Apple sẽ bổ nhiệm Phó chủ tịch cấp cao phụ trách kỹ thuật phần cứng John Ternus làm CEO mới từ ngày 1/9, trong khi Tim Cook chuyển sang vai trò Chủ tịch HĐQT. Đây là đợt chuyển giao quyền lực lớn thứ hai của Apple kể từ thời Steve Jobs.

John Ternus là một lãnh đạo kỳ cựu trưởng thành từ nội bộ, có 25 năm gắn bó với Apple. Ông từng dẫn dắt quá trình phát triển phần cứng cho iPad, AirPods và nhiều thế hệ iPhone, đồng thời giữ vai trò quan trọng trong quá trình Apple chuyển từ chip Intel sang Apple silicon.

Tim Cook đánh giá Ternus là người có “tư duy của một kỹ sư, tinh thần của một nhà đổi mới và phong cách lãnh đạo dựa trên sự tận tâm”. Về phần mình, John Ternus cho biết ông xem việc được làm việc trong giai đoạn Steve Jobs lãnh đạo và được Tim Cook dìu dắt là một may mắn, đồng thời bày tỏ sự hào hứng khi tiếp tục đồng hành cùng đội ngũ mà ông gọi là “những tài năng xuất sắc nhất trên Trái đất”.

Tuy nhiên, tân CEO sẽ tiếp quản Apple trong bối cảnh công ty có vốn hóa khoảng 4.000 tỷ USD và đối mặt hàng loạt sức ép mới. Theo CNBC, ưu tiên lớn nhất của Ternus sẽ là tái cấu trúc chiến lược trí tuệ nhân tạo. Trong khi Microsoft, Google, Amazon và Meta chi hàng trăm tỷ USD mỗi năm cho trung tâm dữ liệu và chip AI, Apple bị đánh giá là chậm chân trong phát triển mô hình nền tảng riêng, đồng thời phụ thuộc vào Gemini của Google cho một số tính năng AI.

Ra mắt năm 2024, Apple Intelligence gồm các tính năng tạo ảnh, tóm tắt thông báo và tích hợp ChatGPT, nhưng phản ứng từ người dùng vẫn trái chiều. Đáng chú ý, thông báo chính thức về việc thay CEO cũng không đề cập đến AI. Liên quan đến vấn đề này, Dipanjan Chatterjee, nhà phân tích tại Forrester Research, cảnh báo AI tạo sinh đang làm thay đổi căn bản cách người tiêu dùng sử dụng công nghệ, và vài năm tới có thể là giai đoạn nhiều biến động với Apple.

Dù vậy, việc John Ternus xuất thân từ mảng phần cứng cũng được xem là một lợi thế. Timothy Hubbard, giảng viên quản trị kinh doanh tại Đại học Notre Dame, cho rằng việc Apple chọn một lãnh đạo phần cứng có thể phản ánh niềm tin rằng tương lai của AI không chỉ nằm ở phần mềm, mà ở các thiết bị được tích hợp chặt chẽ giữa phần cứng và phần mềm.

Thực tế, từ năm 2017 Apple đã đưa các chip silicon tự thiết kế có khả năng xử lý AI lên thiết bị của mình. Theo Bloomberg, hãng hiện đẩy nhanh phát triển ba dòng thiết bị đeo dựa trên Siri, gồm kính thông minh, thiết bị đeo dạng mặt dây chuyền và AirPods gắn camera. Ben Bajarin, CEO Creative Strategies, nhận định iPhone màn hình gập có thể trở thành cột mốc phần cứng quan trọng nhất của Apple trong nhiều năm, đồng thời cho rằng câu hỏi lớn nhất lúc này là “điều gì sẽ đến sau iPhone”.

Bên cạnh AI, rủi ro pháp lý cũng là sức ép lớn với CEO mới. Theo TechCrunch, mô hình kiếm tiền của App Store đang bị tòa án thách thức trực diện. Trong vụ kiện với Epic Games, Apple bị yêu cầu cho phép chèn liên kết thanh toán bên ngoài hệ thống, nhưng vẫn áp mức phí 27% với các giao dịch ngoài App Store. Động thái này khiến hãng bị kết luận là không tuân thủ phán quyết của tòa và tiếp tục thất bại ở cấp phúc thẩm.

Vụ kiện chống độc quyền do Bộ Tư pháp Mỹ khởi xướng liên quan thị trường smartphone cũng vẫn đang tiếp diễn. Tại Ấn Độ, Apple bị đề xuất mức phạt tối đa 38 tỷ USD với cáo buộc lạm dụng vị thế thống lĩnh trên thị trường ứng dụng. Động thái này được đánh giá là đặc biệt cứng rắn trong bối cảnh thị phần của Apple tại Ấn Độ chỉ vào khoảng 9%.

Địa chính trị cũng sẽ tiếp tục là bài toán khó với John Ternus. Trong thời gian điều hành Apple, Tim Cook nhiều lần chấp nhận những thỏa hiệp nhạy cảm để đổi lấy lợi ích từ chuỗi cung ứng ngày càng phụ thuộc vào Trung Quốc, như gỡ ứng dụng VPN và lưu trữ dữ liệu iCloud trên các máy chủ chịu sự kiểm soát của nước này. Theo phân tích của TechCrunch, việc Apple nêu rõ Tim Cook sẽ giữ ghế Chủ tịch HĐQT cũng cho thấy mạng lưới quan hệ và kinh nghiệm đối ngoại mà ông tích lũy trong nhiều thập kỷ khó có thể được thay thế ngay lập tức.

Năng lực đọc đúng thời cuộc và liên tục đổi mới từng giúp Apple vươn từ một nhà sản xuất máy tính thành thế lực hàng đầu của ngành công nghệ toàn cầu. Nhưng khi quy mô ngày càng lớn, tốc độ đổi mới cũng dễ chậm lại. Với một Apple hiện có giá trị vốn hóa khoảng 4.000 tỷ USD, thách thức đặt ra cho John Ternus có thể không chỉ là duy trì cỗ máy hiện tại, mà còn là khơi lại tinh thần bứt phá từng làm nên bản sắc của công ty trong những ngày đầu.