Bitcoin có thể cần sớm chuẩn bị cho kịch bản chuyển sang cơ chế bảo mật kháng lượng tử, và quá trình này cũng có thể làm rõ hơn lượng BTC mà Satoshi Nakamoto thực sự còn kiểm soát.

Theo Cointelegraph ngày 16/4 (giờ địa phương), phát biểu tại Paris Blockchain Week, Adam Back - CEO của Blockstream - cho rằng phương án an toàn nhất là chuẩn bị sẵn một nâng cấp tùy chọn để mạng Bitcoin có thể chuyển sang mật mã kháng lượng tử khi cần thiết. Ông nói thêm rằng việc thay đổi hệ thống địa chỉ cũng có thể trở thành cơ sở để ước tính quy mô nắm giữ thực tế của các ví liên quan đến Satoshi Nakamoto.

Theo Back, trọng tâm của vấn đề là những đồng coin đang nằm trong các loại địa chỉ cũ, vốn dễ bị tấn công hơn nếu máy tính lượng tử đạt đến mức đủ mạnh. Ông cho rằng người dùng nhiều khả năng sẽ có đủ thời gian để chuyển coin sang địa chỉ mới, còn những đồng không được di chuyển sau giai đoạn đó về cơ bản có thể được xem là đã thất lạc. Khi ấy, thị trường cũng có thể phần nào xác định được Satoshi còn nắm giữ bao nhiêu Bitcoin.

Từ lâu, lượng Bitcoin được khai thác trong giai đoạn đầu, đặc biệt là số coin gắn với Satoshi Nakamoto, vẫn được xem là một biến số lớn trong kịch bản rủi ro từ điện toán lượng tử. Các ước tính hiện dao động trong khoảng 500.000 đến 1 triệu BTC. Trong khi đó, công ty phân tích on-chain Arkham cho rằng các ví liên quan đến Satoshi Nakamoto đang nắm giữ 1,09 triệu BTC, tương đương khoảng 81,6 tỷ USD theo giá hiện tại.

Dù vậy, Back đánh giá mối đe dọa này chưa ở quá gần. Theo ông, điện toán lượng tử vẫn còn phải chứng minh thêm nhiều yếu tố, và phần lớn công nghệ hiện nay vẫn chủ yếu dừng ở quy mô phòng thí nghiệm. Ông nhận định phải ít nhất 20 năm nữa mới có thể xuất hiện một đột phá đủ sức đe dọa chữ ký số của Bitcoin. Đầu tháng này, Back cũng từng nói hiệu năng của máy tính lượng tử hiện tại còn thấp hơn cả một máy tính cầm tay giá 5 USD.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc chuẩn bị cần được bắt đầu ngay từ bây giờ. Theo Back, mục tiêu không phải là thay đổi toàn bộ mạng lưới ngay lập tức, mà là mở sẵn một phương án chuyển đổi để có thể kích hoạt khi cần. Ông cho rằng đây là cách tiếp cận an toàn nhất, giúp giảm tác động tới người dùng hiện tại trước khi rủi ro lượng tử trở thành mối đe dọa thực tế.

Blockstream cho biết công ty đã bắt đầu các nghiên cứu liên quan. Doanh nghiệp này đang phát triển giải pháp chữ ký dựa trên hàm băm trên Liquid Network - mạng layer 2 của Bitcoin. Adam Back cũng nói rằng giao thức Taproot có thể hỗ trợ các cơ chế chữ ký thay thế mà không gây ảnh hưởng tới người dùng hiện hữu. Trước đó, vào tháng 12/2025, Blockstream Research từng đề xuất mô hình chữ ký dựa trên hàm băm như một phương án an toàn trước rủi ro lượng tử để thay thế ECDSA và chữ ký Schnorr.

Cuộc thảo luận gần đây cũng đã mở rộng sang các đề xuất ở cấp giao thức Bitcoin. Ngày 15/4, Jameson Lopp cùng 5 đồng tác giả công bố một đề xuất cải tiến Bitcoin nhằm hạn chế khả năng di chuyển trong tương lai của những đồng coin gắn với các loại địa chỉ dễ bị tấn công bởi máy tính lượng tử. Đề xuất này cũng bao gồm các đồng coin cũ có khóa công khai đã bị lộ, với mục tiêu ngăn nguy cơ tài sản dễ tổn thương bị đánh cắp trên diện rộng khi công nghệ lượng tử trở nên khả dụng.

Tuy nhiên, hướng đi này đang vấp phải phản ứng trái chiều trong cộng đồng. Nhà phát triển kiêm nhà nghiên cứu Mark Erhardt chỉ trích đề xuất trên là mang tính áp đặt và tước đoạt quyền sở hữu. Phil Geiger, phụ trách phát triển kinh doanh tại Metaplanet, cũng cho rằng cách làm này chẳng khác nào “muốn tiền không bị đánh cắp thì trước tiên chúng ta phải đi đánh cắp số tiền đó”. Theo nhóm phản đối, việc đóng băng sớm các tài sản dễ tổn thương có thể làm dấy lên tranh cãi về quyền sở hữu, vượt ra ngoài mục tiêu tăng cường an ninh mạng lưới.

Diễn biến này cho thấy cộng đồng Bitcoin đang nghiêng về hai hướng tiếp cận khác nhau. Một bên muốn chuẩn bị trước lộ trình chuyển sang cơ chế mật mã kháng lượng tử nhưng vẫn bảo đảm tính liên tục của mạng lưới. Bên còn lại ủng hộ biện pháp khóa trước các tài sản có nguy cơ bị tấn công để chặn thiệt hại từ sớm. Back cho rằng ngay cả trong trường hợp mối đe dọa lượng tử đến sớm hơn dự kiến, các nhà phát triển Bitcoin vẫn có thể phản ứng đủ nhanh.

Điểm đáng chú ý trong thời gian tới sẽ là mức độ đồng thuận của cộng đồng Bitcoin về cách xử lý các địa chỉ dễ tổn thương trước rủi ro lượng tử, cũng như việc các ví liên quan Satoshi Nakamoto và những coin từ giai đoạn đầu của mạng lưới có được chuyển sang địa chỉ mới hay không nếu lộ trình chuyển đổi chính thức được triển khai.