Nguy cơ đình công tại Samsung Electronics đang làm gia tăng chia rẽ trong nội bộ công đoàn lớn nhất của hãng. Làn sóng nộp đơn xin rời công đoàn tăng mạnh sau quyết định chi phụ cấp cho lực lượng hỗ trợ đình công, trong bối cảnh bất mãn giữa hai khối bán dẫn DS và thiết bị hoàn thiện DX ngày càng lộ rõ.

Theo giới chức trong ngành, số đơn xin rời công đoàn vốn ở mức dưới 100 hồ sơ mỗi ngày đã tăng lên hơn 500 vào ngày 28/4 và vượt 1.000 hồ sơ trong ngày 29/4. Tâm điểm của phản ứng này là Samsung Electronics Union Branch, công đoàn lớn nhất tại Samsung Electronics.

Nguyên nhân trực tiếp châm ngòi cho làn sóng rời công đoàn là quyết định chi phụ cấp cho lực lượng hỗ trợ đình công. Công đoàn đã kêu gọi tuyển người và thông báo sẽ trả tối đa 3 triệu won cho những người tham gia hỗ trợ từ 15 ngày trở lên trong thời gian đình công. Nhiều đoàn viên cho rằng động thái này có liên quan tới quyết định tăng đoàn phí trong giai đoạn tranh chấp hồi tháng 1, từ 10.000 won lên 50.000 won, tương đương gấp 5 lần.

Căng thẳng hiện nay bắt nguồn từ chênh lệch rất lớn về kết quả kinh doanh giữa DS và DX. Trong quý I năm nay, Samsung Electronics ghi nhận lợi nhuận hoạt động hợp nhất ở mức kỷ lục 57.200 tỷ won. Riêng khối DS đóng góp 53.700 tỷ won, tăng khoảng 50 lần so với cùng kỳ năm trước, khi chỉ đạt 1.100 tỷ won.

Đà tăng này đến từ việc mở rộng tiêu thụ các sản phẩm giá trị gia tăng cho trung tâm dữ liệu AI, trong đó có bộ nhớ băng thông cao HBM, cùng xu hướng tăng giá của bộ nhớ phổ thông. Biên lợi nhuận hoạt động của DS được ước tính đạt 66%, trong khi riêng mảng bộ nhớ xấp xỉ 75%.

Trái lại, khối DX, bao gồm di động MX, TV VD và thiết bị gia dụng DA, chỉ đạt lợi nhuận hoạt động 3.000 tỷ won trong quý I, giảm 36% so với cùng kỳ năm trước. Biên lợi nhuận của mảng này ở mức 6%. Giá linh kiện tăng, áp lực thuế quan từ Mỹ và sức cầu suy yếu cùng lúc đè nặng lên hoạt động kinh doanh, khiến xuất hiện dự báo rằng DX có thể ghi nhận khoản lỗ cả năm lần đầu tiên.

DX cũng đã bắt đầu tái cơ cấu. Một số dây chuyền sản xuất đồ gia dụng có biên lợi nhuận thấp đang được đóng lại và chuyển sang thuê ngoài. Đồng thời, hãng cũng khởi động quá trình rà soát hoạt động quản trị đối với bộ phận phụ trách Hàn Quốc.

Mâu thuẫn xung quanh khả năng đình công tại Samsung Electronics hiện không còn chỉ là vấn đề nội bộ doanh nghiệp mà đã thu hút sự chú ý của dư luận. Trong cuộc họp với các trợ lý cấp cao ngày 30/4, Tổng thống Lee Jae-myung cảnh báo rằng nếu một bộ phận người lao động đưa ra yêu sách quá mức và bị công chúng chỉ trích, điều đó cũng sẽ gây tổn hại tới những người lao động khác.

Tuy vậy, Chủ tịch công đoàn Choi Seung-ho đã viết trên cộng đồng đoàn viên rằng phát biểu này nhằm vào LG Uplus, qua đó bác bỏ việc liên hệ trực tiếp tới Samsung Electronics. Theo lập luận của phía công đoàn, khác với công đoàn LG Uplus yêu cầu thưởng bằng 30% lợi nhuận hoạt động, phía họ chỉ đưa ra mức 15% nên có thể xem là hợp lý.

National Samsung Electronics Union, công đoàn lớn thứ hai tại Samsung Electronics, cũng ra tuyên bố phản đối. Tổ chức này cho rằng việc kết luận các yêu cầu của công đoàn là quá mức khi chưa nắm đầy đủ bối cảnh chỉ khiến xung đột trở nên nghiêm trọng hơn.

Sức ép từ bên ngoài đối với công đoàn cũng đang gia tăng. Khảo sát của Realmeter cho thấy 69% người được hỏi đánh giá một cuộc đình công tại Samsung Electronics là “không phù hợp”. Công đoàn sau đó đã gửi thư phản đối chính thức trước phát biểu của Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Kim Jeong-gwan, người nói rằng “thậm chí không thể tưởng tượng nổi chuyện có đình công”.

Dù vậy, do lao động thuộc khối DX chỉ chiếm khoảng 20% trong tổng số khoảng 74.000 đoàn viên, giới quan sát cho rằng khả năng công đoàn tiếp tục thúc đẩy kế hoạch đình công vẫn ở mức cao.