SpaceX dự kiến niêm yết trên sàn Nasdaq vào ngày 12/6 theo giờ địa phương, trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư. Tuy nhiên, với nhà đầu tư cá nhân tại Hàn Quốc, cơ hội mua trực tiếp cổ phiếu IPO là rất hạn chế. Trong bối cảnh đó, các cổ phiếu có liên quan đến SpaceX, doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ và các quỹ ETF theo chủ đề vũ trụ đang được xem là phương án thay thế.

Theo giới tài chính - đầu tư, SpaceX chào bán cổ phiếu ở mức 135 USD/cổ phiếu. Thị trường ước tính công ty có thể bán khoảng 555,6 triệu cổ phiếu, huy động 75 tỷ USD và đưa mức định giá sau niêm yết lên khoảng 1.750 tỷ USD. Nếu kịch bản này thành hiện thực, đây sẽ là thương vụ IPO lớn nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ.

Một yếu tố khác hỗ trợ tâm lý thị trường là tiến triển trong hoạt động thử nghiệm Starship. Ngày 22/5 theo giờ địa phương, SpaceX tiến hành chuyến bay thử Starship V3, mẫu tàu vũ trụ thế hệ mới của hãng. Dù phát sinh một số bất thường, chuyến bay vẫn được đánh giá đã hoàn thành các mục tiêu chính như triển khai vệ tinh mô phỏng, tái xâm nhập khí quyển và hạ cánh xuống biển.

Trước thời điểm niêm yết, thị trường cũng gia tăng kỳ vọng vào khả năng thương mại hóa Starship, mở rộng dịch vụ Starlink, cũng như các mảng trung tâm dữ liệu ngoài không gian và hạ tầng trí tuệ nhân tạo.

Dù vậy, nhà đầu tư cá nhân tại Hàn Quốc gần như không dễ tiếp cận trực tiếp đợt IPO này. Lý do là SpaceX đã nêu rõ hình thức chào bán cho nhà đầu tư Hàn Quốc là phát hành riêng lẻ.

Theo quy định, nếu muốn chào bán ra công chúng cho từ 50 nhà đầu tư trở lên tại Hàn Quốc, doanh nghiệp phải nộp bản cáo bạch chứng khoán. Với cấu trúc phát hành hiện nay, đợt phân bổ cổ phần chủ yếu dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp.

Thực tế cho thấy nhu cầu là rất lớn. Phần phân bổ trị giá 300 triệu USD trong đợt đăng ký đầu tiên do Mirae Asset Securities triển khai từ 8h30 ngày 5/6 đã được bán hết chỉ trong một phút. Đợt này dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp là cá nhân và tổ chức. Vòng đăng ký thứ hai dự kiến diễn ra ngày 8/6 với phần còn lại trị giá 200 triệu USD.

Trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc, nhóm doanh nghiệp từng rót vốn trực tiếp vào SpaceX đang được quan tâm trước tiên. Mirae Asset Group được cho là đã đầu tư vào SpaceX trong giai đoạn 2022-2023, với sự tham gia của Mirae Asset Securities và Mirae Asset Venture Investment. Aju IB Investment cũng được xếp vào nhóm doanh nghiệp đầu tư cổ phần SpaceX thông qua pháp nhân tại Mỹ.

Ở nhóm hưởng lợi gián tiếp, Korea Investment Holdings cũng thu hút sự chú ý. Korea Investment Management cho biết có kế hoạch tham gia IPO SpaceX và dự kiến đưa phần cổ phiếu được phân bổ vào các ETF chủ động và các quỹ chào bán công chúng do công ty quản lý.

Trong chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ, một số cái tên đang được nhắc đến gồm Sphere, HVM, Intellian Technologies và Kencoa Aerospace. Trong đó, Sphere được biết đến là doanh nghiệp cung cấp vật liệu cho phương tiện phóng của SpaceX.

HVM là nhà sản xuất hợp kim đặc biệt phục vụ các lĩnh vực vũ trụ, hàng không và quốc phòng. Intellian Technologies liên quan đến mảng ăng-ten thông tin vệ tinh quỹ đạo thấp, trong khi Kencoa Aerospace tham gia vào linh kiện kết cấu cho phương tiện phóng và chuỗi cung ứng nguyên vật liệu cho ngành hàng không vũ trụ.

Kênh đầu tư gián tiếp thông qua ETF cũng được dự báo sẽ sôi động hơn sau thương vụ này. Korea Investment Management cho biết sẽ đưa phần cổ phiếu SpaceX được phân bổ vào “ACE US Space Tech Active ETF” và “Korea Investment Global Space Technology & Defense Fund”.

Hanwha Asset Management cũng cho biết ETF “PLUS Aerospace” hiện nắm giữ các doanh nghiệp trong hệ sinh thái vũ trụ nội địa như Sphere, HVM, Kencoa Aerospace và Intellian Technologies.

Theo giới phân tích, trong nhóm ETF niêm yết trong nước, các quỹ theo chủ đề hàng không vũ trụ và quốc phòng có thể hưởng lợi từ sự kiện SpaceX lên sàn. Tuy nhiên, các ETF chủ đề vũ trụ tại Hàn Quốc bị hạn chế trong việc đưa tài sản chưa niêm yết ở nước ngoài vào danh mục, nên thông thường chỉ có thể tăng tỷ trọng sau khi cổ phiếu chính thức giao dịch. Điều này đồng nghĩa nhà đầu tư có thể phải đối mặt với rủi ro mua đuổi ở vùng giá đã tăng mạnh ngay sau niêm yết.

Seol Tae-hyun, chuyên gia nghiên cứu tại DB Financial Investment, cho biết do vướng hạn chế trong việc đưa tài sản chưa niêm yết ở nước ngoài vào danh mục, các ETF hàng không vũ trụ trong nước thường có xu hướng nâng nhanh tỷ trọng sau khi cổ phiếu lên sàn. Theo ông, điều này có thể khiến nhà đầu tư phải mua ở mức giá mở cửa bị đẩy lên quá cao trong ngày giao dịch đầu tiên.

Biến động giá sau niêm yết cũng là một biến số lớn. Do mức độ quan tâm trước IPO rất cao, cổ phiếu SpaceX có thể tăng mạnh trong 2-3 phiên đầu tiên, nhưng áp lực chốt lời cũng có thể xuất hiện sớm.

Ngoài ra, các yếu tố bên ngoài như diễn biến của chứng khoán Mỹ và nhóm công nghệ, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung hay chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương châu Âu cũng có thể ảnh hưởng đến xu hướng giá.

Moon Nam-joong, chuyên gia nghiên cứu tại Daishin Securities, nhận định biến động của cổ phiếu SpaceX sẽ tăng mạnh ngay sau niêm yết, qua đó có thể nhanh chóng làm dịu bớt cơn sốt trước IPO.

Theo ông, so với chính sự kiện SpaceX lên sàn, xu hướng của chứng khoán Mỹ và nhóm cổ phiếu công nghệ, nguy cơ kéo dài xung đột thương mại Mỹ - Trung, cùng khả năng lo ngại thắt chặt tiền tệ gia tăng nếu ECB nâng lãi suất, có thể là những yếu tố tác động lớn hơn đến thị trường.