ sở hữu 30%. Đứng sau là Dongguan Trust, công ty tín thác đặt tại tỉnh Quảng Đông, nắm 29,4%, và SSCI Leading Fund, quỹ được hậu thuẫn bởi vốn nhà nước Thượng Hải, nắm 20%.

Ngoài ra, Hangzhou Haowei Enterprise Management, đơn vị đầu tư thuộc Alibaba, sở hữu 10,2% quỹ, trong khi nhà sản xuất thiết bị bán dẫn AMEC nắm 7,7%.

Giới phân tích nhận định việc thành lập quỹ phản ánh sự điều chỉnh trong chiến lược đầu tư bán dẫn của Trung Quốc. Khi Mỹ tăng cường hạn chế xuất khẩu chip và thiết bị tiên tiến, Bắc Kinh đang đẩy mạnh nỗ lực giảm phụ thuộc vào bên ngoài và xây dựng nguồn vốn dài hạn phục vụ mục tiêu tự chủ công nghệ.

Song song đó, National Integrated Circuit Industry Investment Fund, còn gọi là Big Fund, nguồn vốn chính sách chủ lực của ngành bán dẫn Trung Quốc, gần đây cũng điều chỉnh danh mục đầu tư. Theo các hồ sơ công bố, từ đầu năm đến nay Big Fund đã bán bớt cổ phần tại National Silicon Industry Group (NSIG) và hãng gia công chip SMIC, qua đó thu về ít nhất 10 tỷ nhân dân tệ.

Trong số các doanh nghiệp góp vốn vào quỹ mới, CXMT là cái tên thu hút nhiều chú ý nhất. Là nhà sản xuất DRAM hàng đầu Trung Quốc, công ty này đang mở rộng công suất và đầu tư phát triển công nghệ. Tháng trước, Sở Giao dịch Chứng khoán Thượng Hải đã phê duyệt kế hoạch IPO trị giá 29,5 tỷ nhân dân tệ của CXMT. Nếu niêm yết đúng kế hoạch, đây có thể trở thành một trong những thương vụ IPO lớn nhất tại Trung Quốc đại lục trong năm nay.

Alibaba cũng được xem là một trong những nhà đầu tư sớm vào CXMT. Hiện Alibaba Cloud và Alibaba China Network Technology cùng nắm 4,97% cổ phần tại doanh nghiệp này. Việc tiếp tục tham gia quỹ mới cho thấy Alibaba vẫn duy trì cam kết dài hạn với chuỗi cung ứng bán dẫn và các khoản đầu tư công nghệ chiến lược tại Trung Quốc. Dù vậy, CXMT, Alibaba và AMEC hiện chưa đưa ra bình luận chính thức về quỹ.

Theo đánh giá của thị trường, quỹ mới là tín hiệu cho thấy ngành bán dẫn Trung Quốc đang ưu tiên nâng năng lực R&D dài hạn thay vì tập trung vào lợi nhuận ngắn hạn. Việc doanh nghiệp tư nhân và vốn nhà nước cùng thành lập một công cụ đầu tư mới, trong bối cảnh một phần vốn chính sách đang được cơ cấu lại, cũng cho thấy hệ sinh thái đầu tư bán dẫn của Trung Quốc đang bước vào giai đoạn tái định hình.