Microsoft đang mở rộng mô hình tính phí AI theo mức sử dụng, thay cho cách thu thuê bao cố định vốn phổ biến lâu nay trong phần mềm doanh nghiệp. Động thái này phản ánh xu hướng chung của thị trường, khi các nhà cung cấp AI tìm cách bù đắp chi phí vận hành ngày càng tăng, đồng thời khiến ngân sách AI của doanh nghiệp trở nên khó dự báo hơn.

Trước đó, Anthropic đã điều chỉnh chính sách giá của Claude Enterprise theo hướng kết hợp phí thuê bao cơ bản hàng tháng với phần phí tính theo mức sử dụng. Với mô hình này, người dùng có thể phải trả nhiều hơn so với hình thức chỉ đóng thuê bao cố định.

Trong nhiều năm, phần mềm doanh nghiệp chủ yếu được bán theo mô hình thu phí cố định hàng tháng trên mỗi người dùng. Tuy nhiên, khi AI được triển khai rộng rãi hơn, thị trường đang chuyển dần sang cơ chế tính phí theo mức sử dụng hoặc theo hiệu quả khai thác.

Các công ty cung cấp AI cho rằng công nghệ này khó phù hợp hoàn toàn với mô hình thuê bao cố định. Một lý do quan trọng là nếu mức sử dụng AI trong doanh nghiệp tiếp tục tăng mạnh, việc giữ nguyên giá thuê bao có thể gây áp lực lên biên lợi nhuận.

Theo The Information, khi công bố kết quả kinh doanh quý gần nhất, Microsoft cho biết biên lợi nhuận của mảng đám mây, trong đó có Azure, đã đi xuống do mức sử dụng GitHub Copilot tăng lên, kéo theo nhu cầu lớn hơn về năng lực xử lý AI phục vụ lập trình.

Trong quý gần nhất, biên lợi nhuận của Microsoft Cloud đạt 56%, giảm 5 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này cũng góp phần khiến cổ phiếu Microsoft giảm 4,5% sau khi hãng công bố kết quả kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, Microsoft đã đưa ra cơ chế giá mới tương tự Anthropic. Vào ngày 27 theo giờ địa phương, hãng công bố chính sách mới dành cho khách hàng GitHub Copilot, theo đó người dùng sẽ phải trả thêm phí tùy theo mức sử dụng. Đây là bước đi tiếp theo sau đợt tăng giá được công bố trước đó một tuần.

GitHub sẽ áp dụng cơ chế “GitHub AI Credits” cho toàn bộ các gói Copilot từ ngày 1/6. Theo cơ chế này, khi sử dụng các tính năng AI, lượng tín dụng được cấp sẽ bị trừ dần; nếu dùng vượt hạn mức, khách hàng sẽ phải trả thêm chi phí.

Microsoft cũng phát tín hiệu sẽ mở rộng cơ chế giá tương tự GitHub Copilot sang các sản phẩm khác, trong đó có Microsoft 365. Trong cuộc họp với nhà đầu tư sau khi công bố kết quả kinh doanh gần nhất, CEO Satya Nadella cho biết các mảng kinh doanh hiện thu phí theo người dùng, từ năng suất, lập trình đến bảo mật, sẽ dần chuyển sang mô hình kết hợp giữa thu phí theo người dùng và theo mức sử dụng.

Trên thực tế, Microsoft đã bắt đầu đẩy mạnh chính sách này ở các ứng dụng AI doanh nghiệp chủ lực.

Với Microsoft 365 Copilot, hãng đang thu 30 USD mỗi người dùng mỗi tháng, đồng thời tính phí riêng cho các tính năng bổ sung như agent tùy chỉnh. Microsoft cũng chuẩn bị ra mắt gói phần mềm mới E7, bao gồm Office, công cụ bảo mật và Microsoft 365 Copilot, với giá 99 USD mỗi người dùng mỗi tháng. Gói E7 cũng tích hợp các tính năng agent tính phí theo mức sử dụng; nếu vượt hạn mức quy định, người dùng sẽ phải trả thêm ngoài phí thuê bao hàng tháng.

Dù mô hình này khiến chi phí sử dụng khó dự báo hơn và có thể cao hơn gói cố định, Microsoft cho rằng doanh nghiệp vẫn sẽ chấp nhận vì Copilot có thể rút ngắn quy trình làm việc, qua đó giúp giảm tổng chi phí vận hành.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng. The Information cho biết một số CIO đã bày tỏ lo ngại về việc Anthropic tăng giá, trong khi các đối thủ như Google lại nhấn mạnh ưu thế dễ dự báo chi phí của mô hình thu phí theo người dùng để cạnh tranh ở thị trường doanh nghiệp.

Đầu năm 2025, Google cũng đã điều chỉnh chính sách giá đối với nền tảng phần mềm năng suất đám mây Google Workspace và các tính năng AI đi kèm theo hướng tích hợp vào một mức phí chung tính trên mỗi người dùng.

Trước đó, doanh nghiệp sử dụng Google Workspace muốn dùng Gemini AI phải trả thêm 20-30 USD mỗi người dùng mỗi tháng cho các tính năng AI. Sau thay đổi này, Gemini AI trở thành tính năng mặc định trong gói Google Workspace, còn Google tăng phí thuê bao hàng tháng của dịch vụ.