Samsung Electronics và công đoàn đã đạt thỏa thuận tạm thời trong đàm phán lương năm 2026 vào tối 20/5, qua đó hoãn kế hoạch đình công quy mô lớn kéo dài 18 ngày dự kiến diễn ra từ 21/5 đến 7/6. Thỏa thuận cuối cùng sẽ được quyết định sau cuộc bỏ phiếu của đoàn viên công đoàn từ ngày 22 đến 27/5.

Theo thông tin công bố, hai bên ký thỏa thuận vào lúc 22h30 ngày 20/5. Đây được xem là bước hạ nhiệt đáng kể sau nhiều tháng căng thẳng, bắt đầu từ việc công đoàn tuyên bố ngừng đối thoại từ tháng 3, gia tăng sức ép trong tháng 4 và trải qua hai vòng hòa giải bổ sung nhưng không đạt kết quả.

Thỏa thuận được hình thành sau khi bàn đàm phán được nối lại ngay trong ngày, sau khi vòng hòa giải bổ sung lần hai thất bại vào sáng cùng ngày. Cuộc thương lượng bắt đầu lại lúc 16h25 và kéo dài khoảng 6 giờ trước khi hai bên đi đến đồng thuận. Văn bản được ký tại trụ sở cơ quan lao động tỉnh Gyeonggi ở Suwon bởi Yeo Myeong-gu, người phụ trách nhân sự mảng DS của Samsung Electronics, và Choi Seung-ho, Chủ tịch chi nhánh Samsung Electronics thuộc công đoàn liên doanh nghiệp của Tập đoàn Samsung.

Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh Ủy ban Quan hệ Lao động Trung ương Hàn Quốc không thể hoàn tất hòa giải, buộc Bộ trưởng Lao động và Việc làm Kim Young-hwan trực tiếp tham gia trung gian, trong khi Chủ tịch ủy ban Park Su-geun tiếp tục điều phối để tìm điểm đồng thuận vào phút chót.

Một trong những yếu tố gây sức ép lớn lên cả hai bên là lo ngại thiệt hại kinh tế nếu đình công xảy ra. Công đoàn ước tính Samsung Electronics có thể thiệt hại khoảng 30 nghìn tỷ won. Trong khi đó, JP Morgan dự báo lợi nhuận hoạt động cả năm có thể giảm hơn 40 nghìn tỷ won. Một số đánh giá khác cho rằng nếu hoạt động sản xuất bị gián đoạn và nguyên liệu như wafer bị hư hại, tổng thiệt hại có thể vượt 100 nghìn tỷ won.

Sáu tổ chức kinh tế lớn của Hàn Quốc cũng cảnh báo rằng một cuộc đình công tại Samsung Electronics, doanh nghiệp chiếm khoảng 25% vốn hóa thị trường KOSPI, có thể kéo chỉ số đi xuống và thúc đẩy dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường. Các tổ chức này đồng thời đề nghị chính phủ nhanh chóng kích hoạt cơ chế hòa giải khẩn cấp.

Chính phủ Hàn Quốc cũng gia tăng sức ép nhằm thúc đẩy thỏa thuận. Tại cuộc họp Nội các kiêm phiên họp khẩn về kinh tế trong ngày 20/5, Tổng thống Lee Jae-myung cho rằng việc bảo vệ lợi ích thông qua hành động tập thể là điều có thể hiểu được, song “cũng phải có giới hạn phù hợp”, đồng thời kêu gọi hai bên sớm đạt thỏa hiệp. Trước đó, ngày 17/5, Thủ tướng Kim Min-seok tuyên bố chính phủ sẽ xem xét mọi biện pháp cần thiết, bao gồm hòa giải khẩn cấp, để bảo vệ nền kinh tế quốc dân.

Phòng Thương mại Mỹ tại Hàn Quốc cũng ra tuyên bố chính thức, cảnh báo rằng nếu sản xuất bị gián đoạn trên diện rộng, thị trường bộ nhớ bán dẫn toàn cầu có thể đối mặt với tình trạng tắc nghẽn nguồn cung và biến động giá mạnh hơn. Bên cạnh đó, phản ứng từ phía cổ đông cũng góp phần tạo thêm sức ép cho quá trình đàm phán. Nhiều ý kiến cho rằng đề xuất của công đoàn về việc trích cố định một phần lợi nhuận hoạt động để làm quỹ thưởng hiệu suất có thể làm suy giảm giá trị doanh nghiệp và ảnh hưởng đến quyền lợi cổ đông.

