Một doanh nghiệp triển khai AI tạo sinh trên toàn công ty đã nhận hóa đơn sử dụng lên tới 500 triệu USD chỉ trong một tháng sau khi mở mô hình Claude của Anthropic cho toàn bộ nhân viên mà không đặt hạn mức hay trần ngân sách. Vụ việc một lần nữa làm nổi bật bài toán kiểm soát chi phí khi doanh nghiệp mở rộng ứng dụng AI.

Theo BeInCrypto ngày 29/5/2026 (giờ địa phương), doanh nghiệp giấu tên này đã cho phép nhân viên truy cập Claude trên diện rộng, nhưng không thiết lập giới hạn sử dụng theo từng người dùng cũng như không áp trần chi tiêu tổng thể.

Chi phí tăng vọt xuất phát từ chính cơ chế tính phí theo mức sử dụng của AI tạo sinh. Khi AI được mở rộng cho toàn bộ nhân sự mà không có ràng buộc, lượng token tiêu thụ tăng mạnh và nhanh chóng đẩy tổng chi phí lên ngoài dự kiến.

Mức tăng đặc biệt rõ ở nhóm sử dụng với tần suất cao để xử lý tác vụ phức tạp. Các kỹ sư xây dựng quy trình agent hoặc tạo mã ở quy mô lớn có thể phát sinh chi phí từ vài trăm đến vài nghìn USD mỗi người mỗi tháng. Nếu triển khai các agent AI chạy tác vụ lặp lại 24/7, chi phí còn tăng nhanh hơn.

Trong lĩnh vực AI tạo sinh, tác vụ agent và tính năng Extended Thinking gần đây được xem là công cụ mới giúp cải thiện năng suất. Tuy nhiên, đây cũng là những yếu tố tiêu thụ lượng token lớn. Khác với các truy vấn hỏi đáp thông thường, các tác vụ này phải xử lý nhiều bước hơn nên đòi hỏi tài nguyên tính toán cao hơn cho cùng một công việc.

Vụ việc càng thu hút chú ý khi ngày càng nhiều doanh nghiệp gặp áp lực tương tự. Theo bài viết, Microsoft đã thu hẹp giấy phép sử dụng Claude Code nội bộ khi chi phí AI hàng tháng trên mỗi kỹ sư tăng lên 500-2.000 USD.

Uber cũng được cho là gần như dùng hết ngân sách AI cho cả năm 2026 trước tháng 4. Andrew Macdonald, giám đốc vận hành của Uber, cho rằng với cách doanh nghiệp đang sử dụng AI và các ưu tiên kinh doanh hiện nay, việc chứng minh hiệu quả so với chi phí ngày càng trở nên khó khăn.

Amazon cũng rơi vào tình huống tương tự. Công ty này từng vận hành bảng xếp hạng mức độ sử dụng AI trong nội bộ, nhưng sau đó đã dừng chương trình khi nhân viên liên tục lặp lại các prompt đơn giản, không liên quan đến năng suất công việc, chỉ để cạnh tranh thứ hạng. Mức sử dụng tăng lên, nhưng không tạo ra kết quả thực chất, trong khi chi phí hạ tầng tiếp tục phình to.

Theo giới chuyên môn, nhiều doanh nghiệp đã nhìn AI tạo sinh như một dịch vụ SaaS với chi phí cố định. Trên thực tế, chi phí của công nghệ này biến động rất mạnh tùy theo loại mô hình, độ dài prompt và việc có sử dụng tác vụ agent hay không, nhưng yếu tố đó đã bị đánh giá thấp.

Anthropic hiện cung cấp cho khách hàng doanh nghiệp nhiều công cụ kiểm soát như bảng điều khiển quản trị, hạn mức theo người dùng và tính năng quản lý tuân thủ. Tuy nhiên, các cấu hình này phải do doanh nghiệp tự thiết lập, và trong trường hợp nêu trên, gần như đã không được áp dụng.

Vì vậy, mối quan tâm của nhiều doanh nghiệp đang chuyển từ mở rộng triển khai sang kiểm soát chi phí. Không ít công ty đã áp dụng trần chi tiêu theo người dùng, phân quyền truy cập theo vai trò, xây dựng hệ thống giám sát chi phí theo thời gian thực và ưu tiên các mô hình có chi phí thấp cho tác vụ đơn giản.

Claude đang tăng trưởng nhanh, với hàng trăm khách hàng doanh nghiệp chi hơn 1 triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, vụ việc trên cho thấy AI tạo sinh có thể là công cụ nâng năng suất, nhưng nếu thiếu cơ chế quản trị phù hợp, nó cũng có thể trở thành một rủi ro mới đối với ngân sách doanh nghiệp.