Google đã ký thỏa thuận với Bộ Quốc phòng Mỹ, cho phép cơ quan này sử dụng các mô hình trí tuệ nhân tạo của hãng cho “mọi mục đích hợp pháp của chính phủ”. Tuy nhiên, các điều khoản cụ thể của hợp đồng được xếp loại mật, trong khi quyền kiểm soát cách công nghệ được triển khai đang làm dấy lên tranh cãi.

Theo Engadget và một số hãng tin quốc tế, thỏa thuận này, ngày 28/4 theo giờ địa phương, cho phép Bộ Quốc phòng Mỹ tiếp cận rộng rãi các mô hình AI thương mại của Google cùng hạ tầng liên quan. Nội dung hợp đồng nêu rõ phạm vi sử dụng là “mọi mục đích hợp pháp của chính phủ”.

Một nguồn tin giấu tên cho biết Google và Bộ Quốc phòng Mỹ thống nhất rằng các công nghệ phục vụ giám sát quy mô lớn trong nước hoặc vũ khí tự hành chỉ nên được triển khai khi có sự giám sát và kiểm soát phù hợp của con người.

Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ những giới hạn này được cho là không được thể hiện thành các điều khoản kiểm soát cụ thể trong hợp đồng. Theo nguồn tin trên, Google không có quyền can thiệp hoặc từ chối cách chính phủ sử dụng AI sau khi quyền truy cập đã được cấp.

Điều đó đồng nghĩa công ty gần như không thể can dự khi Bộ Quốc phòng Mỹ triển khai công nghệ theo quyết định riêng.

Google nhấn mạnh khía cạnh hỗ trợ an ninh quốc gia của thỏa thuận. Trả lời Reuters, người phát ngôn của công ty cho biết việc cung cấp quyền truy cập API vào các mô hình thương mại là một cách tiếp cận có trách nhiệm nhằm hỗ trợ an ninh quốc gia.

Google cũng tái khẳng định lập trường lâu nay rằng AI dùng cho giám sát quy mô lớn hoặc vũ khí tự hành phải có sự giám sát phù hợp của con người.

Dù vậy, làn sóng phản đối trong nội bộ Google đang gia tăng. Khoảng 600 nhân viên đã gửi thư ngỏ tới CEO Sundar Pichai, yêu cầu công ty không cung cấp công nghệ AI cho các chiến dịch quân sự mật.

Trong thư, các nhân viên bày tỏ lo ngại công nghệ này “có thể bị sử dụng theo cách vô nhân đạo hoặc gây hại nghiêm trọng”.

Thư ngỏ cũng cho rằng việc lạm dụng công nghệ đã và đang đe dọa tính mạng con người cũng như các quyền tự do dân sự ở cả trong và ngoài nước. Nhóm nhân viên cảnh báo rằng “sinh mạng đã bị đánh đổi và tự do công dân đang bị đặt vào rủi ro” do sự lạm dụng các công nghệ cốt lõi mà họ phát triển. Họ đồng thời nhấn mạnh các hệ thống AI tập trung quyền lực và có thể gây ra sai sót trong thực tế.

Với hợp đồng này, Google gia nhập nhóm doanh nghiệp tham gia các dự án AI mật của chính phủ Mỹ, cùng với OpenAI và xAI. Trong khi đó, Anthropic được cho là đã không chấp nhận yêu cầu của chính phủ về việc gỡ bỏ các biện pháp an toàn liên quan đến vũ khí và giám sát, sau đó bị loại hoàn toàn khỏi danh sách nhà cung cấp được chính quyền liên bang sử dụng.

Diễn biến này cho thấy các mô hình AI của Big Tech đang nhanh chóng mở rộng từ lĩnh vực thương mại sang an ninh quốc gia và quân sự. Đồng thời, hiệu quả của các biện pháp an toàn, quyền kiểm soát của doanh nghiệp và các tranh luận đạo đức trong nội bộ nhiều khả năng sẽ tiếp tục là tâm điểm tranh cãi.