Một số người dùng Office 2019 for Mac có thể không còn chỉnh sửa hoặc lưu tài liệu từ năm sau, khi phần mềm bản quyền vĩnh viễn này có nguy cơ chỉ còn hoạt động ở chế độ xem.

Ngày 1/6 theo giờ địa phương, Gizmodo dẫn thông báo từ Microsoft cho biết sau ngày 13/7/2026, các ứng dụng Office trên một số môi trường macOS và iOS có thể chuyển sang chế độ giới hạn tính năng (Reduced Functionality Mode). Ở chế độ này, người dùng vẫn có thể mở và xem tệp Word, Excel, PowerPoint, Outlook, OneNote, nhưng không thể chỉnh sửa hay lưu nội dung.

Theo Microsoft, nguyên nhân đến từ việc chứng chỉ số dùng để xác thực giấy phép sẽ hết hạn vào ngày 13/7/2026. Những ứng dụng không được cập nhật lên phiên bản mới có tích hợp chứng chỉ đã gia hạn có thể bị đưa vào chế độ giới hạn tính năng.

Với macOS, Office yêu cầu tối thiểu phiên bản 16.83; còn trên iOS là phiên bản 2.93. Để chạy các phiên bản này, thiết bị phải dùng macOS 12 Monterey trở lên hoặc iOS 17 trở lên.

Người dùng Office 2021 for Mac và MS 365 có thể tránh sự cố nếu cập nhật hệ điều hành và ứng dụng lên bản mới nhất. Tuy nhiên, Office 2019 for Mac không thể nâng lên phiên bản 16.83 do giới hạn của dòng sản phẩm. Tài liệu hỗ trợ của Microsoft cũng nêu rõ vấn đề này không thể được khắc phục chỉ bằng cách cập nhật hay cài đặt lại Office 2019 for Mac.

Vụ việc gây chú ý bởi Office 2019 và Office 2021 được bán dưới hình thức bản quyền vĩnh viễn, không phải dịch vụ thuê bao. Khi ra mắt năm 2018, Office 2019 được giới thiệu là sản phẩm mua một lần và không đi kèm các bản cập nhật tính năng. Vì vậy, khả năng phần mềm đã trả tiền đầy đủ nhưng về sau lại mất các chức năng cốt lõi khiến nhiều người dùng phản ứng.

Cách Microsoft truyền đạt thông tin về việc kết thúc hỗ trợ cũng bị đặt dấu hỏi. Theo một trang hỗ trợ của hãng vào năm 2023, nội dung khi đó vẫn cho biết ứng dụng Office 2019 sẽ tiếp tục hoạt động sau khi hết thời hạn hỗ trợ.

Tuy nhiên, đến tháng 5 năm nay, câu này đã bị gỡ khỏi cùng trang hỗ trợ. Hiện nội dung chỉ còn nêu rằng dữ liệu vẫn được giữ nguyên và có thể truy cập thông qua MS 365 tương thích hoặc các sản phẩm Office mới hơn. Theo giới quan sát, sự khác biệt giữa thông tin trước đây và biện pháp giới hạn tính năng hiện nay có thể khiến người dùng thêm hoang mang.

Microsoft được cho là đã gửi email thông báo cho nhóm người dùng có khả năng bị ảnh hưởng từ tháng 5. Email này cũng kèm chương trình dùng thử miễn phí MS 365 Personal. Tuy vậy, do gói dùng thử sẽ tự động chuyển sang thuê bao trả phí khi hết thời hạn, một số ý kiến nghi ngờ đây là cách thúc đẩy người dùng bản quyền vĩnh viễn chuyển sang mô hình thuê bao.

Với người dùng Office 2019 for Mac, lựa chọn hiện không nhiều: tiếp tục sử dụng trong tình trạng bị giới hạn tính năng, chuyển sang bản web của MS 365, hoặc đăng ký gói thuê bao trả phí MS 365. Một phương án khác là mua bản mua một lần mới nhất, Office Home 2024.

Tranh luận cũng nhanh chóng lan rộng trên các cộng đồng trực tuyến. Trên Hacker News, bài đăng liên quan đã thu hút hàng trăm bình luận. Một số ý kiến cho rằng việc một sản phẩm bán theo giấy phép vĩnh viễn nhưng thực tế lại bị hạn chế tính năng có thể ảnh hưởng đến quyền lợi người tiêu dùng. Những lựa chọn thay thế được nhắc đến gồm LibreOffice, OnlyOffice và bộ ứng dụng của Apple như Pages, Numbers, Keynote.

Dù vậy, trong môi trường doanh nghiệp, định dạng tài liệu Microsoft Office vẫn là tiêu chuẩn thực tế. Theo một số ý kiến, việc thay thế hoàn toàn là không dễ do yêu cầu tương thích với các tính năng cộng tác mới và quy trình làm việc của doanh nghiệp.

Giới phân tích nhận định câu chuyện này có thể vượt ra ngoài phạm vi kết thúc hỗ trợ kỹ thuật, trở thành cuộc tranh luận rộng hơn về quyền sở hữu phần mềm và xu hướng mở rộng mô hình thuê bao.