Theo TechCrunch ngày 27/5, Aaron Levie, nhà sáng lập nền tảng quản lý nội dung đám mây Box, cảnh báo nhiều CEO công nghệ đang đánh giá quá cao khả năng tự động hóa của trí tuệ nhân tạo và có thể dựa vào đó để đưa ra các quyết định cắt giảm nhân sự sai lệch.

Trên mạng xã hội X, Aaron Levie cho rằng giới điều hành thường đứng khá xa các công việc vận hành hằng ngày, nên dễ hình thành cái nhìn quá lạc quan về AI. Theo ông, nhiều CEO thấy AI có thể dựng prototype hoặc soạn nháp hợp đồng rồi nhanh chóng kết luận rằng AI agent đã sẵn sàng thay thế phần lớn công việc thực tế.

Levie nhấn mạnh khoảng cách từ bản nháp do AI tạo ra đến một sản phẩm có thể đưa vào vận hành vẫn còn rất lớn. Trong phát triển phần mềm, các khâu như rà soát mã, sửa lỗi hay kiểm tra những thư viện và lời gọi không hợp lệ vẫn đòi hỏi lập trình viên giàu kinh nghiệm xử lý. Tương tự, việc tinh chỉnh mô hình theo điều khoản riêng của từng doanh nghiệp hoặc phát hiện các điều khoản ẩn trong hợp đồng cũng chưa thể được tự động hóa hoàn toàn.

Nhận định này xuất hiện trong bối cảnh ngành công nghệ tiếp tục chứng kiến làn sóng cắt giảm nhân sự quy mô lớn. Số liệu từ Layoffs.fyi cho thấy trong 5 tháng đầu năm 2026, 152 công ty công nghệ đã cắt giảm tổng cộng 115.430 việc làm. Con số này gần bằng mức 124.636 nhân sự bị cắt giảm trong cả năm 2025 bởi 275 doanh nghiệp. Dù nhiều công ty viện dẫn AI như nguyên nhân của các đợt sa thải, giới quan sát cho rằng ở không ít trường hợp, động cơ thực tế là tăng trưởng chậm lại hoặc nhu cầu tiết giảm chi phí, sau đó được diễn giải thành chiến lược nâng năng suất nhờ AI.

ClickUp là một trong những ví dụ tiêu biểu trong cuộc tranh luận này. CEO Zeb Evans cho biết công ty đã đưa khoảng 3.000 AI agent vào vận hành nội bộ, sau đó cắt giảm khoảng 22% nhân sự. Ông mô tả đây không đơn thuần là biện pháp tiết kiệm chi phí, mà là bước chuyển sang mô hình tổ chức tập trung vào việc quản lý AI agent và rà soát kết quả đầu ra, hướng tới cái gọi là “tổ chức 100x”.

Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện nay vẫn chưa ủng hộ mạnh lập luận rằng triển khai AI sẽ ngay lập tức tạo ra bước nhảy vọt về năng suất. California Management Review, trích dẫn một phân tích tổng hợp của UC Berkeley, kết luận chưa có “mối liên hệ vững chắc” giữa việc ứng dụng AI và cải thiện năng suất tổng thể. Một nghiên cứu của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ (NBER) cũng cho thấy AI có thể cải thiện năng suất ở một số khâu, nhưng vẫn tồn tại “nghịch lý năng suất”, tức kỳ vọng của doanh nghiệp lớn hơn đáng kể so với kết quả có thể đo lường.

Khả năng thay thế các công việc tuyến đầu của AI cũng được đánh giá là còn hạn chế. Nhóm nghiên cứu tại MIT cho biết qua thử nghiệm với hàng nghìn AI agent, nhiều tác vụ vẫn chưa đạt chất lượng tương đương con người. Dựa trên tốc độ phát triển hiện tại của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), nhóm này dự báo đến khoảng năm 2029, phần lớn công việc dựa trên văn bản có thể đạt 80-95% ngưỡng chất lượng tối thiểu. Dù vậy, để vượt con người một cách ổn định sẽ cần thêm nhiều thời gian.

Một rủi ro khác là AI có thể tạo ra điểm nghẽn mới trong tổ chức. Theo một nghiên cứu đăng trên Harvard Business Review, khi mọi nhân sự đều dùng AI để tạo ra nhiều đầu việc hơn, nhóm lãnh đạo giữ quyền phê duyệt cuối cùng có thể trở thành nút thắt mới. Hệ quả là khối lượng công việc chờ duyệt tăng nhanh, kéo theo áp lực vận hành lớn hơn.

Levie vì vậy cho rằng ban lãnh đạo không nên chỉ trải nghiệm AI ở mức bề nổi. Theo ông, CEO cần sử dụng AI thường xuyên hơn để hiểu rõ không chỉ tiềm năng, mà cả những giới hạn của công nghệ này và phần việc con người vẫn phải đảm nhiệm. Trong bối cảnh nhiều công ty công nghệ đưa AI vào trung tâm của các kế hoạch tái cơ cấu và cắt giảm nhân sự, cảnh báo về việc quá tin vào khả năng thay thế lao động của AI đang ngày càng đáng chú ý.