SK Telecom (SKT) ngày 9/6 cho biết công ty sẽ phát triển công nghệ bảo mật lượng tử thế hệ mới thông qua một dự án thuộc Horizon Europe, chương trình quỹ nghiên cứu quy mô lớn của Liên minh châu Âu (EU).

Dự án được triển khai theo hình thức hợp tác đa quốc gia với các đối tác tại ba nước châu Âu và kéo dài trong 3 năm. Horizon Europe là quỹ nghiên cứu chủ lực do EU vận hành, có quy mô khoảng 95,5 tỷ euro.

Hàn Quốc gia nhập chương trình này với tư cách quốc gia thành viên liên kết từ tháng 7/2025, trở thành quốc gia châu Á đầu tiên tham gia và có thể nhận kinh phí hỗ trợ trực tiếp từ châu Âu.

Theo SKT, nhờ năng lực chuyên môn trong lĩnh vực bảo mật lượng tử, công ty đã trở thành doanh nghiệp tư nhân châu Á đầu tiên nhận tài trợ nghiên cứu từ Horizon Europe. Mục tiêu của dự án là phát triển và thử nghiệm hệ thống phân phối khóa lượng tử (QKD) dựa trên nền tảng QPIC-AI (Quantum Photonic Integrated Circuit-AI), qua đó tăng cường mức độ an toàn cho truyền thông.

QKD là công nghệ tạo và phân phối khóa mã hóa đồng thời ở hai đầu liên lạc dựa trên các đặc tính của cơ học lượng tử. Nếu có bên thứ ba tìm cách can thiệp hoặc chặn tín hiệu, trạng thái vật lý của lượng tử sẽ thay đổi, từ đó cho phép phát hiện hành vi tấn công.

Tuy nhiên, SKT đánh giá các hệ thống QKD hiện nay vẫn gặp hạn chế khi mở rộng ứng dụng. Nguyên nhân là những linh kiện quang học chính xác như nguồn photon đơn hay giao thoa kế vẫn phải lắp ráp và căn chỉnh riêng lẻ dưới dạng các thiết bị độc lập, khiến hệ thống cồng kềnh, nặng và tốn kém chi phí triển khai.

Để giải quyết bài toán này, SKT sẽ ứng dụng QPIC-AI. Theo đó, các linh kiện quang học vốn cần nhiều thiết bị riêng biệt sẽ được tích hợp lên một chip kích thước nhỏ bằng công nghệ quy trình bán dẫn dựa trên mạch tích hợp quang tử (PIC), qua đó giúp thu gọn hệ thống.

Công ty cũng sẽ tích hợp AI nhúng để phát hiện và hiệu chỉnh theo thời gian thực các biến động trong trạng thái quang học do yếu tố môi trường bên ngoài như nhiệt độ hoặc rung động, nhằm nâng cao độ ổn định của hệ thống QKD.

SKT cho biết công nghệ quy trình QPIC không chỉ hỗ trợ thu nhỏ hệ thống theo hướng chip hóa mà còn có thể giảm giá thành nhờ sản xuất hàng loạt và cắt giảm điện năng tiêu thụ. Theo doanh nghiệp, điều này có thể giúp QKD mở rộng phạm vi ứng dụng thay vì chủ yếu giới hạn trong một số lĩnh vực như quốc phòng và tài chính.

Dự án có sự tham gia của các tổ chức đến từ ba nước châu Âu, gồm Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Hy Lạp (NCSRD), Viện Nghiên cứu Công nghệ Áo (AIT) và startup bán dẫn Đức Sinogate UG. Trong dự án này, SKT phụ trách phát triển hệ thống QKD dựa trên PIC, tích hợp chức năng AI, đồng thời xây dựng và kiểm chứng testbed QKD.

Viện Nghiên cứu Điện tử và Viễn thông Hàn Quốc (ETRI) sẽ đảm nhiệm phát triển chip quang học dựa trên PIC cho bộ phát và bộ thu của hệ thống QKD.

SKT cũng kỳ vọng hợp tác nghiên cứu với các đối tác châu Âu sẽ góp phần thúc đẩy tiêu chuẩn hóa quốc tế. Hiện Hàn Quốc và châu Âu đang áp dụng các tiêu chí chứng nhận khác nhau đối với công nghệ bảo mật lượng tử, vì vậy dự án dự kiến sẽ xây dựng một báo cáo phân tích sự khác biệt giữa các quốc gia.

Thông qua đó, các bên kỳ vọng có thể đặt nền tảng cho việc thống nhất các tiêu chí chứng nhận của các tổ chức tiêu chuẩn hóa quốc tế trong tương lai.

SKT cho biết công ty là tập đoàn đầu tiên của Hàn Quốc thúc đẩy phát triển và thương mại hóa công nghệ bảo mật lượng tử từ năm 2011. Thông qua việc trúng thầu và tham gia các dự án của Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc cùng Cục Quản lý Chương trình Mua sắm Quốc phòng, công ty đã mở rộng từ QKD hữu tuyến sang QKD không dây và QKD vệ tinh, đồng thời phát triển các công nghệ bảo mật lượng tử thế hệ mới như máy tạo số ngẫu nhiên lượng tử (QRNG) hiệu năng cao cấp 10Gbps.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đang mở rộng hiện diện tại thị trường quốc phòng và khu vực công với các sản phẩm ứng dụng mật mã hậu lượng tử (PQC) theo tiêu chuẩn Mỹ, được tích hợp vào giải pháp zero-trust và chip bảo mật lượng tử (Q-HSM).

Ông Ryu Tak-gi, phụ trách công nghệ mạng của SKT, cho biết việc trúng thầu dự án Horizon Europe lần này là cơ hội để khẳng định năng lực R&D về bảo mật lượng tử của công ty. Ông nói SKT sẽ củng cố vị thế dẫn dắt trên thị trường truyền thông bảo mật lượng tử toàn cầu thông qua việc phát triển hệ thống QKD thế hệ mới kết hợp công nghệ PIC và AI.