Tiêu chí lựa chọn sàn giao dịch tiền số đang thay đổi nhanh, khi nhà đầu tư ngày càng đặt nặng tính minh bạch thay vì chỉ nhìn vào quy mô giao dịch hay mức độ nhận diện thương hiệu. Công khai dự trữ, tuân thủ pháp lý và cơ chế lưu ký tài sản hiện được xem là những yếu tố then chốt để đánh giá mức độ an toàn của một sàn.

Ngày 1/6 (giờ địa phương), trang tin blockchain Cryptopolitan công bố danh sách 5 sàn giao dịch tiền số đáng tin cậy nhất năm 2026, gồm ChangeNOW, Coinbase, Kraken, Gemini và Bitstamp. Theo Cryptopolitan, niềm tin trên thị trường hiện không còn đến từ quảng cáo hay độ phủ thương hiệu, mà từ cấu trúc vận hành có thể kiểm chứng.

Trang tin này cho rằng sự thay đổi trong cách đánh giá sàn giao dịch bắt nguồn từ hàng loạt cú sốc lớn trên thị trường. FTX và Mt. Gox đã phá sản, trong khi sàn WazirX của Ấn Độ vẫn hoạt động sau vụ hack gây thiệt hại 230 triệu USD. Bybit trước đó cũng từng ghi nhận vụ thất thoát tài sản khoảng 1,5 tỷ USD. Những sự cố liên tiếp khiến nhà đầu tư không còn xem khối lượng giao dịch hay mức độ nổi tiếng là thước đo chính.

Theo Cryptopolitan, trọng tâm đánh giá hiện nay nằm ở cách sàn quản lý và lưu ký tài sản. Với các sàn giao dịch tập trung (CEX), những tiêu chí quan trọng gồm Proof of Reserves, giấy phép hoạt động, phạm vi bảo hiểm và lịch sử vận hành. Trong khi đó, với các nền tảng không lưu ký, việc sàn không nắm giữ trực tiếp tài sản của khách hàng tự nó đã là một yếu tố tạo niềm tin.

ChangeNOW được nêu như một đại diện tiêu biểu cho mô hình không lưu ký. Ra mắt năm 2017, nền tảng này hỗ trợ hơn 110 blockchain và hơn 1.500 tài sản số. Người dùng có thể hoán đổi trực tiếp giữa các ví mà không cần tạo tài khoản, qua đó tự giữ quyền kiểm soát tài sản. Đổi lại, nếu làm mất khóa ví cá nhân, việc khôi phục tài sản sẽ rất khó khăn.

Trong nhóm sàn tập trung, Coinbase là cái tên nổi bật. Đây là sàn giao dịch tiền số lớn nhất tại Mỹ và đang niêm yết trên Nasdaq, với hơn 100 triệu tài khoản đăng ký. Khối tài sản lưu ký cho khách hàng tổ chức của Coinbase cũng được ước tính vượt 376 tỷ USD.

Cryptopolitan đánh giá việc Coinbase đang lưu ký hơn 80% tài sản của các quỹ ETF Bitcoin giao ngay và ETF Ethereum giao ngay tại Mỹ là một yếu tố củng cố uy tín. Coinbase cho biết công ty lưu giữ tài sản khách hàng theo tỷ lệ 1:1 và cung cấp bảo hiểm cho một số tài sản số trước rủi ro trộm cắp và sự cố an ninh mạng.

Kraken được đánh giá cao nhờ lịch sử vận hành lâu năm. Thành lập từ năm 2011, sàn này đã hoạt động hơn 14 năm mà chưa ghi nhận sự cố an ninh quy mô lớn. Kraken hiện hỗ trợ hơn 200 đồng tiền số và hơn 600 cặp giao dịch. Việc định kỳ công bố Proof of Reserves và được bên thứ ba xác minh cũng là điểm cộng lớn.

Gemini nổi bật ở khía cạnh tuân thủ pháp lý. Sàn hoạt động theo mô hình công ty tín thác được bang New York cấp phép, đồng nghĩa với việc phải đáp ứng các tiêu chuẩn lưu ký nghiêm ngặt hơn so với nhiều sàn tiền số thông thường. Dù vậy, Cryptopolitan cũng lưu ý rủi ro từng bộc lộ trong quá khứ, khi chương trình cho vay Earn bị dừng và việc rút tài sản của khách hàng từng bị gián đoạn.

Bitstamp là một trong những sàn tiền số lâu đời nhất châu Âu. Thành lập năm 2011, công ty này đã được Robinhood mua lại vào năm ngoái. Bitstamp hiện có giấy phép theo khung quản lý tài sản số MiCA của Liên minh châu Âu và cho biết 95% tổng tài sản khách hàng được lưu trữ trong ví lạnh.

Giới chuyên môn nhận định sau cú sốc FTX, Proof of Reserves đã trở thành một chỉ dấu quan trọng để đo mức độ an toàn của sàn. Đây là cơ chế công khai cho phép bên ngoài kiểm chứng liệu sàn có thực sự nắm giữ đủ lượng tài sản số để đáp ứng nghĩa vụ với khách hàng hay không. Vụ phá sản của FTX đã phơi bày thực tế rằng tài sản khách hàng không được tách biệt và không được lưu giữ đầy đủ, qua đó làm nổi bật vai trò của cơ chế này.

Xu hướng lựa chọn sàn cũng đang phân hóa theo nhu cầu và khu vực. Nhà đầu tư tại Mỹ có xu hướng ưu tiên Coinbase và Gemini, trong khi nhóm giao dịch chủ động thường sử dụng các dịch vụ chuyên nghiệp của Kraken và Coinbase. Tại châu Âu, Bitstamp và Kraken được xem là những lựa chọn nổi bật. Với người dùng muốn hoán đổi nhanh mà không cần mở tài khoản, các nền tảng không lưu ký như ChangeNOW có thể phù hợp hơn.

Giới ngành dự báo cuộc cạnh tranh giữa các sàn tiền số sẽ dần chuyển từ quy mô sang minh bạch và tuân thủ. Trong giai đoạn mới của thị trường, năng lực công khai dự trữ, cơ chế lưu ký tài sản và khả năng ứng phó sau sự cố đang trở thành nền tảng tạo dựng uy tín, thay cho quảng cáo hay khối lượng giao dịch.