Vitalik Buterin, nhà sáng lập Ethereum, cho rằng mô hình AI DeepSeek V4 của Trung Quốc có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong việc tăng cường quyền riêng tư cho hệ sinh thái này. Theo ông, khi AI ngày càng tham gia trực tiếp vào việc xử lý ví và tương tác với blockchain, mô hình AI tập trung hiện nay khó đáp ứng đầy đủ yêu cầu về bảo mật và quyền riêng tư.

Theo Cryptopolitan, Buterin đã chia sẻ ý tưởng kết hợp mô hình AI chạy cục bộ với lớp truy cập Ethereum. Ông đánh giá khả năng vận hành trực tiếp trên thiết bị của DeepSeek V4 là yếu tố then chốt để hiện thực hóa các tương tác blockchain theo hướng riêng tư hơn.

Trước đó, tại hội nghị ETH Mumbai diễn ra hồi tháng 3, Buterin từng giới thiệu khái niệm “CROPS AI” - viết tắt cho mô hình AI có khả năng chống kiểm duyệt, mã nguồn mở, bảo vệ quyền riêng tư và bảo mật. Khi đó, ông cảnh báo AI có thể trở thành một rủi ro an ninh mới đối với hệ sinh thái crypto trong tương lai.

Tuy nhiên, Buterin cũng nhấn mạnh rằng AI chạy cục bộ không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối. Dù các framework AI mã nguồn mở và môi trường tác nhân AI trên thiết bị đang ngày càng phổ biến, nhiều hệ thống vẫn phải gọi API của OpenAI hoặc Anthropic khi xử lý các tác vụ phức tạp. Điều này đồng nghĩa bề ngoài là chạy cục bộ, nhưng trên thực tế vẫn phụ thuộc vào máy chủ tập trung.

Trong bối cảnh đó, Buterin xem DeepSeek V4 là một lựa chọn khả thi. Ông cho biết phiên bản lượng tử hóa 2-bit của mô hình này có thể chạy với khoảng 90 GB bộ nhớ, qua đó mở ra khả năng triển khai các tác vụ xử lý cục bộ theo hướng bảo vệ quyền riêng tư.

Mô hình mà Buterin hướng tới là kết hợp AI chạy cục bộ với bằng chứng không kiến thức (ZK) trên Ethereum. Theo ông, khi người dùng truy vấn dữ liệu Ethereum thông qua một mô hình cục bộ như DeepSeek V4, họ có thể tương tác với blockchain mà không phải để lộ metadata, địa chỉ IP hay số dư ví cho các nhà cung cấp RPC tập trung.

Buterin cho biết cách tiếp cận ZK trong các yêu cầu trả phí gửi tới mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) từ xa cũng có thể được áp dụng để giải quyết bài toán đọc RPC riêng tư trên Ethereum. Nếu kết hợp các lệnh gọi LLM cục bộ theo hướng riêng tư với cơ chế thanh toán dựa trên ZK, quá trình tương tác với blockchain có thể được xử lý kín đáo ngoài chuỗi, đồng thời làm mờ mối liên hệ giữa các giao dịch.

Theo Buterin, DeepSeek V4 cho thấy ý tưởng này đã có thể triển khai với phần cứng hiện nay, thay vì phải chờ thêm vài năm. Dù vậy, yêu cầu phần cứng vẫn ở mức cao: Mac cần từ 96 GB đến 128 GB bộ nhớ hợp nhất, trong khi PC cần mức VRAM tương đương.

Ông cũng đề cập một hướng cải thiện là bản vá tối ưu hóa Flash cho DeepSeek V4 trên môi trường AMD, đồng thời dự báo xu hướng kết hợp AI với hạ tầng crypto sẽ còn tiếp tục mở rộng.

Buterin liên hệ xu hướng này với “sự trở lại của cypherpunk”. Theo ông, khi AI đóng vai trò là tác nhân số thay mặt người dùng, hệ thống có thể tách thông tin thanh toán khỏi danh tính, thậm chí che giấu cả hoạt động tính toán AI từ xa. Ngược lại, ông cho rằng hệ sinh thái AI mã nguồn mở hiện nay vẫn đang ưu tiên hiệu năng nhiều hơn là giải quyết đầy đủ bài toán quyền riêng tư.

Nhà sáng lập Ethereum cũng dự báo các mô hình AI chuyên biệt cho hệ sinh thái này sẽ ngày càng cần thiết. Ông cho rằng để tăng cường bảo mật cho smart contract và mã giao thức, thị trường cần những mô hình được tối ưu riêng cho môi trường Ethereum thay vì AI đa dụng. Theo đó, thảo luận về quyền riêng tư trên Ethereum đang mở rộng từ ví và hạ tầng RPC sang cả thiết kế môi trường AI chạy cục bộ và lớp truy cập dựa trên ZK.