Các video demo robot hình người với những động tác ấn tượng đang lan truyền mạnh trên mạng, nhưng giới chuyên gia cảnh báo không nên dựa vào đó để kết luận về năng lực vận hành thực tế của loại robot này.

Theo Ars Technica ngày 4/6/2026 (giờ địa phương), nhiều chuyên gia trong ngành và giới học thuật cho rằng vẫn còn khoảng cách lớn giữa những video gây chú ý trên Internet và khả năng làm việc thực sự của robot trong môi trường thực.

Theo các chuyên gia, vấn đề cốt lõi không nằm ở một vài màn trình diễn thành công, mà ở việc robot có thể lặp lại ổn định cùng một tác vụ trong nhiều bối cảnh khác nhau hay không. Doanh nghiệp có thể làm nổi bật các động tác nhào lộn hoặc cảnh robot làm việc nhà, nhưng việc tái hiện kết quả tương tự trong nhà máy hay gia đình vẫn cần được kiểm chứng riêng.

Jonathan Hurst, đồng sáng lập Agility Robotics và là nhà nghiên cứu robot tại Đại học bang Oregon, cho rằng robot hình người rất dễ tạo ra kỳ vọng vượt quá thực tế. Ông nói khi thấy robot nhảy múa như con người, nhiều người có xu hướng suy diễn rằng nó cũng có thể làm nhiều việc khác như con người, nhưng “điều đó không đúng”. Theo ông, một số startup cũng tận dụng nhận thức này để huy động vốn.

Sergey Levine, nhà khoa học máy tính tại Đại học California, Berkeley, đồng thời là đồng sáng lập Physical Intelligence, cho biết bài toán thực sự của robot nằm ở tính phổ quát. Một robot có thể rót được một ly rượu vang, nhưng việc nó làm được điều đó với mọi loại chai, mọi loại ly và trong mọi điều kiện lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Ông nhận định đây là việc “khó hơn nhiều so với một lần nhào lộn trên sân khấu”.

Vì vậy, giới chuyên gia cho rằng việc đánh giá robot cần ưu tiên các kiểm chứng định lượng, trên quy mô lớn và trong môi trường thực, thay vì chỉ nhìn vào những video bắt mắt. Levine nhấn mạnh luôn tồn tại khoảng cách giữa những gì có thể được trình diễn trong một buổi demo và năng lực thực tế của robot.

Khi xem video demo, yếu tố đầu tiên cần kiểm tra là mức độ tự chủ. Deepam Patel, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành khoa học máy tính tại Đại học Purdue, đồng thời là trợ lý nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Lục quân thuộc Bộ chỉ huy Phát triển năng lực của Lục quân Mỹ, cho biết nhiều màn demo hiện vẫn phụ thuộc vào điều khiển từ xa. Theo ông, nếu bài báo khoa học hoặc doanh nghiệp không nêu rõ robot “hoàn toàn tự chủ”, người xem cần giữ thái độ hoài nghi cao. “Nếu không có tuyên bố rõ ràng về khả năng tự chủ hoàn toàn, thì cần nhìn những video đó với mức độ nghi ngờ rất lớn”, ông nói.

Bên cạnh đó, bối cảnh trình diễn cũng là một tiêu chí quan trọng. Cần xem robot đang hoạt động trong một môi trường hoàn toàn mới hay chỉ trong không gian huấn luyện đã quen thuộc. Nếu robot có thể hoàn thành nhiệm vụ ở nơi lần đầu tiếp xúc, mức độ thuyết phục về tính tự chủ và khả năng thích ứng sẽ cao hơn. Ngược lại, nếu chỉ lặp lại trong môi trường quen thuộc, cách đánh giá có thể sẽ khác.

Tốc độ phát video cũng là một yếu tố cần lưu ý. Patel cho biết vì lý do an toàn, robot thường di chuyển khá chậm. Một số công ty công bố video ở tốc độ 2x hoặc 4x. Khi đó, cùng một công việc có thể mất thời gian gấp đôi hoặc gấp bốn lần so với con người. Nói cách khác, chuyển động nhanh nhẹn trên màn hình không đồng nghĩa với tốc độ làm việc thực tế.

Mục đích và mức độ minh bạch của các video demo cũng không giống nhau. Có video được làm chủ yếu để thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, có video mang tính quảng bá nhằm tiếp cận khách hàng hoặc nhà đầu tư. Trong khi đó, một số video khác lại cho thấy cả quá trình huấn luyện, thử nghiệm, sai sót và cả những giới hạn của robot.

Tựu trung, các video robot hình người đang gây chú ý trên Internet chỉ phản ánh một phần của bức tranh. Dù hình ảnh được dàn dựng công phu và nguồn phát có vẻ đáng tin cậy, chỉ dựa vào video vẫn khó đưa ra kết luận về năng lực thực tế. Theo giới chuyên gia, những chỉ số cần theo dõi sát hơn là mức tự chủ, tính phổ quát, tốc độ, khả năng lặp lại trong môi trường thực và quy mô kiểm chứng đằng sau các kết quả được công bố.