OpenAI đã nộp hồ sơ đăng ký niêm yết S-1 theo diện mật lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), chính thức bước vào tiến trình IPO. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Anthropic và SpaceX cũng tăng tốc kế hoạch lên sàn, khiến cuộc đua huy động vốn trong lĩnh vực AI trở nên sôi động hơn.

Ngày 8/6 (giờ địa phương), The Verge cùng một số hãng tin quốc tế cho biết OpenAI đã công bố thông tin trên. Trước đó, Anthropic cũng được cho là đã khởi động quy trình tương tự từ ngày 1/6.

Việc nộp hồ sơ theo diện mật là bước chuẩn bị thường thấy trước IPO. Với hình thức này, những thông tin thường xuất hiện trong hồ sơ S-1 như thù lao của ban lãnh đạo, rủi ro kinh doanh hay số liệu tài chính chi tiết vẫn chưa phải công bố ra thị trường. Vì vậy, trong giai đoạn đầu, nhà đầu tư sẽ khó tiếp cận các dữ liệu cụ thể liên quan đến hoạt động của OpenAI.

Động thái mới tiếp tục nối dài cuộc cạnh tranh giữa OpenAI và Anthropic trong cuộc đua niêm yết đã kéo dài gần một năm. Xét về định giá, Anthropic hiện được cho là nhỉnh hơn. Sau vòng gọi vốn gần nhất, mức định giá hậu đầu tư của công ty này được ước tính đạt 9.650 tỷ USD, cao hơn mức 8.520 tỷ USD của OpenAI. Khi cạnh tranh về mô hình AI chuyển dần sang cạnh tranh về vốn, tiến độ IPO của hai doanh nghiệp trở thành một biến số quan trọng đối với thị trường.

David Shapiro, nhà sáng lập kiêm CEO OpenVC, cho rằng định giá của OpenAI đã phần lớn được phản ánh trong góc nhìn của giới đầu tư trên thị trường thứ cấp. Theo ông, giá trị của OpenAI chưa bị suy giảm và theo các thước đo hiện tại vẫn thuộc nhóm doanh nghiệp rất thành công. Ông cũng nhận định việc giá cổ phiếu OpenAI tăng nhẹ trong vài ngày gần đây có thể xuất phát từ quan điểm của nhà đầu tư rằng OpenAI và Anthropic là “hai người chiến thắng” trong cuộc đua mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

Tuy nhiên, động lực IPO của OpenAI được cho là không chỉ đến từ chiến lược tăng trưởng. Công ty gần đây bị cho là không đạt một số mục tiêu nội bộ về tăng trưởng người dùng mới và doanh thu. Giám đốc tài chính Sarah Friar cũng được cho là đã bày tỏ lo ngại về khả năng gánh vác các khoản chi rất lớn cho đầu tư trung tâm dữ liệu.

Bên trong OpenAI, cách tiếp cận đối với IPO cũng được cho là có khác biệt. Một số thông tin cho thấy Sarah Friar không thúc đẩy kế hoạch lên sàn mạnh như CEO Sam Altman. Bối cảnh là doanh thu và tăng trưởng người dùng đang thấp hơn kỳ vọng, trong khi công ty còn phải đối mặt với áp lực thực hiện các cam kết đầu tư quy mô lớn cho năng lực tính toán.

Kế hoạch đầu tư vào hạ tầng tính toán nhiều khả năng sẽ là một trong những nội dung bị xem xét kỹ nhất trong quá trình IPO. OpenAI từng công bố ý định rót 1.400 tỷ USD vào hạ tầng tính toán, và Sam Altman từng có phản ứng thận trọng khi bị chất vấn công khai về con số này. Sau đó, công ty đã điều chỉnh kế hoạch và nói với nhà đầu tư hồi tháng 2 rằng họ dự kiến chi 600 tỷ USD cho lĩnh vực tính toán đến năm 2030. Việc quy mô đầu tư thay đổi mạnh có thể khiến các tài liệu công bố sau này tập trung nhiều vào biên lợi nhuận, cấu trúc huy động vốn và tính bền vững của chi tiêu.

Vì vậy, thời điểm lên sàn ngày càng trở nên quan trọng về mặt huy động vốn. Nhiều chuyên gia cho rằng doanh nghiệp IPO sớm hơn có thể thu hút được nhiều hơn dòng tiền đang ngày càng khan hiếm dành cho AI. Trong bối cảnh SpaceX cũng chuẩn bị niêm yết, xu hướng vốn tập trung vào các công ty công nghệ lớn có thể còn mạnh hơn. Hồ sơ IPO mà Anthropic công bố trước đó cũng có thể trở thành mốc tham chiếu cho mức định giá chào bán của OpenAI. Gần đây, PitchBook nhận định OpenAI đang được định giá cao hơn nền tảng cơ bản của doanh nghiệp.

Thời điểm OpenAI công bố thông tin cũng thu hút sự chú ý. Động thái này diễn ra chỉ vài tuần sau phán quyết của bồi thẩm đoàn trong vụ kiện giữa Elon Musk và Sam Altman, đồng thời trùng với giai đoạn cận kề IPO ngày 12/6 của SpaceX do Elon Musk lãnh đạo. SpaceX dự kiến huy động 80 tỷ USD từ thương vụ này, hướng tới kỷ lục IPO lớn nhất lịch sử.

Màn chào sàn của OpenAI vì thế nhiều khả năng sẽ bị đặt lên bàn cân với SpaceX. SpaceX đã thâu tóm xAI, một đối thủ của OpenAI, đồng thời cũng ký hợp đồng với Anthropic. Theo đó, Anthropic đồng ý trả 15 tỷ USD mỗi năm để sử dụng trung tâm dữ liệu của SpaceX. Điều này cho thấy IPO của các công ty AI không chỉ là câu chuyện gọi vốn, mà còn gắn chặt với cuộc đua giành hạ tầng tính toán, thiết lập liên minh chiến lược và tái định hình mặt bằng định giá doanh nghiệp.

Việc nộp hồ sơ theo diện mật đồng nghĩa OpenAI chưa phải công bố ngay các dữ liệu tài chính chi tiết. Dù vậy, chỉ riêng việc chính thức bước vào quy trình IPO cũng đã đủ để thu hút sự chú ý lớn từ thị trường. Khi các tài liệu tiếp theo dần được công khai, những chỉ số như tăng trưởng doanh thu, lượng người dùng, gánh nặng chi phí tính toán và nhu cầu huy động vốn sẽ là các yếu tố then chốt quyết định mức độ thành công của đợt IPO này.