Trước khả năng SpaceX niêm yết trên Nasdaq trong tháng 6, thị trường tiền số đã sớm hình thành các sản phẩm giao dịch gắn với mã SPCX. Tuy nhiên, mức định giá giữa các nền tảng đang chênh lệch đáng kể, trong khi khung pháp lý tại Mỹ vẫn chưa rõ ràng.

Theo BeInCrypto ngày 26/5 (giờ địa phương), các sản phẩm liên quan tới SpaceX hiện xuất hiện trên 5 nhóm kênh, gồm Hyperliquid, các sàn giao dịch tập trung lớn, thị trường dự đoán và những nền tảng cổ phiếu token hóa. Dù cùng bám theo kỳ vọng IPO của SpaceX, giá trên các thị trường này đang vênh nhau khá mạnh.

Đáng chú ý, ngay cả trước khi cổ phiếu chính thức giao dịch trên sàn truyền thống, thị trường tiền số đã bắt đầu phản ánh kỳ vọng định giá của SpaceX. Ngày 20/5, SpaceX nộp hồ sơ S-1 lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), đặt mục tiêu định giá 1.750 tỷ USD, huy động 75 tỷ USD và sử dụng mã giao dịch SPCX trên Nasdaq.

Hyperliquid là nền tảng phản ứng sớm nhất. Ngày 18/5, Trade.xyz niêm yết hợp đồng vĩnh cửu tổng hợp SPCX-USDC. Sản phẩm mở giá ở mức 150 USD, tăng lên 216 USD chỉ sau vài giờ rồi giao dịch quanh 202,89 USD. Tuy nhiên, đây không phải công cụ đại diện quyền sở hữu cổ phần SpaceX, mà chỉ cho phép nhà đầu tư mở vị thế mua và bán theo giá tham chiếu từ oracle.

Xu hướng này nhanh chóng lan sang các sàn giao dịch tập trung. Ngày 22/5, Bitget ra mắt hợp đồng vĩnh cửu SpaceX pre-IPO với đòn bẩy tối đa 5x. Trước đó, OKX đã niêm yết hợp đồng pre-market thanh toán bằng USDT từ ngày 7/5, còn BingX phát hành token theo dõi SpaceX từ ngày 10/4.

Đến cuối tháng 5, khối lượng giao dịch lũy kế của SPCX trên Binance đã vượt 280 triệu USD. Ngày 26/5, Binance tiếp tục bổ sung hợp đồng vĩnh cửu pre-IPO của OpenAI, cho thấy nhóm sản phẩm giao dịch trước IPO đang được mở rộng, thay vì chỉ là một hiện tượng ngắn hạn.

Ở mảng thị trường dự đoán, nhà đầu tư không đặt cược vào một mức giá cụ thể mà vào vùng vốn hóa của SpaceX sau niêm yết. Tính đến ngày 26/5, trên Polymarket, kịch bản vốn hóa chốt theo phiên giao dịch đầu tiên ở mức 2.000-2.500 tỷ USD có xác suất cao nhất, đạt 39%. Vùng 1.500-2.000 tỷ USD đứng thứ hai với 26%. Điều này cho thấy thị trường đang kỳ vọng định giá ngày đầu của SpaceX cao hơn khoảng 14-43% so với mục tiêu ghi trong hồ sơ S-1.

Sau IPO, nhóm sản phẩm cổ phiếu token hóa cũng có thể nhanh chóng xuất hiện. Ondo Finance, Backed Finance, Dinari và PreStocks đã phát tín hiệu sẽ đưa các sản phẩm SPCX token hóa ra thị trường khi cổ phiếu cơ sở bắt đầu giao dịch. Ondo Finance hiện vận hành mô hình đưa cổ phiếu token hóa lên blockchain ngay trong ngày IPO, vì vậy các sản phẩm tiếp xúc với SPCX có thể xuất hiện trên Solana, Base và Ethereum chỉ vài giờ sau khi thị trường chứng khoán New York mở cửa ngày 12/6. Những sản phẩm này có thể giao dịch 24/7, hỗ trợ đầu tư theo phần lẻ và kết nối với các giao thức cho vay DeFi.

Dù vậy, rủi ro của các sản phẩm pre-IPO cũng đang được nhắc tới. Trước đó, token pre-IPO của OpenAI và Anthropic trên một số nền tảng nhỏ từng giảm hơn 40%. Riêng token Anthropic trên PreStocks lao dốc 45% trong 24 giờ, kéo mức vốn hóa hàm ý từ 1.400 tỷ USD xuống còn 762 tỷ USD. Cả hai công ty này đều từng khẳng định rằng việc chuyển nhượng cổ phần không được phê duyệt không có giá trị kinh tế.

Một điểm khác được thị trường chú ý là lượng Bitcoin SpaceX đang nắm giữ. Theo hồ sơ S-1, tính đến ngày 31/3, công ty sở hữu 18.712 BTC, với giá vốn 661 triệu USD và giá trị hợp lý 1,29 tỷ USD. SpaceX đã mua 25.724 BTC từ năm 2021 và vẫn duy trì lượng nắm giữ đáng kể. Với quy mô hiện tại, công ty nằm trong nhóm 10 doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin lớn nhất, cao hơn Tesla với 11.509 BTC nhưng thấp hơn Strategy với 843.738 BTC. Điều đó đồng nghĩa nhà đầu tư mua SPCX trong ngày niêm yết sẽ gián tiếp có mức độ tiếp xúc với lượng Bitcoin trị giá 1,29 tỷ USD nằm trong tổng định giá doanh nghiệp 1.750 tỷ USD.

Biến số nhạy cảm nhất với thị trường vẫn là quy định pháp lý. Các cơ quan quản lý Mỹ đến nay chưa công khai xác định nhóm sản phẩm này là chứng khoán chưa đăng ký, hợp đồng hoán đổi hay một loại tài sản khác. Dù có ý kiến cho rằng giới chức tại Texas và New York có thể xem xét vấn đề này, hiện vẫn chưa có động thái cưỡng chế nào, trong khi Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) cũng chưa tuyên bố thẩm quyền đối với các sản phẩm tổng hợp SPCX.

Vì vậy, nếu trước ngày 12/6 xuất hiện thư cảnh báo hoặc biện pháp thực thi, toàn bộ thị trường sản phẩm tổng hợp SPCX có thể bị định giá lại trong ngắn hạn. Ngược lại, nếu chưa có động thái đáng kể từ cơ quan quản lý, làn sóng cổ phiếu token hóa hậu IPO có thể tiếp tục được tung ra trong bối cảnh pháp lý còn nhiều mơ hồ. Việc thị trường tiền số biến kế hoạch niêm yết của SpaceX thành tài sản có thể giao dịch cho thấy kỳ vọng rất lớn của nhà đầu tư, đồng thời phản ánh rõ vùng xám pháp lý mà các sản phẩm này đang dựa vào.