FAST đang nổi lên như một trụ cột mới trên thị trường truyền thông, không chỉ là dịch vụ xem TV miễn phí mà còn là mô hình tạo doanh thu quảng cáo, tích lũy dữ liệu người xem và mở rộng đường ra nước ngoài cho K-content. Đây cũng là lý do Samsung Electronics và LG Electronics tăng tốc đầu tư vào lĩnh vực này.

FAST là viết tắt của Free Ad-Supported Streaming TV, tức dịch vụ truyền hình trực tuyến miễn phí vận hành bằng quảng cáo. Người dùng không phải trả phí thuê bao, đổi lại sẽ xem nội dung kèm quảng cáo; còn nền tảng và đơn vị sở hữu nội dung thu tiền từ quảng cáo.

Điểm khác biệt lớn giữa FAST và OTT hay VOD miễn phí nằm ở cách tiêu thụ nội dung. Trên các nền tảng như Netflix, Tving, Wavve hay Coupang Play, người xem chủ động chọn phim hoặc chương trình muốn xem vào thời điểm mong muốn. Trong khi đó, FAST vận hành theo mô hình kênh truyền hình: nội dung được phát liên tục theo lịch có sẵn, người dùng chỉ cần chọn kênh và theo dõi.

Mô hình này đang được chú ý khi người dùng ngày càng mệt mỏi với việc phải đăng ký quá nhiều dịch vụ OTT. Nội dung bị chia nhỏ trên nhiều nền tảng khiến chi phí thuê bao hàng tháng tăng lên, trong khi FAST mang đến lựa chọn miễn phí cho các nhu cầu xem nhẹ nhàng hơn như phim từng nổi tiếng, chương trình giải trí, tin tức hay highlight thể thao.

Tại Mỹ, Pluto TV, Tubi và Roku Channel là những dịch vụ FAST tiêu biểu. Ở Hàn Quốc, hai nền tảng đại diện là Samsung TV Plus và LG Channels. Với Samsung Electronics và LG Electronics, FAST không chỉ là dịch vụ nội dung mà còn gắn trực tiếp với chiến lược mở rộng hệ sinh thái smart TV.

Trong kỷ nguyên smart TV, TV không còn đơn thuần là thiết bị điện tử gia dụng mà đã trở thành một nền tảng Internet. Vì vậy, năng lực cạnh tranh của hãng sản xuất TV cũng không chỉ nằm ở kích thước màn hình, chất lượng hiển thị, giá bán hay thiết kế, mà còn ở trải nghiệm nội dung và dịch vụ sau khi thiết bị được bán ra.

Việc Samsung Electronics và LG Electronics đẩy mạnh FAST phản ánh đúng xu hướng đó. Chỉ với vài thao tác trên điều khiển, người dùng có thể truy cập ngay các kênh FAST. Từ góc nhìn nhà sản xuất, đây là yếu tố giúp tăng sức hấp dẫn cho thiết bị, bởi khi chọn mua TV, số lượng và chất lượng kênh miễn phí cũng dần trở thành tiêu chí quan trọng.

Thời gian người dùng ở lại trên Samsung TV Plus hay LG Channels càng dài, doanh thu quảng cáo càng tăng, đồng thời doanh nghiệp cũng tích lũy thêm dữ liệu hành vi xem. Từ đó, họ có thể phân tích người dùng ưa chuộng thể loại nào, thường bật TV vào khung giờ nào và có xu hướng ở lại lâu trên kênh nào.

Samsung Electronics cho biết Samsung TV Plus hiện cung cấp hơn 100 kênh thuộc nhiều nhóm nội dung như tin tức, thể thao, phim ảnh, âm nhạc, thiếu nhi và gia đình. Nền tảng này không chỉ có trên Samsung smart TV mà còn hỗ trợ cả thiết bị di động Samsung.

Trong khi đó, LG Electronics cho biết nhân dịp kỷ niệm 10 năm LG Channels vào năm ngoái, hãng đã làm mới logo, cải thiện trải nghiệm người dùng và bổ sung các dịch vụ tối ưu theo từng khu vực. Tại Mỹ, tính năng “Upcoming” vốn dùng để giới thiệu danh sách nội dung sắp phát đã được bổ sung thêm chức năng đặt lịch xem và gửi thông báo. Theo LG Electronics, đây là tính năng quan trọng để người hâm mộ thể thao không bỏ lỡ các trận đấu.

Với các hãng TV, FAST mở ra cơ hội kinh doanh sau bán hàng. Trước đây, vai trò của nhà sản xuất phần lớn kết thúc sau khi bán xong thiết bị. Hiện nay, màn hình trang chủ người dùng nhìn thấy khi bật TV, ứng dụng họ mở và kênh miễn phí họ theo dõi đều có thể trở thành điểm tạo doanh thu. FAST vì thế đang dần trở thành nền tảng kết hợp phân phối nội dung, quảng cáo và dịch vụ dựa trên dữ liệu.

