Nhiều dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại Mỹ đang bị chậm tiến độ hoặc phải hủy bỏ do hạ tầng điện không theo kịp, trong khi phản đối từ cộng đồng địa phương ngày càng gia tăng. Khi làn sóng AI đẩy nhu cầu trung tâm dữ liệu tăng mạnh, các tranh cãi quanh điện năng, nước và tác động môi trường cũng nóng lên.

Theo TechRadar ngày 17/5/2026 (giờ địa phương), kể từ đầu năm 2026, một phần đáng kể các dự án trung tâm dữ liệu đã được lên kế hoạch tại Mỹ rơi vào tình trạng đình trệ hoặc không thể triển khai vì lưới điện quá tải và sự phản đối của người dân.

Bài toán gây tranh cãi lớn nhất trước hết là điện năng. Electric Choice ước tính hơn 4.500 trung tâm dữ liệu tại Mỹ đã tiêu thụ khoảng 176 terawatt-giờ (TWh) điện trong năm 2023.

Lượng điện này tương đương nhu cầu sử dụng của hơn 16 triệu hộ gia đình mỗi năm, chiếm khoảng 4,4% tổng điện năng tiêu thụ của Mỹ.

Sức ép còn lớn hơn khi các trung tâm dữ liệu phục vụ AI tiếp tục mở rộng. Viện Nghiên cứu Điện lực EPRI dự báo điện năng tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu AI có thể chiếm 10-20% tổng nhu cầu điện của Mỹ.

Trong bối cảnh đó, làn sóng phản đối việc xây dựng trung tâm dữ liệu đang lan rộng tại nhiều bang. Tại hạt Box Elder, bang Utah, khẩu hiệu “People Over Profits” đã trở thành biểu tượng của các nhóm phản đối trung tâm dữ liệu trên khắp nước Mỹ.

Các phân tích cho thấy người dân quan tâm trực tiếp hơn đến nguy cơ giá điện tăng và chất lượng sống suy giảm, thay vì các lập luận cho rằng trung tâm dữ liệu sẽ thúc đẩy kinh tế địa phương và tạo việc làm.

Cách cung cấp điện cho các dự án này cũng gây tranh cãi. Nhiều chủ đầu tư tìm cách xây dựng nguồn điện riêng hoặc mở rộng hạ tầng truyền tải để đáp ứng nhu cầu, nhưng một số dự án lại chọn tuabin khí tự nhiên để phát điện.

Điều này làm dấy lên lo ngại về ô nhiễm và tiếng ồn. Tại các khu vực nông thôn, tiếng máy phát điện có thể lan rất xa. Ở những nơi gần khu dân cư đông đúc, đã xuất hiện phản ánh về các vấn đề sức khỏe bất thường liên quan đến tiếng siêu trầm tần số rất thấp phát ra từ trung tâm dữ liệu.

Chính quyền của Tổng thống Donald Trump hiện nới lỏng một phần các quy định môi trường, đồng thời hỗ trợ khôi phục hoạt động của một số nhà máy điện than và khí từng ngừng vận hành để ứng phó tình trạng thiếu điện cho trung tâm dữ liệu. Dù được xem là biện pháp hỗ trợ mở rộng hạ tầng AI, động thái này cũng làm tăng lo ngại về gánh nặng môi trường tại địa phương.

Thực tế, tại một số khu vực gần trung tâm dữ liệu, giá điện đã tăng. Có nơi ghi nhận mức tăng tới 267% khi nhu cầu điện từ các trung tâm dữ liệu đi lên.

Khảo sát do JD Power công bố tháng 1/2026 cho thấy hơn 1/5 người Mỹ cho biết họ gặp khó khăn trong việc chi trả hóa đơn điện.

Bên cạnh điện, nước cũng đang trở thành điểm xung đột mới. Nhóm nghiên cứu thuộc Đại học California, Riverside ước tính để xử lý một prompt AI dài 100 từ cần khoảng 519 mililít (mL) nước.

Trong khi đó, Sam Altman, CEO OpenAI, cho rằng lượng nước dùng cho mỗi prompt chỉ ở mức “1/15 thìa cà phê”, nhưng không nêu rõ cơ sở tính toán.

Dù vậy, vấn đề cốt lõi không nằm ở bản thân dịch vụ AI, mà ở lượng nước địa phương phải dùng để làm mát các trung tâm dữ liệu.

Theo ước tính của một viện nghiên cứu về môi trường và năng lượng, một trung tâm dữ liệu lớn có thể tiêu thụ tới 5 triệu gallon nước mỗi ngày. Con số này tương đương lượng nước sử dụng của cả một thành phố có quy mô dân số từ 10.000 đến 50.000 người.

Trong quá trình làm mát, một phần nước sẽ bay hơi và một phần được tái sử dụng. Tuy nhiên, tại các khu vực hạn hán hoặc khan hiếm nước, nguy cơ gia tăng sức ép lên hệ sinh thái địa phương đang được cảnh báo. Lượng nước thải tăng lên cũng có thể khiến công suất xử lý hiện hữu bị quá tải.

Tác động việc làm thực tế cũng là chủ đề gây tranh luận. Theo nghiên cứu của Brookings, sau khi thu hút trung tâm dữ liệu, việc làm trong lĩnh vực công nghệ thông tin và dịch vụ chuyên môn tăng lần lượt khoảng 22% và 16% sau 6 năm.

Tuy nhiên, các trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn đòi hỏi thiết bị chuyên dụng và nhân lực có chuyên môn cao, khiến doanh nghiệp địa phương khó tham gia ngay từ đầu. Sau khi hoàn thành xây dựng, số lao động vận hành thường xuyên cũng thấp hơn kỳ vọng: cơ sở nhỏ thường chỉ cần vài chục người, còn cơ sở lớn cũng thường vận hành với lực lượng chỉ ở mức vài trăm người.

Giới phân tích cho rằng khi cuộc đua AI tiếp tục tăng tốc, xu hướng mở rộng trung tâm dữ liệu sẽ khó chậm lại. Tuy vậy, cùng với đó là các xung đột ngày càng lớn quanh điện năng, nước, môi trường và sức khỏe cư dân, khiến quá trình phát triển trung tâm dữ liệu tại Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục va chạm với cộng đồng địa phương.