Trước cuộc bầu cử địa phương toàn quốc lần thứ 9 của Hàn Quốc diễn ra ngày 3/6, trí tuệ nhân tạo (AI) đang được triển khai rộng hơn trong nhiều khâu, từ phân tích kiểm phiếu theo thời gian thực, hỗ trợ thăm dò dư luận đến phát hiện và xử lý nội dung deepfake.

Một trong những ứng dụng đáng chú ý nhất đến từ các đài truyền hình. Ngày 7/5, SBS và OpenAI Korea đã ký biên bản ghi nhớ tại trụ sở SBS ở Mokdong, Seoul, thống nhất đưa AI tạo sinh thời gian thực vào chương trình kiểm phiếu đặc biệt “2026 Lựa chọn của người dân” phục vụ bầu cử địa phương ngày 3/6.

Điểm khác biệt so với các chương trình kiểm phiếu ứng dụng AI trước đây nằm ở vai trò của hệ thống bình luận. Trước đó, SBS từng giới thiệu các chương trình bầu cử sử dụng AI như “AI Youhwakdang” và “AI Tupyorro”, chủ yếu dựa trên hệ thống thống kê nội bộ để tính xác suất đắc cử, còn phần diễn giải do người dẫn chương trình và chuyên gia đảm nhiệm.

Ở kỳ bầu cử lần này, SBS đưa vào vận hành “phòng tình huống AI”. Theo đó, mô hình GPT-5.5 mới nhất của OpenAI tiếp nhận dữ liệu kiểm phiếu theo thời gian thực và trực tiếp tạo phần bình luận bằng ngôn ngữ tự nhiên. Hệ thống có thể tự nhận diện các khu vực bám đuổi sát sao, xác định thời điểm cục diện bắt đầu nghiêng về ứng viên chiến thắng, đồng thời so sánh diễn biến kiểm phiếu hiện tại với các cuộc bầu cử địa phương trước đó trong cùng khung giờ.

Ông Nam Seung-mo, Trưởng nhóm lập kế hoạch chương trình bầu cử của SBS, cho biết AI tạo sinh đã vượt qua giới hạn của các chương trình kiểm phiếu trước đây vốn chủ yếu dừng ở việc truyền tải số liệu. Theo ông, công nghệ này có thể trả lời theo thời gian thực những vấn đề khán giả quan tâm, như khu vực đang cạnh tranh quyết liệt hay thời điểm người chiến thắng bắt đầu lộ diện.

SBS cũng giới thiệu dịch vụ phân tích cam kết tranh cử mang tên “AI thư ký bầu cử”. Dịch vụ này được phát triển trong khuôn khổ dự án thúc đẩy bầu cử chính sách của Ủy ban Bầu cử Quốc gia, nhằm giúp cử tri tiếp cận và nắm bắt cam kết của các ứng viên dễ hơn.

Không chỉ phần dữ liệu, hình ảnh phát sóng cũng có sự tham gia của AI. Nghệ sĩ AI Choi Se-hoon thuộc OpenAI Creative Lab Seoul đã sản xuất video bằng ChatGPT để phát trên truyền hình và YouTube trực tiếp, bao gồm video tiêu đề chính và clip đếm ngược cho khảo sát sau bầu cử, qua đó trực quan hóa khẩu hiệu chương trình “Lấp khoảng trống, làm đầy cuộc sống của tôi”.

Đại diện OpenAI Korea đánh giá đây là ví dụ cho thấy AI có thể góp phần nâng cao khả năng tiếp cận dân chủ. Theo người này, AI không chỉ giúp người dân tiếp cận cam kết tranh cử dưới dạng chatbot mà còn đảm nhận các tác vụ phân tích tốn nhiều nhân lực, như so sánh dữ liệu bầu cử giữa nhiều kỳ khác nhau. Vai trò của AI trong dự án hợp tác lần này, theo OpenAI Korea, là biến những thông tin phức tạp thành nội dung dễ tiếp cận hơn cho công chúng.

Bên cạnh truyền hình, AI cũng đang mở rộng hiện diện trong lĩnh vực thăm dò dư luận. Đáng chú ý là phương pháp “silicon sampling”, tức tạo các nhóm khảo sát ảo bằng AI tạo sinh.

Với cách làm này, khi đưa các điều kiện nhân khẩu học như độ tuổi, khu vực, trình độ học vấn và xu hướng tư tưởng vào mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), hệ thống sẽ suy luận cách một nhóm cử tri có hồ sơ tương ứng có thể trả lời dựa trên các mẫu đã học từ dữ liệu huấn luyện. Phương pháp này còn kết hợp dữ liệu từ tin tức, mạng xã hội và tìm kiếm để mô phỏng xu hướng chính trị cũng như phản ứng trước từng vấn đề của các nhóm cụ thể. Vì vậy, nó được xem là giải pháp bổ sung cho bài toán tỷ lệ phản hồi thấp và tính đại diện mẫu trong khảo sát qua điện thoại.

Trong một nghiên cứu kiểm chứng thực tế, AI đã tái hiện kết quả bỏ phiếu với sai số thấp. Công ty khảo sát dư luận STI xây dựng mô hình AI tạo sinh ghép cặp 1:1 với 2.139 người trong panel thực, dựa trên dữ liệu bầu cử tổng thống năm 2025. Kết quả cho thấy mức ủng hộ đối với các ứng viên chính có sai số dưới 3 điểm phần trăm: Lee Jae-myung đạt 55,4% so với mức thực tế 57,3%; Kim Moon-soo đạt 31,7% so với 33,7%; Lee Jun-seok đạt 5,4% so với 6,5%.

