Hàn Quốc sẽ bãi bỏ hoàn toàn mức trần tiền thưởng dành cho người tố giác các hành vi thao túng thị trường và gian lận kế toán. Động thái này được kỳ vọng sẽ tăng động lực tố giác từ nội bộ, đặc biệt với các vụ việc có quy mô lớn.

Ngày 20/5, Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc cho biết họp Nội các đã thông qua dự thảo sửa đổi nghị định thi hành Luật Thị trường vốn và nghị định thi hành Luật Kiểm toán độc lập. Nội dung sửa đổi tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế thưởng tố giác đối với hành vi thao túng thị trường và gian lận kế toán, đồng thời tăng nặng chế tài xử phạt đối với vi phạm kế toán.

Theo quy định hiện hành, mức thưởng tối đa là 3 tỷ won đối với các hành vi giao dịch không công bằng và 1 tỷ won đối với gian lận kế toán. Các mức trần này sắp tới sẽ được dỡ bỏ.

Cách tính tiền thưởng cũng sẽ được đơn giản hóa. Thay vì áp dụng nhiều tiêu chí phức tạp, cơ quan chức năng sẽ tính mức thưởng tối đa bằng 30% khoản thu lợi bất chính hoặc số tiền xử phạt hành chính.

Cụ thể, mức thưởng cơ sở sẽ được xác định bằng 30% khoản thu lợi bất chính, hoặc khoản tiền tương đương, sau đó điều chỉnh theo mức độ đóng góp của người tố giác trong quá trình phát hiện và xử lý vi phạm.

Cơ chế chia sẻ thông tin tố giác giữa các cơ quan cũng được mở rộng. Trong trường hợp thông tin được gửi tới Cơ quan Cảnh sát Quốc gia hoặc Ủy ban Chống tham nhũng và Quyền công dân Hàn Quốc, sau đó được chuyển tiếp hoặc chia sẻ cho Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc và Cơ quan Giám sát Tài chính, người tố giác vẫn có thể được xem xét nhận thưởng.

Điều kiện nhận thưởng đối với người có liên quan trực tiếp đến hành vi vi phạm cũng được nới lỏng. Trước đây, người tham gia giao dịch không công bằng sẽ không thuộc diện nhận thưởng nếu đã bị cơ quan điều tra khởi tố hoặc đã bị thông báo về vụ việc.

Theo quy định mới, người tham gia vi phạm nhưng chủ động tố giác vẫn có thể nhận một phần tiền thưởng, trừ trường hợp ép buộc người khác tham gia hành vi phạm tội hoặc tái phạm trong vòng 5 năm. Mục tiêu là khuyến khích tố giác từ những người nắm giữ thông tin nội bộ.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế tạm ứng tiền thưởng. Về nguyên tắc, khoản thưởng chỉ được chi trả sau khi tiền phạt hành chính đã được nộp đầy đủ. Tuy nhiên, nếu việc thi hành quyết định xử phạt bị kéo dài do kiện tụng, người tố giác có thể được nhận trước một phần tiền thưởng dự kiến tại thời điểm ra quyết định xử phạt.

Mức tạm ứng là 10% số tiền thưởng dự kiến, nhưng không vượt quá 100 triệu won.

Quy định mới cũng bổ sung căn cứ chi thưởng trong trường hợp khoản tiền được sử dụng cho hành vi thao túng bị tịch thu hoặc truy thu. Trong trường hợp này, tiền thưởng sẽ được tính bằng 30% số tiền bị tịch thu hoặc truy thu, sau đó điều chỉnh theo mức độ đóng góp của người tố giác.

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc cho biết trong nửa đầu năm nay sẽ thúc đẩy dự thảo sửa đổi Luật Thị trường vốn, nhằm cho phép tịch thu và truy thu khoản tiền gốc đối với các hành vi giao dịch không công bằng khác, như sử dụng thông tin chưa công bố và giao dịch gian lận.

Bên cạnh đó, chế tài đối với gian lận kế toán cũng sẽ được thắt chặt. Nếu hành vi vi phạm kéo dài qua nhiều năm, mức xử phạt hành chính sẽ tăng theo thời gian vi phạm.

Trước đây, cơ quan quản lý chỉ áp dụng mức phạt dựa trên năm tài chính có quy mô vi phạm lớn nhất. Theo quy định mới, mức phạt sẽ tăng thêm 20-30% mỗi năm, đồng thời tính đến động cơ vi phạm như cố ý hoặc bất cẩn nghiêm trọng, cũng như số năm tài chính liên quan.

Dự thảo cũng bổ sung căn cứ xử phạt đối với người giữ vai trò chịu trách nhiệm thực chất trong hành vi gian lận kế toán. Hiện nay, mức phạt đối với cá nhân liên quan chủ yếu được tính dựa trên khoản thù lao nhận từ công ty, nên khó xử lý các trường hợp người chỉ đạo hoặc chủ mưu không nhận thù lao trực tiếp.

Vì vậy, ngay cả khi không nhận thù lao trực tiếp từ công ty, cá nhân vẫn có thể bị xử phạt nếu thu được lợi ích kinh tế từ gian lận kế toán, chẳng hạn khoản tiền dùng cho mục đích cá nhân, số tiền chiếm đoạt hoặc thiệt hại phát sinh từ hành vi tham ô hoặc lạm dụng tín nhiệm.

Khoản thù lao hoặc cổ tức nhận từ các công ty trong cùng tập đoàn cũng sẽ được đưa vào tiêu chí tính toán. Nếu người tham gia gian lận kế toán có lợi ích kinh tế nhưng khó xác định một cách khách quan, mức cơ sở tối thiểu 100 triệu won sẽ được áp dụng.

Dự thảo sửa đổi dự kiến có hiệu lực từ ngày 26/5, cũng là ngày công bố. Quy định về thưởng tố giác đối với giao dịch không công bằng và gian lận kế toán sẽ đồng thời có hiệu lực theo nghị định sửa đổi.

Một quan chức của Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục xử lý nghiêm các hành vi giao dịch không công bằng và gian lận kế toán, qua đó nâng cao tính công bằng và minh bạch của thị trường vốn.