Ngành IPTV Hàn Quốc đang kêu gọi nới lỏng các quy định về giá cước, điều khoản dịch vụ và quảng cáo, trong bối cảnh thị trường truyền hình trả tiền chịu sức ép ngày càng lớn. Cơ quan quản lý cho biết cơ bản đồng tình với định hướng này, nhưng nhấn mạnh cần triển khai thận trọng để bảo vệ người xem, duy trì ổn định phát sóng và bảo đảm cân bằng đàm phán trên thị trường.

Tại hội thảo về phương án hợp lý hóa quy định nhằm thúc đẩy ngành truyền hình trả tiền, diễn ra ngày 13 tại Hội trường Quốc hội Hàn Quốc, ông Yoo Yong-hwa, Chủ tịch Hiệp hội IPTV Hàn Quốc, kêu gọi Quốc hội thông qua dự luật liên quan trong kỳ họp thường kỳ mùa thu. Sự kiện do nghị sĩ Kim Woo-young thuộc Đảng Dân chủ và nghị sĩ Lee Hae-min thuộc Đảng Tái thiết Tổ quốc đồng chủ trì.

Theo các doanh nghiệp, ưu tiên lớn nhất hiện nay là cải cách quy định về giá cước. Tháng 11 năm ngoái, nghị sĩ Kim Woo-young đã trình dự thảo sửa đổi Luật Kinh doanh Phát sóng Đa phương tiện qua Internet, tức Luật IPTV, theo hướng chuyển cơ chế phê duyệt giá cước sang cơ chế khai báo. Trọng tâm của đề xuất là bãi bỏ thủ tục để Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc (KCC) phê duyệt giá đối với gói kênh tối thiểu và các gói dịch vụ kết hợp. Dự luật đã được đưa ra thảo luận tại phiên toàn thể của Ủy ban Khoa học, Công nghệ thông tin, Phát thanh và Viễn thông của Quốc hội hồi tháng 2, sau đó được chuyển xuống tiểu ban và chưa được xử lý trong nửa đầu nhiệm kỳ Quốc hội hiện tại.

Các ý kiến tại hội thảo cho rằng ngành truyền hình trả tiền đang phát đi tín hiệu suy yếu rõ rệt dù quy mô thuê bao vẫn lớn. Số thuê bao đã vượt 36 triệu, duy trì vai trò là một nền tảng truyền thông phủ rộng toàn quốc. Tuy nhiên, doanh thu quảng cáo truyền hình giảm 18,5% so với cùng kỳ, số lượng phim truyền hình được sản xuất giảm 17,6%, còn thời lượng sản xuất thuê ngoài giảm 15,8%.

Giáo sư Park Seong-soon, giảng viên Khoa Hình ảnh của Đại học Nghệ thuật Seoul, nhận định sự suy giảm doanh thu của các nền tảng truyền hình trả tiền đang tạo ra vòng luẩn quẩn, khiến toàn bộ ngành nội dung bị thu hẹp.

Theo ông Park, số thuê bao vẫn được duy trì chủ yếu nhờ mức giá thấp và cấu trúc gói dịch vụ kết hợp với Internet. Với mức phí khoảng từ cuối 10.000 won đến đầu 20.000 won, người dùng vẫn có thể sử dụng Internet cùng nhiều kênh truyền hình, từ đó hình thành tâm lý ngại hủy dịch vụ. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ thị trường không tạo được dòng tiền tương xứng. Ông cho rằng nếu chi phí vẫn bị neo ở mặt bằng của thời “mì và kimbap chỉ 2.000-3.000 won”, thì đó không phải là đi ngang mà thực chất là thụt lùi.

Ông Park nhấn mạnh truyền hình trả tiền vẫn là kênh phân phối cốt lõi của các đài truyền hình, nhà sản xuất và các doanh nghiệp kênh nội dung (PP). Đặc biệt, IPTV được xem là mô hình có thể phát triển thành một “hub” kết nối toàn bộ chuỗi giá trị nội dung nhờ kết hợp với hạ tầng viễn thông. Theo ông, đây là hạ tầng không nên để suy yếu, bởi cũng như AI, ngành nội dung và truyền thông là lĩnh vực có ý nghĩa rất quan trọng đối với Hàn Quốc, nên nền tảng tăng trưởng này cần tiếp tục được duy trì và phát triển.

