Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc cùng Viện Nghiên cứu Chính sách Thông tin và Truyền thông Hàn Quốc (KISDI) ngày 28/5 công bố dự thảo nguyên tắc đạo đức cho trí tuệ nhân tạo (AI), đồng thời mở đợt lấy ý kiến công khai từ ngày 29/5 đến ngày 8/7.

Theo cơ quan này, dự thảo được xây dựng trên cơ sở kế thừa “Tiêu chuẩn đạo đức AI” liên chính phủ công bố năm 2020, đồng thời cập nhật những thay đổi mới của công nghệ AI, môi trường xã hội và việc triển khai Luật cơ bản về AI. Mục tiêu là hình thành một bộ nguyên tắc đạo đức ở cấp quốc gia, đóng vai trò chuẩn tham chiếu chung trong bối cảnh các hướng dẫn hiện hành đang phân tán theo từng bộ, cơ quan và lĩnh vực, dễ gây chồng chéo và lúng túng khi áp dụng.

Dự thảo gồm 3 giá trị cốt lõi và 6 nguyên tắc triển khai. Ba giá trị cốt lõi gồm phẩm giá con người, lợi ích công cộng của xã hội và độ tin cậy của công nghệ. Sáu nguyên tắc đi kèm gồm tự chủ của con người, quyền riêng tư, công bằng và bao trùm, tính bền vững, an toàn và minh bạch.

Trong đó, giá trị về phẩm giá con người nhấn mạnh rằng trong toàn bộ quá trình phát triển và sử dụng AI, quyền tự chủ và quyền lựa chọn của con người phải được tôn trọng, con người không được bị xem như công cụ. Giá trị về lợi ích công cộng của xã hội yêu cầu thành quả từ AI không chỉ tập trung vào một cá nhân hay một nhóm nhất định, mà phải đóng góp cho lợi ích chung và sự phát triển bền vững của toàn xã hội. Với độ tin cậy của công nghệ, dự thảo đề cao việc nhận diện sớm, đánh giá trước các rủi ro và tác động dài hạn của AI, đồng thời duy trì cơ chế quản lý liên tục.

Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc và KISDI cho biết đã thành lập một nhóm chuyên gia từ tháng 12 năm ngoái đến tháng 4 năm nay để xây dựng dự thảo. Nhóm này quy tụ các chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ AI, pháp luật, thể chế và triết học. Cấu trúc nhóm gồm hội đồng cố vấn 9 thành viên phụ trách thảo luận định hướng và các vấn đề trọng tâm, cùng tổ công tác 8 thành viên trực tiếp soạn thảo văn bản. Trong quá trình này, nhóm đã tổ chức 7 cuộc họp toàn thể và họp theo từng nhóm, đồng thời tiến hành rà soát bằng văn bản. Ý kiến từ khối doanh nghiệp cũng được thu thập riêng nhằm nâng cao khả năng áp dụng trên thực tế.

Đợt lấy ý kiến công khai sẽ diễn ra đến ngày 8/7 trên website “Kênh trao đổi về đạo đức AI”. Cơ quan soạn thảo cho biết sẽ tiếp nhận góp ý từ doanh nghiệp, các tổ chức xã hội dân sự, bộ ngành liên quan và giới học thuật.

Ông Ryu Je-myeong, Thứ trưởng thứ hai Bộ Khoa học và CNTT Hàn Quốc, cho biết năng lực nắm thế chủ động trong kỷ nguyên AI không chỉ phụ thuộc vào trình độ công nghệ, mà còn nằm ở khả năng xây dựng và vận hành công nghệ theo hướng minh bạch, an toàn. Ông nói thêm rằng bản nguyên tắc cuối cùng sẽ được hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu rộng rãi các ý kiến đóng góp thực chất.