Ủy ban phụ trách khoa học, công nghệ, thông tin, phát thanh và viễn thông của Quốc hội Hàn Quốc ngày 7/5 đã thông qua dự luật sửa đổi một phần Luật khung về phát triển phát thanh và viễn thông, tạo cơ sở thành lập “Viện Xúc tiến Phát thanh, Truyền thông và Viễn thông Hàn Quốc”. Dù đã vượt qua vòng thẩm tra ở ủy ban, dự luật vẫn đối mặt nhiều ý kiến trái chiều trước khi được đưa ra phiên họp toàn thể Quốc hội.

Tại phiên họp cùng ngày, Chủ tịch ủy ban Choi Min-hee, thuộc đảng Dân chủ, tuyên bố dự luật được thông qua. Bà cho biết văn bản này không được trình theo mục 36 trong chương trình nghị sự mà được đưa vào theo phương án thay thế của ủy ban ở mục 37, đúng như đề xuất của tiểu ban thẩm tra.

Dự luật do nghị sĩ Kim Hyun của đảng Dân chủ đề xuất, với trọng tâm là hợp nhất Korea Broadcast Advertising Corporation (Kobaco) và Korea Foundation for Viewer Media để thành lập viện mới. Khi cơ quan này đi vào hoạt động, hai tổ chức nói trên sẽ bị giải thể. Theo kế hoạch, viện mới có ngân sách 139,9 tỷ won, biên chế khoảng 900 người và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Cơ quan mới được giao 34 nhiệm vụ, bao gồm thúc đẩy phát thanh - truyền thông, bảo vệ quyền lợi của khán giả và người dùng, đồng thời hỗ trợ phát triển ngành quảng cáo phát thanh. Phạm vi công việc trải từ bán quảng cáo phát thanh, hỗ trợ phát sóng trong tình huống thảm họa, hợp tác liên Triều, ngăn chặn phát tán thông tin bất hợp pháp và độc hại, đến vận hành trung tâm minh bạch.

Theo điều khoản bổ sung của dự luật, một phần chức năng từ bảy tổ chức trực thuộc Bộ Khoa học và ICT sẽ được chuyển sang viện mới. Danh sách này gồm Korea Communications Agency (KCA), Korea Internet & Security Agency (KISA), National Information Society Agency (NIA), Korea Information Society Development Institute (KISDI), Korea Association for ICT Promotion (KAIT), Radio Promotion Association (RAPA) và Telecommunications Technology Association (TTA). Một số hoạt động của các hiệp hội và tổ chức tư nhân như Korea Metaverse Industry Association, Broadcasting & Communications Users Protection Association và Korea Telecommunications Operators Association cũng nằm trong diện chuyển giao.

Lý giải về đề xuất này, nghị sĩ Kim Hyun cho biết việc tách Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc và Bộ Khoa học, ICT và Hoạch định Tương lai vào năm 2013 đã khiến phần lớn cơ quan công liên quan được chuyển về Bộ Khoa học và ICT, từ đó làm phân tán hệ thống chỉ đạo và giám sát trong lĩnh vực phát thanh, truyền thông và viễn thông. Theo ông, đợt tái cơ cấu lần này nhằm tập trung lại các chức năng đang bị phân tán trong toàn ngành.

Ông Kim cũng nhấn mạnh đây không phải một bước đi vội vàng, mà là những nội dung đã bị đình trệ trong ba năm qua. Theo ông, việc thành lập viện mới sẽ tạo nền tảng để thúc đẩy đúng hướng các chương trình như tăng khả năng tiếp cận phát sóng cho nhóm yếu thế và hỗ trợ hoạt động truyền thông cá nhân.

Tuy nhiên, phe đối lập phản đối mạnh mẽ dự luật. Các nghị sĩ đảng People Power trong ủy ban cho rằng tiến trình hiện tại thiếu thảo luận xã hội đầy đủ nên đã không tham gia biểu quyết. Nghị sĩ Choi Hyung-doo, điều phối viên của People Power tại ủy ban, chỉ trích việc chưa có giải trình và tranh luận đủ sâu về cách sắp xếp chức năng, vai trò cũng như mối quan hệ giữa cơ quan mới với các tổ chức hiện hành. Ông cho rằng việc cải tổ bộ máy quản trị phát thanh - viễn thông không đơn thuần là điều chỉnh tổ chức, mà còn tác động trực tiếp đến định hướng chính sách truyền thông quốc gia, hệ thống điều tiết và tính độc lập của các cơ quan liên quan. Sau phát biểu này, các nghị sĩ People Power đã rời phòng họp.

Một điểm nóng khác là phương án chuyển tiếp lao động. Mức lương bình quân năm của nhân viên chính thức tại Kobaco là 88,9 triệu won, trong khi con số này tại Korea Foundation for Viewer Media là 56,83 triệu won và tại Kobaco Partners, công ty con của Kobaco, là 36,7 triệu won. Chênh lệch đãi ngộ lớn giữa các đơn vị đang làm dấy lên lo ngại trong quá trình sáp nhập. Đáng chú ý, chế độ dành cho Kobaco Partners không được nêu trong dự thảo ban đầu mà để ủy ban thành lập sau này quyết định.

