Giá xăng tăng cao đang thúc đẩy doanh số xe điện trên toàn cầu, đặc biệt tại châu Âu, châu Á và Australia. Tuy nhiên, giới phân tích lo ngại Mỹ có thể bị bỏ lại phía sau khi nhu cầu tăng nhưng nguồn cung chưa đáp ứng kịp.

Theo InsideEVs ngày 19/4 (giờ địa phương), châu Âu ghi nhận doanh số xe điện và xe hybrid sạc ngoài (PHEV) trong tháng 3 đều lập kỷ lục theo tháng. Trong khi đó, tiêu thụ tại châu Á và Australia cũng tiếp tục mở rộng.

Đà tăng này chủ yếu đến từ giá nhiên liệu leo thang, cùng với khả năng đáp ứng hàng hóa ở từng thị trường. Colin McKerracher, người phụ trách mảng vận tải sạch tại BloombergNEF, cho biết theo hầu hết chỉ số, mức độ quan tâm của người tiêu dùng đối với xe điện đang ở mức cao nhất từ trước đến nay. Ông cũng nói thêm doanh số tăng mạnh nhất ở những thị trường mà các hãng xe điện Trung Quốc có thể cung ứng đủ sản phẩm.

Đông Nam Á và Australia là hai ví dụ điển hình. Đây là các thị trường có nguồn cung xe điện Trung Quốc dồi dào, đồng thời phụ thuộc lớn vào dầu thô nhập từ các nước vùng Vịnh Ba Tư. Alex Turnbull, nhà đầu tư và nhà nghiên cứu năng lượng tại Singapore, cho biết khi khảo sát các đại lý BYD ở châu Á, ông ghi nhận một số mẫu xe điện chỉ còn đủ hàng trong vài ngày, còn một số mẫu khác đã chuyển sang hình thức đặt trước và chờ giao xe. Theo ông, tốc độ phổ cập xe điện tại khu vực đang tăng nhanh một cách đáng chú ý.

Tại châu Âu, xu hướng này cũng diễn ra tương tự. Dữ liệu từ Benchmark Mineral Intelligence cho thấy doanh số xe điện và PHEV tại châu Âu trong tháng trước tăng 72% so với tháng liền trước và tăng 37% so với cùng kỳ năm ngoái. Việc mở rộng trợ cấp của chính phủ, cùng chi phí nhiên liệu đi lên, đã góp phần đẩy nhu cầu tăng mạnh.

Ngược lại, thị trường Mỹ lại cho thấy bức tranh kém tích cực hơn. Giá xăng tại nước này đã vượt 4 USD/gallon, nhưng nguồn cung xe điện chưa phản ứng kịp với nhu cầu. Theo McKerracher, điều đáng lo là các yếu tố hỗ trợ sức mua đã xuất hiện, song các hãng xe lại cắt giảm kế hoạch xe điện, khiến thị trường khó tăng tốc.

Diễn biến doanh số cũng phản ánh rõ xu hướng chững lại. Theo Cox Automotive, doanh số xe điện tại Mỹ trong quý I giảm 27% so với cùng kỳ năm trước và giảm 8% so với quý trước. Một thống kê khác dẫn dữ liệu từ Benchmark cho thấy lượng đăng ký xe điện mới tại Bắc Mỹ trong tháng 3 đạt 121.500 chiếc, mức cao nhất theo tháng kể từ khi ưu đãi thuế cho xe điện kết thúc sớm vào tháng 9 năm ngoái. Dù vậy, con số này vẫn thấp hơn 30% so với tháng 3/2025, đồng thời đánh dấu tháng thứ sáu liên tiếp sụt giảm so với cùng kỳ.

Dù vậy, nhu cầu từ phía người tiêu dùng Mỹ không hề yếu. Các nền tảng giao dịch xe như Cars.com và Edmunds đều ghi nhận lượng tìm kiếm xe điện tăng mạnh. CEO Hyundai cũng cho biết doanh số xe điện của hãng đã tăng 40% trong giai đoạn từ tháng 2 sang tháng 3.

Vấn đề nằm ở danh mục sản phẩm. Trong vài tháng gần đây, nhiều hãng xe đã chuyển trọng tâm trở lại xe động cơ đốt trong, đồng thời liên tục dừng hoặc thu hẹp kế hoạch với các mẫu xe điện chạy pin mới. Volvo EX30, Acura ZDX và Ford F-150 Lightning không còn hiện diện trên thị trường, trong khi Honda cũng rút lại ba mẫu xe dự kiến ra mắt vào phút chót. Điều này khiến mức độ quan tâm tăng lên nhưng số mẫu xe thực sự có thể mua lại ít đi.

Như nhận định của McKerracher, người tiêu dùng “không thể mua một chiếc xe mà họ không thể tìm thấy”. Theo ông, đó đang là một trong những rào cản lớn nhất của thị trường xe điện Mỹ.