Một nội dung khác được nhắc đến nhiều là sự cần thiết phải sớm sửa quy định về điều khoản dịch vụ. Hiện nay, theo Luật Phát sóng, doanh nghiệp truyền hình trả tiền phải nộp đăng ký với KCC và chờ phê duyệt khi muốn thay đổi điều khoản sử dụng. Ông Park cho rằng như vậy là không cần thiết, bởi Luật Điều khoản tiêu chuẩn do Ủy ban Thương mại Công bằng quản lý đã đủ để giám sát lĩnh vực này. Ông dẫn ví dụ việc Disney+ gửi email thông báo thay đổi điều khoản dịch vụ, cho rằng cơ chế hậu kiểm theo Luật Điều khoản vẫn có thể bảo vệ người dùng đầy đủ. Riêng với các giao dịch kênh nhằm bảo vệ những bên yếu thế như PP, ông đề xuất thiết kế quy định riêng thông qua cơ chế giải quyết tranh chấp và danh mục hành vi bị cấm.

Ông Park cũng cho rằng cần điều chỉnh các quy định quảng cáo truyền hình vốn đang quá cứng nhắc. Hiện quảng cáo trên truyền hình không chỉ bị kiểm soát về tổng thời lượng, danh mục và khung giờ theo Luật Phát sóng, mà còn chịu ràng buộc bởi nhiều luật khác như Luật Tăng cường Sức khỏe Quốc dân, Luật Bảo vệ Thanh thiếu niên và Luật Đặc biệt về An toàn Thực phẩm cho Trẻ em. Trong khi đó, OTT được xếp vào nhóm dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng nên không chịu cùng mức quản lý như truyền hình.

Để minh họa cho sự chênh lệch này, ông nêu ví dụ quảng cáo đồ ăn nhanh bị cấm trong khung giờ bảo vệ thanh thiếu niên, nhưng thanh thiếu niên vẫn có thể xem các nội dung mukbang ăn hamburger trên YouTube. Ông đề xuất xây dựng một nền tảng giao dịch quảng cáo tích hợp giữa truyền hình và OTT, đồng thời thiết lập hệ thống đo lường rating chung. Theo ông, nếu 1% rating tương đương khoảng 500.000 người xem, thì thị trường cần một hệ thống có thể đặt con số đó lên cùng một chuẩn so sánh với 500.000 người đăng ký trên YouTube.

Về phía cơ quan quản lý, KCC cho biết cơ bản đồng tình với hướng nới lỏng quy định, song cho rằng cần tiến hành từng bước. Ông Kang Dong-wan, Trưởng nhóm Chính sách Truyền thông mới của KCC, nói cơ quan này nhất trí với quan điểm cần giảm bớt ràng buộc để doanh nghiệp có thể chủ động hơn trong thiết kế giá cước, gói sản phẩm và dịch vụ, đồng thời ủng hộ việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Tuy nhiên, ông Kang nhấn mạnh rằng mọi thay đổi cần được xem xét trên nhiều khía cạnh, gồm bảo vệ quyền lợi khán giả, bảo đảm sự ổn định của việc phát sóng kênh và duy trì thế cân bằng trong đàm phán giữa doanh nghiệp truyền hình trả tiền với các công ty nội dung.

KCC cho biết nếu cơ chế hiện hành được nới từ mô hình “khai báo kèm phê duyệt” sang cơ chế khai báo có hiệu lực sau khi doanh nghiệp hoàn tất thủ tục, thì vẫn cần đi kèm các biện pháp hậu kiểm, chẳng hạn yêu cầu doanh nghiệp thông báo khi thay đổi điều khoản dịch vụ. Ông Kang cho biết trong quá trình xem xét dự luật, KCC sẽ tiếp tục thu thập ý kiến từ các bên liên quan để xây dựng phương án cân bằng hơn.