Nga đang thúc đẩy một dự luật nhằm xử lý hình sự các hoạt động giao dịch tiền mã hóa diễn ra ngoài khuôn khổ quản lý trong nước, với mức phạt cao nhất có thể lên tới 7 năm tù.

Theo Interfax, được Cryptopolitan dẫn lại ngày 14/4/2026, giới chức Moscow đã phê duyệt một dự thảo bổ sung chế tài hình sự đối với hoạt động lưu thông tài sản số trái phép. Theo dự thảo, mức án tối đa là 7 năm tù, kèm phạt tiền tới 1 triệu ruble.

Dự thảo này đề xuất bổ sung điều khoản mới vào Bộ luật Hình sự Nga, tập trung vào hành vi tổ chức giao dịch tiền mã hóa khi chưa đăng ký hoặc chưa được Ngân hàng Trung ương Nga cấp phép. Bộ Tài chính Nga cho biết đây là một phần trong kế hoạch của chính phủ nhằm đưa nhiều lĩnh vực, trong đó có thị trường tiền mã hóa, ra khỏi thị trường chợ đen.

Mức xử phạt được phân theo quy mô vi phạm và tính chất tổ chức. Với các trường hợp ít nghiêm trọng hơn, người vi phạm có thể bị phạt từ 100.000 đến 300.000 ruble, hoặc mức tương đương thu nhập trong tối đa 2 năm. Ngoài ra, nhóm này cũng có thể đối mặt với án tù tới 4 năm hoặc lao động cưỡng bức.

Trong các vụ việc nghiêm trọng hơn, như có liên quan tới nhóm tội phạm có tổ chức, gây thiệt hại tài sản lớn hoặc thu lợi bất hợp pháp đáng kể, khung hình phạt sẽ tăng mạnh. Mức cao nhất được đề xuất là 7 năm tù, lao động cưỡng bức tối đa 5 năm và phạt tiền tới 1 triệu ruble. Dự thảo cũng cho phép tính tiền phạt dựa trên tiền lương hoặc thu nhập khác trong thời hạn tối đa 5 năm.

Văn bản này đồng thời đưa ra ngưỡng xác định mức độ thiệt hại. Cụ thể, từ 3,5 triệu ruble trở lên được xem là thiệt hại hoặc khoản thu lợi nghiêm trọng, trong khi từ 13,5 triệu ruble trở lên được xếp vào diện quy mô lớn. Việc điều tra sơ bộ các vụ án theo điều khoản mới sẽ do Ủy ban Điều tra Liên bang Nga và Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) phụ trách.

Giới pháp lý Nga cũng đã lên tiếng giải thích phạm vi áp dụng của quy định mới. Chủ tịch Hội đồng Hiệp hội Luật sư Nga, Vladimir Gruzdev, nói với cổng thông tin kinh tế RBC rằng “lưu thông tiền mã hóa trái phép” là hoạt động tổ chức lưu thông tài sản số vi phạm pháp luật trong nước. Dự thảo nêu rõ đối tượng bị truy cứu trách nhiệm hình sự là hành vi tổ chức lưu thông tài sản số khi không có đăng ký hoặc không có giấy phép của Ngân hàng Trung ương Nga.

Động thái này nằm trong loạt biện pháp siết quản lý tiền mã hóa gần đây của Nga. Trong đó có dự thảo “Luật về tiền tệ số và quyền số”, đề xuất cơ chế cấp phép cho các sàn giao dịch và tổ chức lưu ký, đồng thời chuẩn hóa quy định về giao dịch và đầu tư. Dự thảo cũng bao gồm điều khoản mở rộng khả năng tiếp cận thị trường tới cả nhóm nhà đầu tư không đủ điều kiện.

Theo lộ trình hiện nay, các dự luật quản lý tổng thể dự kiến sẽ được thông qua và có hiệu lực trước ngày 1/7/2026. Riêng điều khoản xử lý hình sự nhiều khả năng có hiệu lực từ ngày 1/7/2027. Nếu được thông qua, cơ chế mới sẽ phân tách rõ giữa hoạt động được cấp phép và các giao dịch ngoài khuôn khổ pháp lý.

Trên thị trường, quan điểm về hướng đi mới của Nga vẫn còn chia rẽ. Một số ý kiến cho rằng chính sách đối với tài sản số phi tập trung của nước này đang bước sang giai đoạn điều chỉnh mạnh, trong khi bên phản biện lo ngại hệ thống mới có thể quá cứng rắn. Theo các thông tin được công bố, cơ quan chức năng Nga cũng đang chuẩn bị phương án hạn chế tiếp cận các sàn giao dịch toàn cầu, đồng thời thúc đẩy yêu cầu công dân Nga khai báo ví tiền mã hóa ở nước ngoài với Cơ quan Thuế Liên bang.

Dư luận trong nước cũng cho thấy sự phân hóa. Khảo sát của chuyên trang Bits.media cho thấy khoảng một phần ba người Nga cho rằng tiền mã hóa nên được công nhận là tài sản tương tự bất động sản hoặc tiền gửi ngân hàng và cần được quản lý. Một tỷ lệ gần tương đương lo ngại quy định mới có thể làm gia tăng mức độ kiểm soát của nhà nước. Dù vậy, 36% số người được hỏi cho biết vẫn có ý định đầu tư vào tiền mã hóa.

Nga hiện đang đẩy nhanh việc đưa tiền mã hóa vào khuôn khổ pháp lý, đồng thời tăng cường kiểm soát các hoạt động vận hành không phép và các cấu trúc lưu trữ ở nước ngoài. Tâm điểm sắp tới sẽ là phạm vi áp dụng thực tế của cơ chế cấp phép sàn giao dịch, nghĩa vụ khai báo ví ở nước ngoài và cách điều khoản hình sự được cụ thể hóa trước thời điểm dự kiến có hiệu lực vào năm 2027.