SpaceX đang xúc tiến dự án nhà máy chất bán dẫn Terafab tại miền đông Texas, với quy mô đầu tư giai đoạn đầu dự kiến ít nhất 55 tỷ USD và tổng vốn có thể lên tới 119 tỷ USD nếu hoàn tất toàn bộ kế hoạch.

Theo CNBC ngày 6/5 giờ địa phương, thông tin này xuất hiện trong hồ sơ điều trần công khai tại hạt Grimes, bang Texas. Hồ sơ cho thấy SpaceX đề nghị địa phương áp dụng ưu đãi thuế tài sản cho khu đất đang được xem xét làm địa điểm xây dựng nhà máy. Hạt Grimes dự kiến tổ chức điều trần công khai vào ngày 3/6 để thảo luận đề xuất này.

Terafab là dự án sản xuất chất bán dẫn được Elon Musk chính thức khởi động từ tháng 3. Trong bài đăng trên X hồi tháng trước, SpaceX mô tả đây là “nỗ lực tham vọng nhất trong lĩnh vực sản xuất chip”, nhằm tích hợp chip logic, bộ nhớ và khâu đóng gói tiên tiến trong cùng một tổ hợp sản xuất.

Nhà máy này được thiết kế để cung ứng chất bán dẫn cho SpaceX, xAI và Tesla. Kế hoạch hiện tại là ba công ty cùng tham gia xây dựng, phù hợp với hướng đi tự chủ chuỗi cung ứng bán dẫn trong hệ sinh thái doanh nghiệp của Musk.

Tuy vậy, giai đoạn triển khai ban đầu nhiều khả năng sẽ bắt đầu từ một cơ sở fab phục vụ R&D trong khuôn viên nhà máy Tesla tại Austin, trước khi mở rộng sang dự án quy mô lớn. Musk cho biết cơ sở fab này có thể cần khoảng 3 tỷ USD vốn đầu tư và đạt công suất vài nghìn wafer mỗi tháng. Ông cũng nói giai đoạn đầu của Terafab mở rộng sẽ do SpaceX phụ trách.

Một biến số quan trọng của dự án là sự tham gia của Intel. Tháng 4, Intel cho biết sẽ góp mặt trong Terafab và hỗ trợ quy mô lớn ở các khâu thiết kế, sản xuất và đóng gói chip hiệu năng cao. Đây được xem là dự án bên ngoài đầu tiên có quy mô lớn của Intel Foundry, bộ phận trước đó chủ yếu phục vụ nhu cầu nội bộ.

Tại cuộc họp công bố kết quả kinh doanh quý I của Tesla hồi tháng trước, Musk cho biết Tesla dự kiến sản xuất chip tại cơ sở này bằng tiến trình 14A thế hệ mới của Intel. Sau thông tin đó, cổ phiếu Intel tăng hơn 100% trong tháng 4, ghi nhận mức tăng theo tháng lớn nhất từ trước đến nay.

Giới phân tích nhìn nhận Terafab là chiến lược chuỗi cung ứng dài hạn hơn là một khoản đầu tư thiết bị ngắn hạn. Ben Bajarin, chuyên gia phân tích chất bán dẫn tại Creative Strategies, cho rằng Musk đang theo đuổi “chiến lược 15 năm” và các công ty trong hệ sinh thái của ông đã nhận ra nhu cầu phải kiểm soát nguồn cung. Theo ông, việc giành quyền ưu tiên năng lực sản xuất tại TSMC là rất khó, trong khi một mảng foundry không thể xây dựng trong thời gian ngắn.

Musk cũng nhiều lần trực tiếp đề cập tới tình trạng thiếu chip và rủi ro địa chính trị. Trong cuộc họp kết quả kinh doanh của Tesla hồi tháng 1, ông nói các nhà cung cấp hiện tại khó có thể đáp ứng đầy đủ nhu cầu của công ty. Theo Musk, việc xây dựng Terafab cũng rất quan trọng để giảm thiểu rủi ro địa chính trị. Ở các kỳ công bố kết quả kinh doanh gần đây, ông cho biết vẫn tiếp tục hoàn thiện các chi tiết liên quan đến phương án bố trí Terafab.

Dự án này cũng diễn ra trong bối cảnh SpaceX đẩy mạnh kế hoạch huy động vốn. Sau khi sáp nhập với xAI và được định giá 1.750 tỷ USD, SpaceX đã nộp hồ sơ mật cho kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng vào tháng 4.

Nếu Terafab được triển khai đúng kế hoạch, các công ty của Musk có thể từng bước nắm quyền kiểm soát nội bộ chuỗi cung ứng chất bán dẫn cốt lõi cho các lĩnh vực vũ trụ, xe điện và AI. Dù vậy, chi phí đầu tư rất lớn, việc phê duyệt ưu đãi thuế và khả năng ổn định sản xuất hàng loạt của tiến trình Intel 14A vẫn là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiến độ dự án trong thời gian tới.