SkyMapper ngày 14/4 (giờ địa phương) công bố mạng chuyên dụng xây dựng trên Avalanche, cho phép ghi nhận và xác thực theo thời gian thực dữ liệu quan sát từ các kính thiên văn trên toàn cầu.

Theo CoinDesk, hệ thống mới mang tên SkyMapper L1 được thiết kế để lưu lại dữ liệu quan sát vũ trụ theo cơ chế cho phép kiểm tra liệu dữ liệu có bị can thiệp hoặc chỉnh sửa hay không.

Trọng tâm của nền tảng là cơ chế “Proof of Space Observation” (POSO). Giải pháp này chuyển dữ liệu thu thập từ kính thiên văn và các cảm biến trên khắp thế giới thành hồ sơ số, đồng thời cho phép xác minh liệu hoạt động quan sát có thực sự diễn ra, diễn ra vào thời điểm nào và dữ liệu có bị thay đổi sau đó hay không.

Quá trình xác thực được thực hiện ngay tại thời điểm quan sát. Khi một kính thiên văn kết nối mạng phát hiện vệ tinh bay qua hoặc tín hiệu từ không gian sâu, dữ liệu sẽ lập tức được ký bằng mật mã.

Chữ ký này được gắn với từng thiết bị quan sát và được ghi lên mạng cùng thông tin thời gian, tạo cơ sở để đối chiếu về sau.

Thay vì sử dụng cơ sở dữ liệu tập trung, SkyMapper chia nhỏ dữ liệu gốc và lưu trên mạng lưu trữ phi tập trung, trong khi “dấu vân tay” số của dữ liệu được ghi lên blockchain Avalanche.

Nhờ đó, người dùng có thể đối chiếu dấu vân tay số ở các thời điểm sau để kiểm tra liệu dữ liệu là bản gốc hay đã bị chỉnh sửa.

Hệ thống cũng tích hợp cơ chế kiểm soát truy cập. Smart contract đảm nhiệm việc xác thực, phân loại dữ liệu đầu vào và quản lý quyền truy cập, qua đó hạn chế truy cập với dữ liệu nhạy cảm liên quan đến chính phủ hoặc quốc phòng, đồng thời vẫn cho phép chia sẻ công khai dữ liệu phục vụ nghiên cứu khoa học.

Mỗi bản ghi đều có thể truy vết theo thời điểm thu thập, vị trí và nguồn dữ liệu.

SkyMapper cho biết việc kết nối dữ liệu với các tổ chức đã bắt đầu. Viện SETI - tổ chức nổi tiếng với hoạt động tìm kiếm sự sống thông minh ngoài Trái Đất - hiện đang cung cấp dữ liệu quan sát theo thời gian thực. Đây được xem là một trong những trường hợp sớm đưa dữ liệu khoa học cấp tổ chức vào hệ thống xác thực dựa trên blockchain.

Theo SkyMapper, khối lượng dữ liệu không gian đang tăng nhanh cùng với sự mở rộng của vệ tinh, drone và các sứ mệnh không gian, trong khi việc kiểm tra dữ liệu có bị can thiệp hoặc bị gán sai nguồn ngày càng trở nên khó khăn.

Công ty cho rằng blockchain có thể lưu vĩnh viễn từng bản ghi quan sát theo cơ chế chống chỉnh sửa, qua đó cho phép bất kỳ bên nào cũng có thể tự kiểm chứng một cách độc lập.

Emin Gun Sirer, nhà sáng lập kiêm CEO Ava Labs, cho biết công ty đang xây dựng hạ tầng blockchain có tác động tới thế giới thực. Theo ông, việc “neo” dữ liệu từ các đài quan sát lên blockchain cho thấy công nghệ này có thể thay đổi hoạt động khoa học như thế nào.

Theo CoinDesk, động thái mới cho thấy Avalanche đang mở rộng từ các ứng dụng xoay quanh tài sản số và DeFi sang lĩnh vực xác thực dữ liệu trong thế giới thực. Giới quan sát hiện chú ý đến cách hệ sinh thái này sẽ hình thành cơ chế phân phối dữ liệu quan sát và quản trị quyền truy cập trong thời gian tới, đặc biệt ở các lĩnh vực đòi hỏi độ tin cậy cao như khoa học, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.