Ngành công nghệ Trung Quốc đang chứng kiến một cuộc tranh cãi mới khi nhiều doanh nghiệp bị cho là yêu cầu nhân viên cung cấp quy trình làm việc, kinh nghiệm xử lý tác vụ và cách ra quyết định để huấn luyện AI agent làm việc thay con người.

Theo MIT Technology Review ngày 20/4 (giờ địa phương), một số công ty đang gây áp lực để nhân viên ghi lại và chuẩn hóa toàn bộ quy trình công việc, sau đó đưa những dữ liệu này vào các công cụ AI.

Tâm điểm của cuộc tranh luận là dự án Colleague Skill trên GitHub. Công cụ này tuyên bố có thể tái tạo phong cách làm việc và xu hướng xử lý công việc của một đồng nghiệp dưới dạng AI agent.

Zhou Tianyi, kỹ sư tại Shanghai Artificial Intelligence Laboratory và là người phát triển dự án, cho biết Colleague Skill ban đầu được tạo ra với tính chất châm biếm. Theo ông, dự án phản ánh nỗi lo sa thải ngày càng lớn khi AI được triển khai trong doanh nghiệp, đồng thời cho thấy xu hướng các công ty yêu cầu nhân viên tự động hóa chính công việc của mình.

Về cách vận hành, công cụ được giới thiệu theo hướng mô phỏng. Người dùng chọn đồng nghiệp muốn “sao chép”, sau đó hệ thống thu thập lịch sử trò chuyện, tệp dữ liệu và các thông tin liên quan từ những nền tảng cộng tác doanh nghiệp phổ biến tại Trung Quốc như Lark và DingTalk. Từ đó, hệ thống tổng hợp thành một “sổ tay công việc” kèm theo các đặc điểm riêng của người đó.

Không chỉ dừng ở việc tái hiện các hướng dẫn xử lý tác vụ, công cụ này còn được cho là có thể phản ánh cả cách nói chuyện và cách phản hồi của từng người, khiến nhiều lao động trong ngành công nghệ lo ngại. Một nhân sự kỹ thuật tại Thượng Hải cho biết anh từng thử tái hiện một đồng nghiệp cũ và kết quả “giống đến mức đáng kinh ngạc”. Theo người này, AI cũng hỗ trợ gỡ lỗi mã nguồn, nhưng đồng thời mang lại “cảm giác rợn người”.

Giới công nghệ cho biết sau khi OpenClaw thu hút sự chú ý, ban lãnh đạo tại nhiều doanh nghiệp càng thúc đẩy nhân viên thử nghiệm AI agent. Các công cụ này có thể thao tác trên máy tính, đọc và tóm tắt thông tin, trả lời email, xử lý lịch làm việc, nhưng khi đưa vào môi trường doanh nghiệp thực tế vẫn bộc lộ không ít giới hạn.

Trong bối cảnh đó, nhiều công ty được cho là đang yêu cầu nhân viên ghi chép chi tiết công việc hơn để mở rộng ứng dụng AI agent. Theo các chuyên gia, doanh nghiệp có thể dùng lượng dữ liệu này để tích lũy tri thức công việc, mô hình hóa cách ra quyết định, đồng thời xác định những nhiệm vụ nào có khả năng tự động hóa.

Tuy nhiên, phản ứng trong nội bộ ngành không đồng nhất. Một số kỹ sư cho biết họ cảm thấy bất an khi công việc bị chia nhỏ thành các đơn vị dữ liệu và vì thế trông có vẻ dễ thay thế hơn. Ở chiều ngược lại, cũng có ý kiến cho rằng AI vẫn còn những rào cản kỹ thuật lớn, chưa thể thay thế hoàn toàn con người.

Trước xu hướng này, các công cụ “chống trích xuất” cũng bắt đầu xuất hiện. Một quản lý sản phẩm AI tại Trung Quốc đã công bố công cụ cố tình làm mơ hồ tài liệu công việc nhằm giảm khả năng học của AI. Video liên quan nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, ghi nhận hàng triệu lượt tương tác.

Khi tốc độ ứng dụng AI ngày càng tăng, ranh giới giữa tối ưu hiệu suất và việc biến tri thức, kinh nghiệm của người lao động thành dữ liệu cho AI đang trở thành điểm xung đột mới trong ngành công nghệ Trung Quốc.