Ông Lee Jun-ho, CEO STI, cho biết tỷ lệ phiếu của các ứng viên chính có thể được tái hiện tương đối sát, nhưng việc mô phỏng chính xác cấu trúc của từng nhóm ủng hộ trong thực tế vẫn là bài toán không dễ.

Một số dịch vụ AI dự báo cục diện bầu cử địa phương ngày 3/6 cũng đã xuất hiện. Nền tảng phân tích bầu cử bằng AI “HooWin”, do Giáo sư Kim Jeong-tae của Đại học Dongyang phát triển, được xây dựng trên cơ sở học dữ liệu từ các cuộc bầu cử địa phương, quốc hội và tổng thống từ năm 2012 đến nay, cùng với dữ liệu thăm dò dư luận.

Theo phân tích của HooWin đối với cuộc đua vào vị trí thống đốc tỉnh Gyeonggi, ứng viên Choo Mi-ae của đảng Dân chủ được dự báo đạt 58,0%, trong khi ứng viên Yang Hyang-ja của đảng Quyền lực Nhân dân đạt 36,0%, tức chênh lệch 22,0 điểm phần trăm. Mức này cao hơn khoảng 8 điểm phần trăm so với khoảng cách 14,1 điểm phần trăm trong cuộc khảo sát chính thức gần nhất. Mô phỏng tại 31 đơn vị thành phố và quận/huyện thuộc Gyeonggi cũng cho thấy đảng Dân chủ chiếm ưu thế ở 23 nơi, đảng Quyền lực Nhân dân dẫn trước ở 3 nơi và 5 nơi còn lại ở thế cạnh tranh.

Giáo sư Kim cho biết nền tảng này sử dụng công nghệ AI trung lập và được thiết kế để hạn chế tối đa nguy cơ bóp méo thông tin, với mục tiêu hỗ trợ người dùng theo dõi dòng chảy dữ liệu một cách khách quan hơn.

Tuy nhiên, theo Luật bầu cử công chức hiện hành, các kết quả khảo sát tổng hợp bằng AI khó được công bố chính thức. Một số ý kiến cũng lo ngại những kết quả không xuất phát từ phản hồi của cử tri thực có thể bị hiểu như phản ánh dư luận thực tế và tác động đến bầu cử.

Ở một mặt trận khác, AI cũng đang được sử dụng để đối phó làn sóng deepfake gia tăng trong mùa bầu cử. Theo Ủy ban Bầu cử Quốc gia, tính đến ngày 25/5, số bài đăng deepfake mà cơ quan này đề nghị các nền tảng gỡ bỏ đã lên tới 9.956 trường hợp. Con số này cao gấp hơn 25 lần so với cuộc tổng tuyển cử quốc hội lần thứ 22, vốn ghi nhận 388 trường hợp, và gần bằng mức 10.510 trường hợp của bầu cử tổng thống năm 2025.

Khung pháp lý cho vấn đề này cũng đã được thiết lập. Theo Điều 82-8 của Luật bầu cử công chức, từ ngày 5/3, tức 90 ngày trước ngày bỏ phiếu, cho đến hết ngày bầu cử, mọi hành vi tạo, chỉnh sửa và phát tán nội dung vận động tranh cử bằng deepfake đều bị cấm hoàn toàn. Người vi phạm có thể đối mặt với mức phạt tù lên tới 7 năm hoặc phạt tiền từ 10 triệu đến 50 triệu won.

Song song với đó, Hàn Quốc cũng đã đưa vào vận hành mô hình AI chuyên phát hiện deepfake. Bộ Nội vụ và An toàn cùng Viện Khoa học Pháp y Quốc gia cho biết từ tháng 3 đã áp dụng “mô hình phân tích phát hiện deepfake bằng AI” cho cuộc bầu cử lần này.

Công nghệ cốt lõi là kỹ thuật ensemble kết hợp 5 mô hình đứng đầu một cuộc thi diễn ra vào tháng 12 năm ngoái, với sự tham gia của 268 đội, tương đương 1.077 người. Theo các cơ quan này, độ chính xác phát hiện của một mô hình đơn lẻ đã được nâng từ 76% lên 92%, và có thể đạt 97% khi áp dụng ensemble. Nếu các công nghệ cũ chủ yếu tập trung vào vùng khuôn mặt, mô hình mới kết hợp cả phân tích tổng thể toàn bộ video lẫn phân tích cục bộ theo từng bộ phận.

Ủy ban Bầu cử Quốc gia đã thành lập đội phản ứng đặc biệt khoảng 440 người để tập trung giám sát mạng xã hội và các cổng thông tin, đồng thời gửi yêu cầu gỡ bỏ nội dung vi phạm. Cơ quan Điều tra Quốc gia thuộc Cơ quan Cảnh sát Hàn Quốc cũng đã nâng hệ thống điều tra tội phạm bầu cử lên mức cao nhất từ ngày 14/5.

Tại buổi trình diễn mô hình phát hiện deepfake bằng AI diễn ra hồi tháng 3, Bộ trưởng Nội vụ và An toàn Yoon Ho-jung nhấn mạnh rằng sự phát triển của AI kéo theo những mối đe dọa mới, trong đó có deepfake. Ông cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Bầu cử Quốc gia, Cơ quan Cảnh sát và Viện Khoa học Pháp y Quốc gia để chủ động ứng phó với thông tin giả, thông tin bị thao túng, qua đó xây dựng một môi trường bầu cử công bằng và đáng tin cậy.