Nghị sĩ Kim Jang-gyeom của People Power cảnh báo nguy cơ lặp lại “vụ việc sân bay Incheon lần hai”, nhắc lại sự kiện năm 2020 dưới thời chính quyền Moon Jae-in, khi lực lượng kiểm tra an ninh tại sân bay Incheon được chuyển sang biên chế chính thức của doanh nghiệp nhà nước.

Phạm vi chức năng quá khác biệt của các đơn vị dự kiến hợp nhất cũng là vấn đề gây tranh luận. Từ bán quảng cáo phát thanh đến phát sóng thảm họa hay hợp tác liên Triều đều được đưa về cùng một đầu mối. Ngay trong nội bộ đảng Dân chủ cũng xuất hiện ý kiến băn khoăn. Nghị sĩ Lee Hoon-ki nhận định Kobaco và Korea Foundation for Viewer Media là hai tổ chức có tính chất khá khác nhau, do đó cần xem xét liệu việc sáp nhập có thực sự tạo ra hiệu quả cộng hưởng hay không.

Dự luật cũng vấp phải phản ứng từ các bộ, ngành liên quan. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch bày tỏ quan điểm không đồng tình, cho rằng cần bỏ từ “media” khỏi tên gọi của cơ quan mới do lo ngại chồng lấn chức năng, bởi các lĩnh vực báo chí, tạp chí, xuất bản và quảng cáo hiện thuộc thẩm quyền của bộ này. Văn phòng Điều phối chính sách chính phủ thì cho rằng việc chuyển chức năng nghiên cứu của KISDI có thể xung đột với luật điều chỉnh các tổ chức do nhà nước tài trợ. Trong khi đó, Bộ Khoa học và ICT được cho là vẫn giữ quan điểm thận trọng.

Các tổ chức nằm trong diện sáp nhập và tinh gọn bộ máy cũng phản ứng quyết liệt. Korea Foundation for Viewer Media, KISA, NIA và KISDI đều bày tỏ lập trường phản đối. Một số hiệp hội và tổ chức tư nhân như KAIT, TTA, Broadcasting & Communications Users Protection Association và Korea Telecommunications Operators Association cũng cho rằng vấn đề cần được xem xét thận trọng hơn.

Khía cạnh tài chính của mô hình mới cũng bị đặt dấu hỏi. Theo hệ thống công khai thông tin quản trị doanh nghiệp công, đến năm 2025, Kobaco đã rơi vào tình trạng suy giảm một phần vốn chủ sở hữu khi tổng vốn chủ sở hữu chỉ còn 247,4 tỷ won, thấp hơn vốn điều lệ 300 tỷ won. Dự luật quy định viện mới sẽ kế thừa toàn bộ quyền và nghĩa vụ nợ của Kobaco, đồng nghĩa với việc phải gánh rủi ro tài chính ngay từ khi thành lập.

Trong bối cảnh đó, Ủy ban Truyền thông Hàn Quốc cho biết sẵn sàng hỗ trợ về mặt lập pháp cho quá trình thành lập viện mới. Tại cuộc họp báo đánh dấu 100 ngày nhậm chức, Chủ tịch Kim Jong-cheol nói cơ quan này sẽ tích cực hỗ trợ quá trình thảo luận để xây dựng một cơ chế hợp lý, hiệu quả, trên cơ sở tiếp thu đầy đủ ý kiến từ các giới trong xã hội.

Bước tiếp theo, dự luật sẽ được Ủy ban Pháp chế - Tư pháp thẩm tra về tính hệ thống pháp luật và kỹ thuật lập pháp trước khi được đưa ra phiên họp toàn thể. Giới quan sát trong và ngoài Quốc hội nhận định đảng Dân chủ nhiều khả năng sẽ đẩy nhanh tiến độ xử lý trước ngày 29/5, thời điểm kết thúc giai đoạn nửa đầu nhiệm kỳ của Quốc hội khóa 22. Cũng có dự báo cho rằng dự luật có thể được đưa ra biểu quyết tại phiên toàn thể ngay trong tháng này.

Một quan chức của ủy ban cho biết, với đảng Dân chủ, khoảng thời gian trước khi nhiệm kỳ Chủ tịch Choi Min-hee kết thúc được xem là cơ hội cuối cùng để xử lý dự luật theo cơ cấu ủy ban hiện tại. Theo người này, nhóm nghị sĩ thúc đẩy dự luật, trong đó có nghị sĩ Kim Hyun, đang thuyết phục các văn phòng nghị sĩ bằng lập luận gắn với chủ trương sáp nhập và tinh gọn bộ máy của chính quyền Lee Jae-myung.