Kinh tế trưởng của Apollo Global Management, ông Torsten Slok, cho rằng đến nay vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm suy giảm việc làm. Theo ông, ở giai đoạn hiện tại, AI chủ yếu tạo ra nhu cầu nhân lực mới thay vì thay thế lao động.

Business Insider ngày 31/5 dẫn đánh giá của ông Slok dựa trên báo cáo việc làm toàn quốc của ADP. Báo cáo này cho thấy việc làm trong khu vực tư nhân vẫn tăng, trong khi nhiều doanh nghiệp tiếp tục tuyển thêm nhân sự để triển khai AI.

Trong một bài viết trên blog gần đây, ông Slok cho biết nhu cầu đối với các chuyên gia triển khai AI đang tăng mạnh. Cùng lúc, làn sóng mở rộng trung tâm dữ liệu đẩy tiền lương của nhân sự AI, cũng như giá chip, thiết bị và năng lượng, đi lên. Theo ông, chi tiêu cho AI hiện không chỉ hỗ trợ tạo việc làm mà còn góp phần gây áp lực lạm phát. Dữ liệu mới nhất của ADP cũng ghi nhận việc làm khu vực tư nhân trong tháng 4 tăng gần 110.000.

Ông Slok nhấn mạnh rằng, ở thời điểm hiện nay, AI đang tạo thêm nhu cầu mới thay vì thay thế con người. Trong một bài viết hồi tháng 4, ông từng lập luận rằng chi phí đầu vào rẻ hơn không đồng nghĩa ngành sẽ thu hẹp; ngược lại, AI có thể đồng thời nâng năng suất và làm tăng việc làm. Lần này, ông viện dẫn “nghịch lý Jevons” để lý giải xu hướng trên: công nghệ càng hiệu quả, nhu cầu đối với các nguồn lực liên quan càng có thể tăng mạnh. Theo ông, hiện tượng này cũng đang xuất hiện trên thị trường lao động AI. “Công nghệ rẻ hơn đang tạo ra nhiều nhu cầu hơn và nhiều việc làm hơn”, ông viết.

Quan điểm này cũng trùng với phát biểu gần đây của một số lãnh đạo trong ngành AI và giới tài chính. Cuối tuần qua, CEO Box Aaron Levie, CEO Dell Michael Dell và cố vấn Nhà Trắng về AI và tiền mã hóa David Sacks đã đăng bài bày tỏ sự đồng tình với nhận định của ông Slok. Tuần trước, CEO Goldman Sachs David Solomon cũng nêu lập luận tương tự trong một bài viết trên New York Times. Khảo sát với 240 CEO trong lĩnh vực dịch vụ tài chính do EY thực hiện cho thấy khoảng 60% tin rằng đầu tư vào AI sẽ giúp lực lượng lao động trong năm 2026 giữ nguyên hoặc tăng lên.

Tuy nhiên, thực tế tại doanh nghiệp lại cho thấy bức tranh không hoàn toàn đồng nhất. Từ đầu năm đến nay, ít nhất 12 tập đoàn lớn đã nhắc đến AI như một trong những nguyên nhân cắt giảm nhân sự. Trong một bản ghi nhớ hồi tháng 2, CEO Block Jack Dorsey cho biết công ty sẽ giảm số nhân viên từ hơn 10.000 nhân viên xuống dưới 6.000. Ông nói các công cụ thông minh mà công ty phát triển và sử dụng, cùng mô hình tổ chức tinh gọn hơn, ít tầng nấc hơn, đang “thay đổi căn bản ý nghĩa của việc xây dựng và vận hành doanh nghiệp”. Theo ông, công ty có thể thu hẹp dần trong vài tháng hoặc vài năm khi quá trình chuyển đổi diễn ra, nhưng đã quyết định thừa nhận thực tế và hành động ngay từ bây giờ.

Cisco, Atlassian, Cloudflare, Coinbase, IBM và Snap cũng được nhắc đến như những doanh nghiệp xem AI là một trong các lý do cắt giảm nhân sự. Ở chiều ngược lại, CEO Nvidia Jensen Huang trong một cuộc phỏng vấn tại Singapore đã chỉ trích việc một số CEO gắn AI với sa thải lao động là cách làm “quá lười biếng”. Sam Altman cũng từng gọi việc đổ lỗi cho AI khi thu hẹp nhân sự là “AI washing”.

Tranh luận hiện nay tập trung vào câu hỏi liệu AI thực sự đang làm giảm việc làm, hay doanh nghiệp chỉ sử dụng AI như một cái cớ cho tái cơ cấu. Theo ông Slok, các chỉ báo hiện tại cho thấy việc mở rộng đầu tư vào AI đang kéo theo nhu cầu tuyển dụng nhân sự AI, xây dựng trung tâm dữ liệu, cũng như gia tăng nhu cầu đối với linh kiện và năng lượng. Dù vậy, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp lớn tiếp tục nhắc đến AI trong các thông báo cắt giảm nhân sự, thị trường sẽ còn theo dõi liệu các chỉ số việc làm sắp tới có tiếp tục ủng hộ xu hướng này hay không.