Không chỉ có lợi cho các hãng TV, FAST còn là kênh phân phối mới với doanh nghiệp nội dung. Các đài truyền hình và nhà sản xuất có thể khai thác lại thư viện phim, chương trình giải trí, nội dung giáo dục, tài liệu và điện ảnh đã có sẵn. Thay vì chỉ phát lại hoặc bán dưới dạng VOD, những nội dung cũ có thể được sắp xếp lại theo mô hình kênh để tạo ra giá trị mới.

Chẳng hạn, doanh nghiệp có thể xây dựng một kênh phát cả ngày chỉ xoay quanh một bộ phim nổi tiếng, hoặc tạo kênh phát liên tục các mùa cũ, các phân đoạn nổi bật của chương trình giải trí. Nội dung cũng có thể được gom theo chủ đề như du lịch, thú cưng, golf, nấu ăn hay phim tài liệu để hình thành một trải nghiệm xem theo kênh, thay vì bán lẻ từng nội dung riêng lẻ.

FAST cũng đang được chú ý như một kênh đưa K-content ra thị trường quốc tế. Năm ngoái, Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc đã triển khai chương trình hỗ trợ mở rộng K-FAST, tập trung vào công nghệ lồng tiếng bằng AI. Thông qua chương trình này, 6 liên danh đã áp dụng các công nghệ bản địa hóa cho K-content, trong đó có lồng tiếng bằng AI.

Khoảng 1.400 giờ nội dung đã được lồng tiếng bằng AI và 20 kênh K đã được xây dựng. Số nội dung này sẽ được phát sóng tại hơn 20 quốc gia ở Bắc Mỹ, Trung và Nam Mỹ, châu Âu thông qua Samsung TV Plus và LG Channels.

Diễn biến trên cho thấy FAST không chỉ là mô hình doanh thu mới của ngành truyền thông. Nền tảng này còn cho phép K-content tiếp cận khán giả toàn cầu dưới dạng kênh miễn phí. Khi kết hợp với lồng tiếng bản địa, khả năng tiếp cận càng được mở rộng, giúp người dùng ở nước ngoài dễ dàng xem nội dung Hàn Quốc trên smart TV mà không phải trả phí thuê bao.

Điều này cũng có thể làm thay đổi cách K-content được xuất khẩu. Nếu trước đây, các hình thức chủ đạo là bán bản quyền, đưa lên OTT toàn cầu hoặc phân phối clip qua YouTube, thì FAST cho phép hiện diện liên tục dưới dạng một kênh riêng. Đây cũng có thể là cơ hội mới cho các công ty sản xuất vừa và nhỏ.

FAST đồng thời mang ý nghĩa lớn với thị trường quảng cáo. Quảng cáo truyền hình truyền thống có lợi thế về độ phủ, nhưng lại hạn chế về khả năng nhắm mục tiêu chi tiết. Do là dịch vụ dựa trên Internet, FAST có thể tận dụng dữ liệu xem gắn với smart TV để phát triển các sản phẩm quảng cáo tinh vi hơn. Nhà quảng cáo có thể triển khai chiến dịch theo thể loại nội dung hoặc hành vi xem, trong khi nền tảng nâng cao hiệu quả khai thác quảng cáo.

Dù vậy, FAST vẫn còn những bài toán phải giải. Miễn phí không đồng nghĩa người dùng sẽ gắn bó lâu dài. Quảng cáo xuất hiện quá dày hoặc lặp lại nhiều lần có thể gây mệt mỏi. Danh mục kênh đơn điệu hoặc chất lượng nội dung thấp cũng khiến người xem rời đi. Vì thế, năng lực cạnh tranh cốt lõi của FAST không nằm ở yếu tố miễn phí, mà ở khả năng tạo ra những kênh thực sự đáng xem.

Việc ứng dụng AI trong FAST được dự báo sẽ còn mở rộng. AI có thể giúp giảm rào cản ngôn ngữ thông qua lồng tiếng, hỗ trợ đề xuất nội dung phù hợp với từng người dùng và tăng khả năng phân phối quảng cáo theo ngữ cảnh xem.

Xét tổng thể, FAST không đơn thuần là “TV miễn phí”. Đây là mô hình đưa nguyên lý kênh và lịch phát của truyền hình truyền thống sang môi trường Internet, kết hợp nền tảng smart TV, công nghệ quảng cáo và công nghệ bản địa hóa dựa trên AI. Đó cũng là lý do Samsung Electronics và LG Electronics tăng tốc đầu tư, đồng thời chính phủ Hàn Quốc xem FAST là một công cụ để mở rộng K-content.

Thị trường phát sóng và nội dung luôn thay đổi theo tiến trình công nghệ. Từ truyền hình mặt đất đến truyền hình cáp, từ cáp sang IPTV rồi đến OTT, lựa chọn của khán giả ngày càng đa dạng. Cuộc cạnh tranh hiện nay ngày càng xoay quanh việc nội dung xuất hiện trên màn hình nào, được phân phối theo cách nào và tạo doanh thu ra sao. Trong bối cảnh đó, FAST có thể trở thành giai đoạn tiếp theo, nơi trải nghiệm kênh truyền hình, công nghệ Internet của OTT, mô hình quảng cáo và bản địa hóa bằng AI cùng hội tụ.