Gartner dự báo hơn 50% dự án AI tạo sinh sẽ vượt ngân sách vì lựa chọn kiến trúc không phù hợp và thiếu kinh nghiệm vận hành. Hãng nghiên cứu này đồng thời cho rằng nhiều doanh nghiệp muốn tự phát triển mô hình tùy chỉnh sẽ phải dừng kế hoạch giữa chừng do chi phí cao, độ phức tạp lớn và gánh nặng nợ kỹ thuật.

Thông tin trên được The Register dẫn lại ngày 28/5/2026 theo giờ địa phương, dựa trên báo cáo “Hype Cycle về AI tạo sinh năm 2026” của Gartner.

Trong báo cáo, Gartner đánh giá 30 công nghệ AI và cho biết chưa có công nghệ nào đạt tới “Plateau of Productivity” - giai đoạn công nghệ đã trải qua 2-3 vòng phát triển, vận hành ổn định và chứng minh được hiệu quả thực tế.

Nhóm công nghệ đang tiến lên “Slope of Enlightenment” gồm nhiều ứng dụng AI tạo sinh như trợ lý lập trình, tạo đồ họa và video, hay tóm tắt nội dung. Dù lo ngại về quyền sở hữu trí tuệ và độ chính xác của đầu ra vẫn còn, hơn một nửa thị trường mục tiêu đã bắt đầu triển khai các ứng dụng này nhờ tốc độ phát triển nhanh của các mô hình nền tảng.

Gartner cũng cho rằng các mô hình AI tạo sinh chuyên biệt theo ngành cho kết quả tốt hơn mô hình đa dụng và ít phát sinh lỗi hallucination hơn trong các lĩnh vực như y tế, tài chính và pháp lý. Tuy vậy, các mô hình này đòi hỏi năng lực tính toán lớn, đội ngũ chuyên môn phù hợp và quá trình bảo trì liên tục. Theo Gartner, thị trường này hiện vẫn ở giai đoạn đầu và cần thêm 2-5 năm để được ứng dụng rộng rãi.

Đối với AI agent, Gartner xếp các giao thức giao tiếp vào nhóm công nghệ kém trưởng thành nhất. MCP và A2A hiện là hai cái tên nổi bật, song theo The Register, nhiều lựa chọn thay thế đang xuất hiện và toàn bộ mảng này vẫn thay đổi rất nhanh.

Gartner đánh giá một trong hai công nghệ có tiềm năng lớn nhất là các công cụ bảo mật chống thông tin giả mạo, nhằm đối phó các cuộc tấn công sử dụng deepfake và hành vi mạo danh. Tuy nhiên, công nghệ này có thể cần 5-10 năm nữa mới đạt độ trưởng thành cần thiết.

Công nghệ còn lại là “world model”, tức mô hình hóa môi trường vật lý để AI có thể dự báo và lập kế hoạch. Công nghệ này được xem là hữu ích cho các tác vụ như điều hướng robot và tạo video AI phản ánh chính xác hơn các quy luật vật lý.

Ở mảng mô hình AI mã nguồn mở, Gartner cho rằng những đơn vị muốn tiếp cận công nghệ hàng đầu có thể phải cân nhắc các mô hình đến từ Trung Quốc. Theo phân tích của hãng, khi các công ty Mỹ chỉ công bố mô hình một cách chọn lọc, vai trò dẫn dắt đổi mới trong lĩnh vực mô hình mở đã chuyển dần sang Trung Quốc.