Liên minh châu Âu (EU) đang chuẩn bị áp dụng quy định mới về pin, theo đó người dùng sẽ được tự tháo và thay pin trên nhiều thiết bị điện tử cầm tay. Động thái này được dự báo sẽ tác động mạnh đến cách các hãng công nghệ thiết kế sản phẩm, đặc biệt ở nhóm phụ kiện như tai nghe, máy đọc sách điện tử và máy chơi game cầm tay.

Theo The Verge ngày 31/5 (giờ địa phương), từ 18/2/2027, EU sẽ yêu cầu phần lớn thiết bị điện tử cầm tay sử dụng pin phải được thiết kế để người dùng có thể tự thay pin.

Phạm vi áp dụng gồm tai nghe, máy đọc sách điện tử, máy chơi game cầm tay, laptop và nhiều thiết bị khác. Doanh nghiệp không chỉ phải bảo đảm thiết kế hỗ trợ thay pin, mà còn phải cung cấp pin tương thích trong ít nhất 5 năm.

Quy định mới cũng đặt ra tiêu chí về khả năng tháo lắp. Thiết bị không nhất thiết phải mở hoàn toàn bằng tay, nhưng phải cho phép tiếp cận bằng các loại tua vít phổ biến trên thị trường. Những thiết kế đòi hỏi dụng cụ chuyên dụng hoặc quy trình tháo lắp quá phức tạp sẽ không được chấp nhận.

Riêng smartphone và tablet được áp dụng ngoại lệ. Từ năm 2023, EU đã ban hành quy định riêng cho hai nhóm sản phẩm này, tập trung vào độ bền pin và khả năng chống nước. Cụ thể, nếu pin vẫn giữ được 83% dung lượng ban đầu sau 500 chu kỳ sạc và trên 80% sau 1.000 chu kỳ sạc, đồng thời thiết bị đạt chuẩn kháng nước và bụi IP67, nhà sản xuất sẽ không bắt buộc phải dùng thiết kế để người dùng tự thay pin. Vì vậy, khả năng smartphone quay lại thiết kế nắp lưng tháo rời như điện thoại đời cũ được đánh giá là không cao.

Trên thị trường, một số thay đổi ban đầu đã xuất hiện. Fender gần đây áp dụng cấu trúc cho phép tiếp cận pin trên tai nghe Mix, trong khi Sennheiser thiết kế mẫu Momentum 5 để người dùng có thể thay pin bằng tua vít bốn cạnh.

Fairphone, thương hiệu nổi tiếng với các sản phẩm dễ sửa chữa, từ lâu đã theo đuổi chiến lược pin có thể thay thế. Không chỉ Fairphone 6, mẫu tai nghe true wireless Fairbuds của hãng cũng sử dụng pin cho phép người dùng tự thay.

Alon Brandt, phụ trách đối ngoại của Fairphone, cho biết công ty đã tập trung vào khả năng sửa chữa và kéo dài vòng đời sản phẩm ngay từ đầu. Theo ông, quy định mới của EU không phải đích đến mà gần như là “vạch xuất phát” đối với Fairphone.

Các tập đoàn công nghệ lớn cũng đang được cho là chuẩn bị thích ứng. Amazon được cho là đang cân nhắc pin có thể thay thế cho thế hệ Kindle tiếp theo. Trong khi đó, hình ảnh rò rỉ về tay cầm chơi game Xbox Elite 3 của Microsoft cho thấy sản phẩm có thể sở hữu cấu trúc pin cho phép người dùng tự thay. Nintendo cũng được nhắc đến như một hãng có thể áp dụng pin tháo rời cho Switch 2 bán tại châu Âu.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều biến số. Một số công ty có thể phát triển phiên bản sản phẩm riêng cho thị trường EU và ngoài EU. Ở chiều ngược lại, cũng đã xuất hiện trường hợp trì hoãn ra mắt tại châu Âu vì gánh nặng tuân thủ quy định. Meta được cho là đã lùi kế hoạch đưa một số mẫu kính thông minh Ray-Ban vào thị trường châu Âu do vướng yêu cầu liên quan đến pin.

Ngành công nghiệp hiện xem tai nghe true wireless và thiết bị đeo là nhóm khó thích ứng nhất. Đồng hồ thông minh, vòng theo dõi sức khỏe và kính thông minh có không gian bên trong rất hạn chế, nên EU đang cân nhắc ngoại lệ riêng cho các thiết bị này. Trong khi đó, tai nghe true wireless hiện vẫn thuộc diện áp dụng. Do phải tích hợp pin, ăng-ten, bộ xử lý, driver và micro trong thân máy rất nhỏ, việc chuyển sang thiết kế pin có thể thay thế có thể khiến sản phẩm tăng cả kích thước lẫn giá bán.

Một vấn đề khác là cách hiểu quy định vẫn chưa hoàn toàn thống nhất. EU yêu cầu thiết bị phải có thể sửa chữa bằng các dụng cụ có bán trên thị trường, nhưng chưa làm rõ cụ thể những loại dụng cụ nào được xem là hợp lệ. Tiêu chí về mức giá hợp lý đối với linh kiện thay thế cũng vẫn cần được thảo luận thêm.

Các chuyên gia cho rằng quy định này sẽ tác động mạnh hơn đến thị trường phụ kiện so với smartphone. Thực tế, những thay đổi sớm nhất hiện đã xuất hiện ở tai nghe, máy đọc sách điện tử và thiết bị chơi game cầm tay.

Giới quan sát cũng đang theo dõi liệu quy định của EU sẽ chỉ giới hạn tác động trong khu vực hay kéo theo thay đổi trong định hướng thiết kế thiết bị điện tử trên phạm vi toàn cầu. Do các nhà sản xuất thường ưu tiên một thiết kế dùng chung cho nhiều thị trường thay vì tách riêng theo khu vực, số lượng sản phẩm hỗ trợ người dùng tự thay pin được dự báo sẽ tăng trong thời gian tới.