Bộ trưởng Kim Young-hwan cho biết hai bên đã duy trì đối thoại đến phút cuối và đạt được thỏa thuận tạm thời thông qua thương lượng tự chủ. Ông nói thêm rằng chính điều đó cho thấy vì sao Samsung Electronics được xem là “doanh nghiệp của người dân”.

Tại buổi họp báo, Choi Seung-ho cho biết sau ba thủ tục tại Ủy ban Quan hệ Lao động Trung ương, hai bên đã thu hẹp bất đồng và đi tới thỏa thuận tạm thời. Ông cho biết ban chỉ huy đấu tranh chung đã quyết định hoãn kế hoạch đình công ngay sau khi thỏa thuận được hình thành, đồng thời gửi lời xin lỗi tới người dân vì đã gây lo ngại bởi mâu thuẫn nội bộ.

Về phía công ty, lãnh đạo Samsung Electronics cho biết nguyên tắc “có thành quả thì có đền đáp” vẫn được giữ nguyên. Theo doanh nghiệp, thỏa thuận lần này cũng cụ thể hóa đáng kể việc thể chế hóa hệ thống thưởng, trong đó có cơ chế thưởng đặc biệt.

Nội dung đáng chú ý nhất trong thỏa thuận là việc thiết lập cơ chế thưởng hiệu quả quản trị đặc biệt cho khối DS. Hai bên giữ nguyên hệ thống thưởng OPI dựa trên phần lợi nhuận vượt trội, đồng thời thống nhất bổ sung cho khối DS một khoản thưởng mới với quy mô quỹ tương đương 10,5% thành quả kinh doanh theo tiêu chí do hai bên cùng lựa chọn. Thỏa thuận không đặt trần tỷ lệ chi trả. Tỷ lệ phân bổ quỹ được chia theo hướng 40% cho toàn khối và 60% cho từng đơn vị kinh doanh. Với các tổ chức dùng chung, mức chi trả được áp bằng 70% so với mảng bộ nhớ.

Khoản thưởng đặc biệt này sẽ được thanh toán hoàn toàn bằng cổ phiếu quỹ sau thuế. Trong đó, một phần ba số cổ phiếu có thể bán ngay, còn hai phần ba còn lại bị hạn chế chuyển nhượng theo lộ trình: một phần ba sau 1 năm và phần còn lại sau 2 năm.

Cơ chế thưởng đặc biệt sẽ được áp dụng trong 10 năm tới, kèm theo các điều kiện cụ thể. Giai đoạn 2026-2028, điều kiện là lợi nhuận hoạt động hằng năm của khối DS đạt 200 nghìn tỷ won. Giai đoạn 2029-2035, ngưỡng này là 100 nghìn tỷ won mỗi năm. Với các đơn vị kinh doanh thua lỗ, mức chi trả sẽ được áp ở 60% tỷ lệ chung, bắt đầu tính từ phần của năm 2027.

Về tiền lương, mức tăng bình quân năm nay được chốt ở 6,2%, gồm 4,1% tăng lương cơ bản và 2,1% tăng theo thành tích. Trợ cấp chúc mừng sinh con cũng được điều chỉnh lên 1 triệu won cho con đầu lòng, 2 triệu won cho con thứ hai và 5 triệu won từ con thứ ba trở lên. Đối với khối DX và nhóm kinh doanh CSS, hai bên cũng thống nhất chi trả cổ phiếu quỹ trị giá 6 triệu won theo tinh thần hợp tác cùng phát triển.

Theo kế hoạch, công đoàn sẽ tổ chức bỏ phiếu từ 14h ngày 22/5 đến 10h ngày 27/5. Thỏa thuận chỉ được thông qua nếu quá nửa số đoàn viên tham gia bỏ phiếu và quá nửa số phiếu hợp lệ là phiếu tán thành.

Nếu được thông qua, thỏa ước lương năm nay sẽ chính thức có hiệu lực và kế hoạch đình công quy mô lớn về cơ bản sẽ được rút lại. Ngược lại, nếu bị bác bỏ, khả năng khởi động lại thảo luận về đình công vẫn để ngỏ.

Trong tuyên bố sau thỏa thuận, Samsung Electronics cho biết việc đạt được đồng thuận, dù diễn ra muộn, là nhờ sự ủng hộ của người dân, cổ đông và khách hàng, cùng nỗ lực điều phối của chính phủ và sự kiên trì của các nhân viên vẫn âm thầm bám trụ tại vị trí làm việc. Công ty khẳng định sẽ xây dựng quan hệ lao động - quản trị theo hướng trưởng thành và mang tính xây dựng hơn để tránh lặp lại tình huống tương tự.