Chùm ca nhiễm hantavirus trên tàu du lịch hiện vẫn ở quy mô hạn chế và chưa được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xem là nguy cơ bùng phát thành một đại dịch mới. Tuy nhiên, giới đầu tư vẫn giữ tâm lý thận trọng, do bối cảnh vĩ mô năm 2026 được đánh giá mong manh hơn nhiều so với thời điểm đầu năm 2020.

Theo BeInCrypto ngày 12/5 (giờ địa phương), WHO cho biết tính đến ngày 8/5 đã ghi nhận 8 ca nhiễm hantavirus trên tàu du lịch MV Hondius, trong đó có 3 ca tử vong.

Ổ dịch xuất hiện trên con tàu neo gần Tenerife, Tây Ban Nha. Trong 3 trường hợp tử vong, 2 ca đã được xác nhận và 1 ca được xếp vào diện nghi ngờ. Nhà chức trách Tây Ban Nha đã bắt đầu sơ tán hành khách. Dù vậy, WHO nhấn mạnh vụ việc hiện chưa được đánh giá là có khả năng lan rộng theo kịch bản tương tự Covid-19.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết hội chứng phổi do hantavirus ở các bệnh nhân có triệu chứng hô hấp có tỷ lệ tử vong gần 38%. Tuy nhiên, giới chức Mỹ nhận định 17 hành khách là công dân Mỹ không cần cách ly. Một quan chức CDC nói rõ “chúng tôi không cách ly bất kỳ ai”, đồng thời cho biết không có ai trong nhóm 17 người này cho kết quả dương tính.

Điều khiến thị trường lo ngại không chỉ là yếu tố dịch tễ, mà còn là môi trường vĩ mô hiện nay. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 xuống 3,1%, với lý do cuộc chiến Mỹ - Iran trong tháng 4 và việc eo biển Hormuz bị đóng cửa. Trong giai đoạn xung đột, giá dầu Brent có lúc vượt 116 USD/thùng và hiện vẫn quanh mốc 100 USD/thùng. Gián đoạn tại Hormuz cũng làm dấy lên lo ngại mới về nguồn cung phân bón và lương thực.

Áp lực lạm phát hiện cũng lớn hơn so với năm 2020. Lạm phát toàn phần của Mỹ trong tháng 3/2026 ở mức 3,3%, cao hơn đáng kể so với 2,3% của tháng 2/2020, tức giai đoạn ngay trước khi WHO tuyên bố Covid-19 là đại dịch. Vì vậy, thị trường không chỉ nhìn vào rủi ro y tế, mà còn đặc biệt quan tâm đến việc dư địa chính sách để hấp thụ một cú sốc mới đã thu hẹp đáng kể.

Dù vậy, Bitcoin và chứng khoán Mỹ gần đây vẫn duy trì đà phục hồi. Bitcoin tăng khoảng 22% kể từ ngày 28/2. Chỉ số S&P 500 cũng hồi phục sau nhịp điều chỉnh trong tháng 3 và chốt phiên 9/5 ở mức kỷ lục 7.365 điểm. Đến nay, xung đột Mỹ - Iran vẫn chưa khiến dòng tiền rời bỏ các tài sản rủi ro. Tuy nhiên, nếu rủi ro y tế lan rộng, xu hướng này có thể đảo chiều.

Thị trường cũng chưa quên cú sốc trong giai đoạn đầu của Covid-19. Khi đó, S&P 500 lao dốc 34% trong 35 ngày, từ 3.386 điểm vào tháng 2/2020 xuống 2.237 điểm ngày 23/3. Bitcoin cũng mất hơn 50% giá trị chỉ trong hai ngày sau khi WHO tuyên bố Covid-19 là đại dịch. Một số ý kiến cảnh báo kịch bản giảm sâu tương tự có thể lặp lại với Bitcoin nếu tâm lý né tránh rủi ro quay trở lại. Dù vậy, WHO vẫn cho rằng khả năng vụ việc hiện nay phát triển thành đại dịch tiếp theo là thấp.

Diễn biến của thị trường hàng hóa cũng là một biến số lớn. Năm 2020, giá dầu Mỹ từng rơi xuống mức âm lần đầu trong lịch sử do nhu cầu sụp đổ. Hiện tại, thị trường lại phản ánh nỗi lo đứt gãy nguồn cung từ rất sớm. Nếu bất ổn y tế khiến hoạt động kinh tế chậm lại, nhu cầu suy yếu có thể phần nào làm dịu áp lực giá dầu, nhưng biến động mạnh nhiều khả năng vẫn duy trì.

Kim loại quý cũng chưa chắc là nơi trú ẩn ổn định. Sau khi Mỹ và Israel không kích Iran, giá vàng giảm hơn 12% và giá bạc giảm hơn 9%. Năm 2020, vàng và bạc cũng từng giảm mạnh trong giai đoạn đầu rồi mới phục hồi. Tuy nhiên, điểm khác biệt lần này là thị trường khó có thể kỳ vọng vào một phản ứng chính sách mạnh như trước. Dù xuất hiện quan điểm cho rằng một câu chuyện virus toàn cầu mới có thể buộc các ngân hàng trung ương phải nới lỏng tiền tệ, thực tế là lựa chọn chính sách hiện đã hẹp hơn đáng kể.

Tổng thể, chùm ca hantavirus hiện vẫn còn giới hạn. Song với lạm phát cao, giá dầu neo ở vùng cao và thị trường tài sản rủi ro đã tăng mạnh, hệ thống tài chính năm 2026 trở nên nhạy cảm hơn nhiều trước các cú sốc mới. Nếu xuất hiện thêm tín hiệu lây lan, khả năng dòng tiền đồng loạt rút khỏi Bitcoin, cổ phiếu và hàng hóa sẽ gia tăng.