Mỹ vừa mở rộng diện kiểm soát xuất khẩu đối với chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến, bao gồm cả các giao dịch với doanh nghiệp Trung Quốc đặt ngoài lãnh thổ nước này. Động thái mới làm gia tăng lo ngại rằng cổ phiếu Nvidia và AMD có thể chịu áp lực bán khi thị trường Mỹ mở cửa ngày 1/6.

Theo BeInCrypto, ngày 31/5 theo giờ địa phương, Cục Công nghiệp và An ninh Mỹ (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ đã ban hành hướng dẫn mới, yêu cầu phải xin giấy phép riêng đối với các giao dịch xuất khẩu chip AI tiên tiến cho bên mua có công ty mẹ cuối cùng tại Trung Quốc.

Biện pháp này chủ yếu nhằm bịt lỗ hổng trong khâu thực thi quy định hiện hành, thay vì áp đặt một lệnh cấm toàn diện. Chính quyền Trump từng dừng thực thi quy định phổ biến AI được xây dựng dưới thời chính quyền Biden vào tháng 5 năm ngoái. Sau đó, trong khoảng một năm, lượng lớn chip tiên tiến được cho là đã được chuyển tới các bên mua ở nước ngoài có liên hệ với Trung Quốc, với quy mô có thể lên tới hàng trăm nghìn sản phẩm.

BIS lần này tập trung vào nhóm bộ xử lý cao cấp nhất. Các sản phẩm được nêu tên gồm dòng Rubin và Blackwell của Nvidia, cùng bộ tăng tốc MI350x của AMD. Theo BIS, mục tiêu là ngăn các dòng chip AI cao cấp nhất của Nvidia và AMD được đưa tới các công ty con của Trung Quốc ở nước ngoài. Điều này đồng nghĩa doanh nghiệp xuất khẩu không thể chỉ căn cứ vào quốc gia nhận hàng, mà phải xác minh chủ thể kiểm soát cuối cùng của bên mua.

Dù vậy, tác động tức thì lên kết quả kinh doanh được cho là có thể chưa quá lớn. Hướng dẫn mới thiên về làm rõ tiêu chí thực thi hơn là mở rộng thành một lệnh cấm bao trùm. Vì vậy, việc bán các dòng chip cấp thấp vốn đã được cấp phép vẫn có thể tiếp tục theo điều kiện hiện hành, trong khi những sản phẩm đã giao vẫn nằm tại phía khách hàng.

Nvidia cũng cho biết trong quý I năm tài khóa 2027, doanh thu từ các lô Hopper dành cho trung tâm dữ liệu xuất sang Trung Quốc là 0, giảm từ 4,6 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Dù vậy, doanh thu mảng trung tâm dữ liệu của hãng vẫn lập kỷ lục 75,2 tỷ USD nhờ nhu cầu đối với Blackwell 300.

Diễn biến giá cổ phiếu trong ngắn hạn có thể phụ thuộc nhiều vào tâm lý nhà đầu tư hơn là mức độ siết chặt thực tế của quy định. Trước đó, khi xuất hiện dự thảo yêu cầu chính phủ phê duyệt hoạt động xuất khẩu chip AI trên toàn cầu, cổ phiếu Nvidia từng giảm 1,8% còn AMD mất 2,2%. Lần này, thị trường được dự báo có thể phản ứng theo hướng tương tự, nhưng mức độ có thể hạn chế hơn.

Giới đầu tư cũng đang chú ý trở lại tới các tuyến xuất khẩu vòng trong một năm qua. Một số nguồn tin trong ngành cho rằng Singapore và Malaysia là những điểm trung chuyển đáng ngờ. Trước đó, công tố viên liên bang Mỹ đã truy tố những người điều hành một mạng lưới buôn lậu GPU trị giá 2,5 tỷ USD, có liên quan đến mô hình né tránh tương tự.

Động thái mới cũng có thể làm tăng áp lực lên các nhà phân phối và đơn vị bán lại dịch vụ đám mây. Doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải xác minh công ty mẹ cuối cùng của mọi bên mua, đồng thời siết chặt hơn quy trình thẩm định khách hàng. Cùng với hệ thống kiểm soát áp dụng với Trung Quốc từ năm 2024, các biện pháp trừng phạt theo từng doanh nghiệp và hạn chế xuất khẩu sang Trung Đông, độ phức tạp trong quản trị chuỗi cung ứng được dự báo tiếp tục gia tăng.

Thị trường tiền số cũng được nhắc tới như một kênh có thể chịu tác động lan tỏa. Các token tiền mã hóa liên quan đến AI nhiều lần biến động cùng nhịp với nhóm cổ phiếu bán dẫn Mỹ. Nếu tâm lý đầu tư đối với nhóm bán dẫn suy yếu và lan sang thị trường giao ngay, các token liên quan cũng có thể chịu áp lực giảm.

Yếu tố then chốt hiện nay là mức độ ảnh hưởng thực tế của biện pháp này tới doanh thu các sản phẩm chủ lực. Khả năng nguồn cung được phân bổ lại sang khách hàng tại Mỹ và các nước đồng minh cũng đang được thị trường theo dõi. Kết quả kinh doanh quý tới sẽ là thước đo đầu tiên để đánh giá tác động của đợt siết kiểm soát mới.