Hàn Quốc vừa phát triển một công nghệ hiển thị mới cho phép chuyển đổi linh hoạt giữa chế độ 2D và 3D mà không cần đeo kính. Công nghệ này có thể gắn trực tiếp lên màn hình smartphone hoặc máy tính bảng như một lớp phim mỏng.

Ngày 23/4, Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc cho biết nhóm của giáo sư Noh Jun-seok tại Pohang University of Science and Technology (POSTECH), phối hợp với nhóm Visual Technology thuộc Samsung Research của Samsung Electronics, đã cùng phát triển công nghệ chuyển đổi 2D/3D sử dụng linh kiện quang học thế hệ mới mang tên meta-lens.

Theo bộ này, các công nghệ hiển thị lập thể không cần kính trước đây vẫn gặp rào cản lớn trong thương mại hóa. Góc nhìn thường chỉ khoảng 15 độ, trong khi nhiều thiết bị chỉ tối ưu cho hiển thị 3D nên chất lượng hình ảnh 2D bị suy giảm đáng kể.

Để khắc phục hạn chế đó, nhóm nghiên cứu đã phát triển meta-lens siêu mỏng với độ dày 1,2 mm. Đây là một phần tử quang học phẳng, cấu thành từ các cấu trúc nano nhân tạo ở kích thước nanomet. Cấu trúc này cho phép kiểm soát chính xác pha, biên độ và phân cực của ánh sáng để tạo ra chức năng của thấu kính.

Khác với thấu kính thông thường gần như cố định đặc tính sau khi chế tạo, meta-lens có thể thay đổi đặc tính quang học theo điện áp. Khi không cấp điện, thiết bị hoạt động như thấu kính lõm, cho hình ảnh 2D độ phân giải cao mà không bị méo. Khi cấp điện, nó chuyển sang trạng thái thấu kính lồi để tạo ảnh 3D với góc nhìn siêu rộng 100 độ, cao gấp ít nhất 6 lần so với công nghệ trước đó.

Một điểm đáng chú ý là meta-lens này có thể được sử dụng đơn giản bằng cách dán lên màn hình smartphone hoặc máy tính bảng. Nhờ khả năng tương thích với thiết bị hiện có, công nghệ được kỳ vọng có thể mở rộng ứng dụng từ thiết bị di động đến hệ thống hình ảnh y khoa và biển quảng cáo ngoài trời cỡ lớn.

Nghiên cứu được thực hiện trong khuôn khổ các chương trình hỗ trợ của Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc, Samsung Future Technology Incubation, N.EX.T Impact của POSCO Holdings và đề tài hợp tác công nghiệp - học thuật của Samsung Research. Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Nature ngày 23/4/2026.

Giáo sư Noh Jun-seok, người dẫn dắt nghiên cứu, cho biết ngoài công trình này, ông cũng tham gia với vai trò đồng tác giả phụ trách liên hệ trong nghiên cứu về quy trình sản xuất hàng loạt meta-lens, được công bố gần đây trên Nature cùng các giáo sư Cho Kyu-jin và Kim In-gi của Sungkyunkwan University. Theo ông, điều này cho thấy tiềm năng thương mại hóa thực tế của công nghệ.

Hai bài báo dự kiến sẽ cùng xuất hiện trong số phát hành ngày 30/4 của Nature. Theo Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc, đây là lần đầu tiên một nhà nghiên cứu trong nước đồng thời có hai công trình khác nhau với vai trò tác giả liên hệ trong cùng một số của Nature, một tạp chí học thuật hàng đầu thế giới.

Giáo sư Noh Jun-seok nhấn mạnh nghiên cứu lần này là minh chứng cho tính khả dụng thực tiễn của meta-lens như một nền tảng hiển thị thế hệ mới, đồng thời giúp củng cố công nghệ lõi cho các ứng dụng trải rộng từ smartphone đến biển quảng cáo công nghiệp.

Ông Kim Seong-su, Vụ trưởng Chính sách R&D thuộc Bộ Khoa học và ICT Hàn Quốc, cho biết giáo sư Noh Jun-seok là nhà nghiên cứu đã tham gia các chương trình nghiên cứu cơ bản dành cho nhà khoa học trẻ và nhóm nghiên cứu trung cấp trong hơn 10 năm. Bộ này sẽ tiếp tục duy trì đầu tư ổn định cho nghiên cứu cơ bản nhằm hỗ trợ các nhà khoa học phát huy năng lực trên trường quốc tế.