King’s College London của Anh đã trở thành đơn vị đầu tiên được chọn tham gia chương trình truy cập sớm chip lượng tử Willow do Google triển khai cùng Trung tâm Điện toán Lượng tử Quốc gia Anh. Nhóm nghiên cứu dự kiến sử dụng con chip này để mô hình hóa phiên bản tương tự lượng tử của các nơ-ron trong não.

Theo Gigazine ngày 29/5/2026 (giờ địa phương), đây là nhóm đầu tiên được công bố trong khuôn khổ chương trình truy cập sớm do bộ phận Google Quantum AI phối hợp vận hành với Trung tâm Điện toán Lượng tử Quốc gia Anh.

Nhóm được lựa chọn do tiến sĩ Eleanor Crane, thuộc Khoa Vật lý của King’s College London, dẫn dắt. Mục tiêu của dự án là mở ra một hướng nghiên cứu mới, kết hợp khoa học thần kinh tính toán với các mô hình tương tự lượng tử.

Willow là chip lượng tử 105 qubit do Google Quantum AI phát triển. Khác với máy tính truyền thống chỉ xử lý theo trạng thái nhị phân 0 và 1, máy tính lượng tử sử dụng qubit, vốn có thể biểu diễn đồng thời cả 0 và 1.

Tuy nhiên, qubit rất nhạy với tác động từ bên ngoài và dễ phát sinh lỗi. Vì vậy, sửa lỗi lượng tử từ lâu đã được xem là một trong những bài toán then chốt của ngành.

Google công bố Willow vào năm 2024, đồng thời giới thiệu các kết quả cho thấy khả năng sửa lỗi lượng tử được cải thiện theo cấp số nhân cùng năng lực xử lý tốc độ cao. Đến năm 2025, công ty cho biết con chip này đã chứng minh được khả năng thực hiện phép tính nhanh gấp 13.000 lần so với siêu máy tính mạnh nhất thế giới.

Chương trình truy cập sớm được xem là bước đi nhằm đưa những năng lực đó ra khỏi phạm vi trình diễn trong phòng thí nghiệm để phục vụ các nghiên cứu thực tế.

Chương trình bắt đầu từ tháng 12/2025. Các nhóm nghiên cứu muốn tham gia phải nộp kế hoạch thí nghiệm trên Willow, sau đó trải qua quá trình thẩm định để được cấp quyền truy cập.

Ban đầu, hạn chót nộp đề xuất là ngày 15/5/2026 và kết quả dự kiến được công bố vào ngày 1/7. Tuy nhiên, King’s College London đã được thông báo sớm vào ngày 26/5.

Dựa trên quyền truy cập lần này, nhóm nghiên cứu cho biết sẽ xem xét cả khả năng ứng dụng bên cạnh nghiên cứu cơ bản. King’s College London kỳ vọng kết quả nghiên cứu về lâu dài có thể góp phần tạo nền tảng cho pin mặt trời hiệu quả hơn, lưới điện tối ưu hơn và việc tìm kiếm thuốc mới để điều trị bệnh.

Dù vậy, trọng tâm trực tiếp của dự án hiện vẫn là mô hình hóa các phiên bản tương tự lượng tử của nơ-ron.

Tiến sĩ Eleanor Crane cho biết bà vui mừng khi tiếp tục hợp tác với Google. Theo bà, dự án lần này là nỗ lực nhằm thử thách giới hạn mà điện toán lượng tử có thể vượt qua so với năng lực của máy tính hiện nay. Bà cũng nhấn mạnh rằng hiện không có nhiều hệ thống phần cứng trên thế giới đủ khả năng chạy những mô phỏng phức tạp như vậy, đồng thời cảm ơn Trung tâm Điện toán Lượng tử Quốc gia Anh và Google vì đã trao cơ hội cho nhóm.

Về phía Google, Karina Chou, giám đốc vận hành của Google Quantum AI, khẳng định công ty sẽ tiếp tục hỗ trợ nghiên cứu. Bà cho rằng điện toán lượng tử có tiềm năng trở thành công cụ mới thúc đẩy tiến bộ khoa học trong nhiều lĩnh vực mà điện toán truyền thống đang chạm tới những giới hạn căn bản.

Theo bà, King’s College London đã đưa ra một đề xuất nghiên cứu thuyết phục với sự hỗ trợ của Trung tâm Điện toán Lượng tử Quốc gia Anh. Google cũng sẽ cung cấp tài nguyên điện toán lượng tử cùng chuyên môn kỹ thuật để đẩy nhanh tiến độ nghiên cứu.

Việc lựa chọn King’s College London lần này cho thấy Google đang bắt đầu mở rộng phạm vi ứng dụng của chip lượng tử từ giai đoạn trình diễn trong phòng thí nghiệm sang các bài toán nghiên cứu thực tế của các tổ chức bên ngoài. Sự tham gia của Trung tâm Điện toán Lượng tử Quốc gia Anh cũng cho thấy quyền truy cập Willow đang được triển khai dưới dạng một chương trình chính thức, thay vì chỉ dừng ở các thỏa thuận hợp tác riêng lẻ.

Trong thời gian tới, khi có thêm các kết quả tuyển chọn và thành quả nghiên cứu thực tế, phạm vi ứng dụng của Willow được kỳ vọng sẽ dần rõ nét hơn.