Làn sóng mở rộng trung tâm dữ liệu tại Mỹ đang kéo theo tranh cãi ngày càng lớn về điện năng, giá điện và ưu đãi thuế. Khi hàng trăm dự án mới được cấp phép, nhiều bang bắt đầu xem xét siết các điều kiện liên quan đến nguồn điện và chính sách thuế dành cho lĩnh vực này.

Nếu toàn bộ trung tâm dữ liệu đã được cấp phép tại Mỹ tính đến năm 2025 đi vào hoạt động, tổng điện năng tiêu thụ hằng năm được ước tính tăng từ 224,3 TWh lên 358,8 TWh, cao hơn đáng kể so với ước tính trước đó.

Theo phân tích dữ liệu cấp phép trung tâm dữ liệu do Business Insider công bố ngày 7/6 theo giờ địa phương, mức tiêu thụ điện theo kịch bản trung vị của nhóm dự án này thậm chí vượt nhu cầu điện hằng năm của tất cả các bang tại Mỹ, ngoại trừ Texas.

Phần lớn mức tăng nhu cầu điện đến từ các trung tâm dữ liệu siêu quy mô phục vụ mở rộng AI. Đa số dự án mới thuộc nhóm hyperscale, với công suất tiêu thụ trên 40 MW. Riêng trong năm 2025, Mỹ đã cấp phép cho 176 trung tâm dữ liệu mới tại 34 bang, mức cao nhất theo năm kể từ khi có giấy phép đầu tiên vào năm 1976.

Quy mô dự án cũng ngày càng lớn. Amazon đang triển khai một tổ hợp trung tâm dữ liệu gồm 14 tòa nhà tại Ridgeland, bang Mississippi, trong khi Microsoft xây 9 tòa nhà tại Mount Pleasant, bang Wisconsin. Dự án do QTS phát triển gần Eagle Mountain, bang Utah, khi vận hành toàn bộ được ước tính tiêu thụ 1,9-3 TWh điện mỗi năm, tương đương mức sử dụng điện trung bình của 227.000 hộ gia đình tại Mỹ.

Theo nhiều phân tích, làn sóng đầu tư này đang tạo áp lực lớn lên lưới điện và cộng đồng địa phương. Chi phí đầu tư cho truyền tải, phân phối và bổ sung nguồn phát để đáp ứng nhu cầu của các trung tâm dữ liệu có thể bị chuyển sang hóa đơn tiền điện của toàn bộ người dùng.

Tại khu vực PJM Interconnection, nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu được cho là đã góp phần đẩy chi phí điện bán buôn trong quý I/2026 tăng 76% so với cùng kỳ. Monitoring Analytics, đơn vị giám sát thị trường độc lập của PJM, cho biết phụ tải hiện tại và dự kiến từ các trung tâm dữ liệu đã khiến khách hàng phải gánh thêm chi phí lên tới hàng tỷ USD.

Trước áp lực này, các tập đoàn công nghệ lớn đã bắt đầu đưa ra phản hồi. Cuối năm 2025, Amazon, Google, Meta và OpenAI cam kết sẽ chia sẻ công bằng chi phí đầu tư lưới điện cần thiết để hỗ trợ các trung tâm dữ liệu trong tương lai. Microsoft trước đó cũng cho biết họ đang phối hợp với các công ty điện lực trong việc lập kế hoạch nhu cầu năng lượng và đầu tư lưới điện, nhằm vận hành trung tâm dữ liệu mà không đẩy gánh nặng sang khách hàng địa phương hoặc làm tăng giá điện.

Tuy nhiên, phản ứng tại các địa phương ngày càng gay gắt. Tại hạt Sedgwick, bang Kansas, người dân lo ngại các trung tâm dữ liệu có thể làm tăng giá điện, gây tiếng ồn, ô nhiễm không khí và tạo thêm áp lực lên hoạt động nông nghiệp. Bà Caitlin Gruenbacher, một nông dân địa phương, cho rằng các trung tâm dữ liệu sẽ phá vỡ lối sống của cư dân, tiêu tốn nguồn lực hữu hạn nhưng không mang lại lợi ích tương xứng cho cộng đồng.

Sự phản đối của người dân cũng lan rộng trên mạng xã hội và tại các phiên điều trần công khai. Trong tháng 5, lãnh đạo hạt Sedgwick đã gia hạn thêm 90 ngày thời gian xem xét hồ sơ xin xây dựng một trung tâm dữ liệu mới.

Tranh luận hiện cũng đã lan sang giới lập pháp. Tại bang Nebraska, các bên đang bàn phương án buộc các trung tâm dữ liệu mới phải có nguồn phát điện riêng, chẳng hạn tua-bin khí tự nhiên cỡ lớn. Mục tiêu là ngăn giá điện tăng, đồng thời buộc các tập đoàn công nghệ lớn trực tiếp chi trả chi phí nâng cấp lưới điện phục vụ các dự án này.

Bên cạnh điện năng, ưu đãi thuế cũng đang trở thành điểm nóng. Trong nhiều năm, một số bang và chính quyền địa phương đã dành mức ưu đãi lớn để thu hút trung tâm dữ liệu. Tại bang Ohio, nguồn thu thuế được cho là đã giảm khoảng 1,6 tỷ USD trong năm 2025 do ưu đãi dành cho lĩnh vực này, và chương trình đó gần đây đã bị dừng.

Trong khi đó, bên ủng hộ cho rằng việc tiếp tục thu hút trung tâm dữ liệu sẽ giúp Mỹ tăng năng lực cạnh tranh trong AI, tạo việc làm trong xây dựng và mở rộng nguồn thu ngân sách địa phương. Amazon, Meta, Microsoft và Alphabet dự kiến chi hơn 600 tỷ USD trong năm 2026, phần lớn được cho là sẽ đổ vào mở rộng trung tâm dữ liệu.

Trung tâm dữ liệu đang trở thành hạ tầng cốt lõi của cuộc đua AI, nhưng chi phí đi kèm và sức ép lên cộng đồng địa phương cũng ngày càng lớn. Khi Big Tech tiếp tục mạnh tay đầu tư, tranh luận tại Mỹ nhiều khả năng sẽ không còn dừng ở câu hỏi nên xây thêm bao nhiêu trung tâm dữ liệu, mà sẽ chuyển sang bài toán ai cung cấp điện và ai là người trả chi phí.