Hàn Quốc đã chính thức khởi động dự án K-Moonshot, chương trình đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào khoa học công nghệ nhằm giải quyết các bài toán cấp quốc gia. Chính phủ nước này đã bổ nhiệm 12 giám đốc chương trình (PD) cho 12 nhiệm vụ trọng điểm, đồng thời thiết lập cơ chế phối hợp liên bộ để bước vào giai đoạn triển khai.

Ngày 27/5, Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc cho biết đã bổ nhiệm 12 PD phụ trách các nhiệm vụ của K-Moonshot và tổ chức lễ ra mắt Ban triển khai K-Moonshot.

K-Moonshot được xây dựng với mục tiêu ứng dụng AI vào khoa học công nghệ để nâng năng suất nghiên cứu lên gấp đôi vào năm 2030, đồng thời giải quyết 12 nhiệm vụ quốc gia then chốt nhằm tạo bước nhảy vọt về năng lực cạnh tranh trước năm 2035. Chương trình này không chỉ dừng ở việc đưa công cụ AI vào phòng thí nghiệm, mà còn coi AI là hạ tầng cốt lõi có thể thay đổi cách thức nghiên cứu và phát triển (R&D).

Khái niệm “Moonshot” thường dùng để chỉ những mục tiêu có độ thách thức rất cao, tương tự sứ mệnh đưa con người lên Mặt Trăng, nhưng nếu thành công sẽ tạo ra tác động lan tỏa lớn. Theo định hướng đó, K-Moonshot hướng tới việc rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết các bài toán khoa học công nghệ vốn phải mất nhiều năm nếu triển khai theo mô hình R&D truyền thống, thông qua phương thức nghiên cứu dựa trên AI.

K-Moonshot cũng chịu ảnh hưởng từ “Genesis Mission” do Nhà Trắng công bố vào tháng 11 năm ngoái. Đây là sáng kiến đổi mới khoa học công nghệ ở cấp chính phủ của Mỹ, tập trung tăng tốc khám phá khoa học và phát triển công nghệ bằng AI.

Theo Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc, 12 nhiệm vụ quốc gia được lựa chọn đều là những bài toán lớn, vượt quá phạm vi xử lý của từng bộ, ngành hay viện nghiên cứu riêng lẻ. Một số nhiệm vụ tiêu biểu gồm rút ngắn thời gian phát triển thuốc mới xuống còn 1/10; thương mại hóa công nghệ não - cấy ghép; phát triển lò phản ứng thử nghiệm nhiệt hạch cỡ nhỏ theo mô hình Hàn Quốc và kiểm chứng khả năng phát điện; bảo đảm công nghệ nền tảng và kiểm chứng trung tâm dữ liệu vũ trụ; làm chủ trong nước mô hình AI vật lý đa dụng và năng lực tính toán. Danh mục này cũng bao trùm các lĩnh vực gắn trực tiếp với sức cạnh tranh quốc gia như pin mặt trời, sinh học, vũ trụ, vật liệu, chất bán dẫn và lượng tử.

Bộ này nhận định nhiều dự án khoa học công nghệ vốn tiêu tốn nhiều thời gian và chi phí nếu triển khai theo phương thức truyền thống có thể được đẩy nhanh nhờ AI. Đây cũng là kỳ vọng cốt lõi của chính phủ đối với K-Moonshot, khi AI có thể phân tích khối dữ liệu nghiên cứu quy mô lớn, tối ưu điều kiện thí nghiệm và giảm đáng kể thời gian thử - sai của các nhà khoa học.

Trong lĩnh vực phát triển thuốc mới, AI có thể được sử dụng để tìm kiếm hợp chất tiềm năng, dự báo độc tính và đánh giá khả năng bước vào thử nghiệm lâm sàng, qua đó rút ngắn thời gian phát triển. Khác với mô hình R&D truyền thống vốn vận hành theo từng đề tài riêng lẻ, K-Moonshot đi theo cách tiếp cận xác định trước mục tiêu quốc gia cần giải quyết, rồi huy động đồng thời công nghệ, nhân lực, ngân sách và công cụ chính sách để hoàn thành mục tiêu đó.

Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ tăng tốc triển khai theo mô hình lấy PD làm trung tâm, đồng thời sớm hoàn thiện cơ chế hợp tác giữa các bộ, ngành liên quan với các đơn vị nghiên cứu. Để K-Moonshot mang lại kết quả thực chất, nước này cũng cần củng cố hạ tầng AI và cơ chế khai thác dữ liệu, bởi việc ứng dụng AI vào khoa học công nghệ đòi hỏi dữ liệu nghiên cứu quy mô lớn, tài nguyên tính toán hiệu năng cao và các mô hình chuyên sâu theo từng lĩnh vực.

Trung tâm Nghiên cứu AI Khoa học Quốc gia (NAIS) sẽ đảm nhận vai trò hỗ trợ dữ liệu và năng lực tính toán. Thông qua nền tảng GPU và nền tảng dữ liệu, NAIS sẽ hỗ trợ hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ, đồng thời phát triển và triển khai nền tảng hệ điều hành AI phục vụ khoa học. Trung tâm này đã được thành lập và dự kiến sẽ sớm bổ nhiệm giám đốc để vận hành toàn diện.

Mười hai PD vừa được bổ nhiệm sẽ chịu trách nhiệm toàn diện cho từng nhiệm vụ, từ xác lập mục tiêu, định hình bài toán nghiên cứu, quản lý quá trình thực hiện đến khai thác kết quả. Ban triển khai K-Moonshot ra mắt ngày 27/5 do ông Bae Kyung-hoon, đồng thời là Bộ trưởng Khoa học và ICT, làm trưởng ban và phụ trách điều phối tổng thể chính sách của chương trình. Ban này sẽ rà soát kết quả theo từng nhiệm vụ, phối hợp chính sách giữa các bộ, ngành và thúc đẩy hợp tác R&D nhằm tập trung năng lực điều hành khoa học công nghệ ở cấp quốc gia.

Ông Bae cho biết K-Moonshot sẽ góp phần giải quyết những vấn đề phát sinh ngay tại các ngành công nghiệp và tập trung nguồn lực để vượt qua thời đại cách mạng AI.

Cùng ngày, một hội thảo bên lề lễ ra mắt cũng được tổ chức để thảo luận các nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo. Các bên tham dự đã chia sẻ định hướng triển khai cho từng nhiệm vụ, phương án phối hợp, lộ trình sắp tới và trao đổi về chiến lược thực thi chi tiết.

Ông Bae Kyung-hoon nhấn mạnh rằng trong cuộc cạnh tranh giành vị thế dẫn đầu về AI, ngoài việc bảo đảm năng lực AI, điều quan trọng hơn là xác định rõ năng lực đó sẽ được sử dụng vào đâu và mục tiêu cuối cùng là gì. Ông cho biết Hàn Quốc sẽ thúc đẩy K-Moonshot với tinh thần giải quyết những vấn đề mà nhân loại đang đối mặt.