Nvidia vừa giới thiệu RTX Spark, dòng chip dành cho PC hướng tới nhu cầu chạy AI agent, qua đó đưa thị trường máy tính cá nhân trở lại tâm điểm chú ý trong bối cảnh người dùng lâu nay ưu tiên smartphone hơn PC.

Cùng với Nvidia, Microsoft và Apple cũng đang đẩy mạnh chiến lược làm mới thị trường PC bằng AI. Giới quan sát hiện chờ xem AI có đủ sức thay đổi thói quen chỉ mua máy “vừa đủ dùng” và tạo ra động lực nâng cấp PC mới cho người tiêu dùng hay không.

Trước đó, nhiều hãng từng thử tạo cú hích cho thị trường PC bằng AI nhưng kết quả chưa như kỳ vọng. Hai năm trước, Microsoft và Qualcomm ra mắt Copilot Plus PC, nhấn mạnh các tính năng như tìm tài liệu nhanh hay chỉnh sửa ảnh bằng AI, song tác động thị trường vẫn khá hạn chế.

Trong bối cảnh đó, Nvidia cho biết hãng đang hợp tác với Microsoft và các nhà sản xuất PC để AI agent có thể tự thao tác chuột và bàn phím như người dùng trên các máy chạy RTX Spark.

Theo Nvidia, bối cảnh hiện nay đã khác so với hai năm trước, khi AI agent đang ngày càng phổ biến.

Theo New York Times ngày 1/6/2026 (giờ địa phương), phát biểu tại Computex ở Taipei, CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng cũng như rạp hát tại gia, TV màn hình lớn, máy cắt cỏ hay máy rửa bát đã trở nên phổ biến, “siêu máy tính AI” trong tương lai cũng có thể trở thành một thiết bị gia dụng quen thuộc. Ông nói có thể hình dung một ngày mỗi gia đình đều sở hữu một siêu máy tính AI, vận hành toàn bộ agent và trợ lý AI của người dùng để xử lý nhiều công việc hằng ngày.

RTX Spark của Nvidia tập trung vào các nhu cầu như phát triển hệ thống AI, chơi game và đồ họa trên PC.

Các mẫu PC dùng RTX Spark có thể mỏng 14 mm và nặng dưới 3 pound, tương đương 1,36 kg.

Để mở rộng hệ sinh thái laptop dùng RTX Spark, trong giai đoạn đầu Nvidia hợp tác với 6 hãng gồm Dell Technologies, Lenovo, Microsoft, HP, Asus và MSI. Hãng cho biết sẽ công bố thêm chi tiết về thời lượng pin và hiệu năng của RTX Spark vào mùa thu năm nay.

Việc Nvidia công bố RTX Spark cũng khiến cuộc cạnh tranh trên thị trường laptop giữa Apple và liên minh Nvidia - Microsoft thu hút thêm sự chú ý. Theo New York Times, Apple đã tạo được vị thế nhất định trong mảng AI PC. Mac Pro được giới phát triển AI ưa chuộng, trong khi Mac mini với cấu hình bộ nhớ lớn đang bán chạy nhờ được nhiều nhà phát triển dùng để chạy AI agent.

Nhà phân tích công nghệ Max Weinbach của Creative Strategies nhận định: “Trên thực tế, thị trường AI PC hiện do Apple dẫn dắt. Nvidia muốn xây dựng một hệ sinh thái laptop Windows đủ sức trở thành lựa chọn thay thế”.

Apple cũng đang tăng đầu tư để mở rộng năng lực AI chạy trực tiếp trên thiết bị, hay on-device AI. Tháng 10 năm ngoái, hãng công bố chip M5 tích hợp bộ tăng tốc neural vào mọi lõi GPU. Theo số liệu đo nội bộ, M5 có thể chạy mô hình 30 tỷ tham số trong 3 giây. Các bước đi của Apple cho thấy chiến lược on-device AI của hãng không chỉ dừng ở việc phát triển chip hiệu quả hơn, mà còn mở rộng sang nâng cấp mô hình AI chạy trên thiết bị và phần mềm hỗ trợ.

Theo The Information, trong khuôn khổ thỏa thuận với Google, Apple đã có thể sử dụng mô hình Gemini để huấn luyện các mô hình cỡ nhỏ chạy trên thiết bị của hãng. Apple cũng đang xem xét mua lại những công ty nhỏ có thể hỗ trợ thu gọn mô hình để chạy trực tiếp trên thiết bị. Nguồn tin của The Information cho biết một trong những mục tiêu mà Apple cân nhắc là LiquidAI, startup chuyên về AI chạy trên thiết bị.

Apple, Nvidia và Qualcomm hiện đều cung cấp chip PC dựa trên kiến trúc Arm, nền tảng vốn phổ biến trên chip di động, thay cho kiến trúc x86 của Intel và AMD.

Theo Windows Central, ngay sau khi Nvidia công bố RTX Spark, Kedar Kondap, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách mảng điện toán của Qualcomm, đã gặp báo chí và nói: “Chào mừng gia nhập đại gia đình. Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy hệ sinh thái không dựa trên x86 đang tăng trưởng”.

Ông nhấn mạnh Qualcomm trong nhiều năm qua đã dẫn dắt quá trình xây dựng hệ sinh thái Arm PC, từ khả năng tương thích với máy in, ứng dụng phần mềm, thiết bị ngoại vi cho tới hỗ trợ hơn 2.500 trò chơi.

PC Arm có thể có lợi thế về thời lượng pin so với hệ x86, nhưng thách thức lớn vẫn là bảo đảm mức độ tương thích đủ rộng với các ứng dụng vốn được viết cho x86. Hiện chưa rõ Nvidia đã xử lý bài toán tương thích với ứng dụng x86 đến đâu. Với các PC Arm dùng Snapdragon, Microsoft hiện chạy ứng dụng x86 thông qua lớp giả lập Prism, nhưng theo Windows Central, một số ứng dụng cũ và game mới vẫn còn bị hạn chế.