Vụ kiện giữa Elon Musk và Sam Altman liên quan đến OpenAI đang làm nổi bật một rủi ro quen thuộc trong môi trường làm việc số: mọi nội dung trao đổi phục vụ công việc, từ tin nhắn điện thoại đến câu lệnh gửi cho chatbot AI, đều có thể trở thành chứng cứ trong tranh chấp pháp lý.

Ngày 7/5, theo giờ địa phương, Business Insider cho biết các tin nhắn trao đổi giữa Sam Altman và Mira Murati, khi đó là quyền CEO của OpenAI, đã được công bố trong quá trình xét xử. Các cuộc trò chuyện này diễn ra trong vòng hai ngày, vào thời điểm Sam Altman bị loại khỏi OpenAI năm 2023.

Những tin nhắn được đưa ra tại tòa cho thấy Sam Altman nhiều lần đề nghị gặp hội đồng quản trị và Mira Murati. Đáp lại, Mira Murati nói hội đồng quản trị không muốn ông quay lại. Trong bối cảnh bà đang trao đổi trực tiếp với hội đồng quản trị, vụ việc cho thấy những nội dung công việc nhạy cảm một khi được ghi lại bằng văn bản có thể nhanh chóng trở thành chứng cứ pháp lý.

Vấn đề không chỉ nằm ở mâu thuẫn cá nhân trong nội bộ OpenAI. Sự phổ biến của AI cùng các nền tảng làm việc số đang khiến lượng dấu vết giao tiếp trong công việc tăng mạnh. Khi doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào các kênh trao đổi trực tuyến, nguy cơ tích tụ thông tin nhạy cảm dưới dạng bản ghi cũng lớn hơn.

Peter Rahbar, luật sư lao động tại New York, cho biết ông thường gặp nhiều trường hợp nội dung công việc xuất hiện trên điện thoại cá nhân. Theo ông, người dùng nên tách riêng thiết bị phục vụ công việc và thiết bị cá nhân, bởi ngay cả điện thoại cá nhân nếu được dùng cho công việc cũng có thể bị yêu cầu nộp trong quá trình tố tụng. “Mọi tài liệu có khả năng liên quan đến vụ việc đều thuộc diện phải cung cấp”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh thiết bị lưu trữ thông tin không phải yếu tố quan trọng.

Ông cũng lưu ý phạm vi rà soát pháp lý không chỉ dừng ở tin nhắn SMS. Theo Peter Rahbar, tin nhắn trực tiếp trên Instagram, các cuộc trò chuyện trên WhatsApp, thậm chí cả câu lệnh gửi cho ChatGPT đều có thể bị đưa vào hồ sơ tranh chấp nếu có liên quan.

Tương tự, các công cụ AI dùng để ghi âm và chép lại nội dung cuộc họp đang được doanh nghiệp triển khai rộng rãi cũng tiềm ẩn rủi ro tương tự, do đồng thời lưu cả âm thanh lẫn văn bản.

Rủi ro này thậm chí không chỉ giới hạn ở giao tiếp số. Peter Rahbar cho biết những ghi chép mang tính cá nhân như nhật ký cũng có thể được sử dụng làm chứng cứ. Ông dẫn trường hợp Greg Brockman, Chủ tịch OpenAI, như một ví dụ cho khả năng đó.

Vị luật sư khuyến nghị nên rà soát định kỳ, khoảng một đến hai lần mỗi năm, để xóa bớt các tin nhắn mang tính cá nhân. Tuy nhiên, việc một bên xóa dữ liệu không có nghĩa bên còn lại cũng làm như vậy. Theo ông, với những vấn đề càng nhạy cảm, gặp trực tiếp hoặc gọi điện có thể phù hợp hơn. Chuyển từ Slack hay Microsoft Teams sang nhắn tin riêng để tránh giám sát tại nơi làm việc cũng không phải giải pháp căn cơ, bởi các tin nhắn này có thể nằm ngoài một phần phạm vi kiểm soát nội bộ nhưng vẫn không tránh được việc bị rà soát về mặt pháp lý.

Carl Tobias, giáo sư luật tại Đại học Richmond, cũng cho rằng cần đặc biệt thận trọng với mọi hình thức giao tiếp để lại dấu vết bằng văn bản. Theo ông, nhiều người thường có những giả định chủ quan về cách mình trao đổi, nhưng chính các bản ghi đó có thể khiến họ rơi vào thế bất lợi về sau.

Phiên tòa lần này cho thấy, vượt ra ngoài xung đột nội bộ tại OpenAI, mọi trao đổi liên quan đến công việc đều có thể trở thành một phần của tranh chấp pháp lý, bất kể được lưu trên nền tảng nào. Trong bối cảnh ranh giới giữa thiết bị cá nhân và công việc ngày càng mờ đi, ngay cả một tin nhắn tưởng như bình thường cũng có thể bị đưa vào diện xem xét.