Apple đang trở thành tâm điểm của một cuộc tranh luận mới: điều thị trường quan tâm không chỉ là ai sẽ kế nhiệm vị trí CEO, mà còn là công ty sẽ chọn chiến lược nào trong kỷ nguyên AI. Theo giới phân tích, vấn đề cốt lõi là liệu Apple có thể tiếp tục duy trì hệ sinh thái xoay quanh iPhone hay phải thích nghi với một nền tảng điện toán mới.

Business Insider ngày 20/4 (giờ địa phương) cho biết John Ternus được đánh giá cao ở năng lực vận hành sản phẩm và triển khai phần cứng. Tuy nhiên, ông không được xem là mẫu lãnh đạo mang màu sắc đổi mới kiểu “nhà sáng lập” như Steve Jobs.

Nhận định này phần nào gợi lại hình ảnh của CEO đương nhiệm Tim Cook. Cook nổi bật ở khả năng vận hành và quản trị chuỗi cung ứng hơn là vai trò một nhà phát minh sản phẩm. Dưới thời ông, Apple đã bán khoảng 3 tỷ iPhone trong 15 năm và nâng vốn hóa thị trường từ 300 tỷ USD lên khoảng 4 nghìn tỷ USD.

Ternus cũng được cho là đi theo quỹ đạo tương tự. Nếu Cook xây dựng chuỗi cung ứng toàn cầu để sản xuất iPhone ở quy mô lớn, thì Ternus phụ trách khâu kỹ thuật, biến các ý tưởng sản phẩm thành thiết bị có thể đưa vào sản xuất và thương mại hóa.

Ông đã củng cố vị thế trong nội bộ nhờ khả năng thực thi ở các dự án lớn như mở rộng dòng iPad, phát triển AirPods và ra mắt mẫu iPhone 5G đầu tiên. Thế mạnh của Ternus được cho là nằm ở việc hoàn thiện sản phẩm hiện có và đưa ra thị trường với chất lượng cao, hơn là tạo ra một danh mục hoàn toàn mới.

Vấn đề đặt ra là liệu những năng lực đó còn đủ hiệu quả trong giai đoạn sắp tới hay không. Trước đây, Apple vẫn duy trì được chiến lược hiện tại dù nhiều lần bị phàn nàn chưa tạo ra “iPhone tiếp theo”, một phần vì các đối thủ cũng chưa đưa ra được sản phẩm thay thế đủ sức làm xáo trộn thị trường.

Tuy nhiên, AI đang nổi lên như yếu tố có thể thay đổi cuộc chơi. Ngành công nghệ hiện theo dõi liệu AI có thể tạo ra một trung tâm điện toán mới, tương tự vai trò mà iPhone từng đảm nhiệm. Trong bối cảnh đó, câu hỏi ai làm CEO có thể kém quan trọng hơn hướng đi AI mà Apple lựa chọn.

Đánh giá về chiến lược AI của Apple hiện vẫn chia rẽ. Một số ý kiến cho rằng công ty đang chậm chân vì theo đuổi cách tiếp cận thận trọng hơn so với các đối thủ như Google, Meta, OpenAI hay Anthropic, những bên đang rót vốn mạnh vào lĩnh vực này.

Ở chiều ngược lại, cũng có quan điểm cho rằng Apple hoàn toàn có thể phân phối các dịch vụ AI do đối thủ phát triển thông qua nền tảng iPhone với hàng tỷ người dùng, từ đó tạo thêm nguồn doanh thu.

Kỳ vọng của thị trường vì thế cũng đang dịch chuyển một phần sang kỷ nguyên hậu iPhone. Một số nhà phát triển và người trong ngành dự báo phần mềm AI có thể mở đường cho những thiết bị mới thay thế smartphone, dù hình thái cụ thể vẫn chưa rõ. Khả năng tái định hình vị thế dẫn dắt trong lĩnh vực điện toán vì vậy ngày càng được xem là một kịch bản thực tế.

Ngay cả trong kịch bản đó, vẫn có dự báo Apple có thể duy trì lợi thế. Nếu người tiêu dùng tiếp tục ưu tiên những thiết bị có hình thức quen thuộc, niềm tin dành cho Apple - công ty có thế mạnh trong việc ổn định hóa và thương mại hóa các sản phẩm như vậy - có thể vẫn được giữ vững.

Tuy nhiên, nếu mô hình điện toán thay đổi ở cấp độ căn bản, phong cách lãnh đạo thiên về tối ưu vận hành và thực thi như trước có thể bộc lộ giới hạn.

Vì vậy, nếu kịch bản “thời Ternus” trở thành hiện thực, điểm mấu chốt sẽ không chỉ là năng lực điều hành của cá nhân ông. Điều quyết định hơn là liệu Apple có thể vừa bảo vệ hệ sinh thái lấy iPhone làm trung tâm, vừa thích ứng với sự dịch chuyển sang một nền tảng mới dựa trên AI hay không. Chiến lược AI mà Apple lựa chọn đang nổi lên như biến số then chốt đối với thành bại của CEO kế nhiệm.