Sau khi hãng xe điện Fisker phá sản, cộng đồng chủ sở hữu Fisker Ocean đang tự tổ chức bảo dưỡng và sửa chữa xe bằng cách phân tích ngược phần mềm, phát triển công cụ mã nguồn mở và chia sẻ kinh nghiệm kỹ thuật. Trong bối cảnh nhà sản xuất không còn duy trì hệ thống hỗ trợ, các chủ xe gần như phải tự xây dựng một mạng lưới hậu mãi cho riêng mình.

Ngày 18/5 (giờ địa phương), Gigazine cho biết những người sở hữu Fisker Ocean - mẫu xe chủ lực của Fisker - đã thành lập tổ chức phi lợi nhuận mang tên Fisker Owners Association để phối hợp sửa chữa và bảo dưỡng xe. Fisker đã phá sản vào năm 2024.

Fisker là startup xe điện thành lập năm 2016 và bắt đầu bán mẫu SUV điện đầu tiên, Fisker Ocean, từ năm 2022. Phần lớn chức năng quan trọng của xe vận hành dựa trên phần mềm, bao gồm phanh, túi khí, sang số, quản lý pin và khóa cửa. Từng được xem là đối thủ tiềm năng của Tesla, hãng nộp đơn phá sản vào tháng 6/2024 sau hàng loạt lỗi phần mềm và khó khăn tài chính.

Vấn đề nằm ở số xe đã được bán ra thị trường. Khoảng 11.000 chiếc Fisker Ocean phụ thuộc đáng kể vào các máy chủ đám mây của hãng để chẩn đoán và duy trì một số tính năng. Khi công ty phá sản, các máy chủ này ngừng hoạt động, khiến không chỉ hệ thống giải trí mà cả một số chức năng cốt lõi của xe cũng bị ảnh hưởng. Kịch bản “hãng biến mất, xe mất khả năng vận hành ổn định” đã trở thành hiện thực.

Bình luận về sự việc trên, tài khoản X @VitalikButerin cho rằng ngành ôtô cần đẩy mạnh mô hình mã nguồn mở. Theo tài khoản này, thật đáng lo ngại khi việc “nhà sản xuất biến mất thì chiếc xe gần như trở nên vô dụng” đang nhanh chóng trở thành một thực tế mặc định.

Để ứng phó, các chủ xe đã thuê chuyên gia kỹ thuật độc lập để phân tích ngược phần mềm và các bản cập nhật độc quyền của Fisker. Các thành viên cũng chia sẻ cách viết lại firmware, kinh nghiệm sửa chữa và tìm cách giảm chi phí bảo dưỡng thông qua mua chung phụ tùng. Tại châu Âu, một số thành viên có chuyên môn kỹ thuật còn tổ chức các nhóm hỗ trợ lưu động, trực tiếp đến từng khu vực để sửa xe cho các chủ sở hữu khác.

Các hoạt động mã nguồn mở cũng đang được mở rộng. Trên GitHub, các nhà phát triển đã chia sẻ công cụ kết nối ứng dụng di động chính thức của Fisker với Home Assistant, cùng các tệp CAN bus dành cho mẫu xe này. Một số thành viên khác phân tích lưu lượng CAN trong xe và công bố cách giải mã các mã lỗi chẩn đoán.

Phản ứng của cộng đồng chủ xe hiện không dừng ở việc tự sửa chữa. Fisker Owners Association đã đề nghị cơ quan quản lý Mỹ bổ sung nghĩa vụ xử lý các đợt triệu hồi ngay cả khi nhà sản xuất phá sản, đồng thời làm việc với các công ty bảo hiểm để đảm bảo những chiếc xe không còn hãng đứng sau vẫn tiếp tục được bảo hiểm.

Vụ việc đang được xem là một vấn đề mang tính cấu trúc của toàn ngành xe điện. Trong bối cảnh cạnh tranh trên thị trường ngày càng khốc liệt, một số doanh nghiệp như Nikola Corporation cũng đã bước vào thủ tục phá sản. Các tổ chức bảo vệ người tiêu dùng vì vậy cho rằng khi một hãng xe phá sản, doanh nghiệp cần bị buộc công khai phần mềm xe dưới dạng mã nguồn mở hoặc phải lập quỹ duy trì hệ thống.

Trong khi đó, 11 hãng ôtô châu Âu, gồm Volkswagen, BMW và Mercedes-Benz, đã ký biên bản ghi nhớ (MOU) vào năm 2025 để cùng phát triển phần mềm mã nguồn mở cho xe. Giới quan sát nhận định câu chuyện của Fisker có thể vượt ra ngoài nỗ lực tự cứu của một cộng đồng chủ xe, để trở thành chất xúc tác cho yêu cầu xây dựng cơ chế bảo đảm các chức năng thiết yếu của xe vẫn được duy trì, bất kể nhà sản xuất còn tồn tại hay không.