Tại Hàn Quốc, lực lượng nhân viên phát thư đang dần vượt ra ngoài vai trò chuyển phát truyền thống để trở thành một mắt xích trong lưới an toàn cộng đồng. Từ cứu người trong tai nạn giao thông, hỗ trợ nạn nhân tại hiện trường sự cố đến phát hiện các vụ lừa đảo nhắm vào người cao tuổi, nhiều trường hợp cho thấy mạng lưới bưu điện ngày càng gắn sâu với đời sống thường nhật.
Ngày 14/4, Tổng cục Bưu chính Hàn Quốc cho biết vai trò của nhân viên phát thư đang được mở rộng sang lĩnh vực hỗ trợ cộng đồng tại địa phương. Trong nhiều vụ việc gần đây, họ không chỉ báo tin mà còn trực tiếp tham gia xử lý ban đầu tại hiện trường.
Một trong những trường hợp tiêu biểu diễn ra trong tháng 3 tại quận Gangnam, Seoul. Nhân viên phát thư Yoo Sang-beom của Bưu điện Seoul Gangnam đã phát hiện một vụ tai nạn giao thông gần ga Hakyeoul, kiểm tra tình trạng tài xế, gọi 119 và điều tiết giao thông trên đoạn đường ùn tắc để tránh phát sinh thêm rủi ro.
Năm ngoái, Lee Seok-ho, nhân viên phát thư thuộc Bưu điện Seoul Dongjak, cũng kịp thời ngăn chặn một vụ lừa đảo qua điện thoại nhằm vào một người cao tuổi. Sau khi phát hiện dấu hiệu bất thường, anh đã cảnh báo nạn nhân và báo 112, qua đó giúp tránh thiệt hại khoảng 10 triệu won. Sau đó, cảnh sát đã gửi thư cảm ơn.
Tại các địa phương, nhiều trường hợp tương tự cũng liên tiếp được ghi nhận. Ở Gunsan, tỉnh Jeonbuk, một nhân viên phát thư phát hiện một người dân ngoài 60 tuổi ngã gục tại hiện trường nổ khí gas, sau đó tiến hành sơ cứu và hỗ trợ lực lượng cứu nạn. Tại Pocheon, tỉnh Gyeonggi, các nhân viên phát thư phát hiện hỏa hoạn tại điểm phân loại rác trong một khu thương mại và tham gia dập lửa ban đầu.
Theo Kim Kkot-ma-eum, Giám đốc Bưu chính vùng Gyeongin, những vụ việc này cho thấy tinh thần trách nhiệm của nhân viên phát thư đã vượt ra ngoài phạm vi giao nhận bưu gửi thông thường.
Đây không phải là hiện tượng nhất thời. Trên cả nước, các báo cáo về việc nhân viên phát thư phát hiện tình huống khẩn cấp khi đến thăm các hộ người cao tuổi sống một mình vẫn xuất hiện thường xuyên. Với những người hạn chế đi lại hoặc ít liên hệ xã hội, nhân viên phát thư trong nhiều trường hợp lại là người đầu tiên nhận ra dấu hiệu bất thường.
Vai trò này gần đây cũng được mở rộng ở cấp độ thể chế. Năm ngoái, Tổng cục Bưu chính phối hợp với Bộ Nội vụ và An toàn Hàn Quốc đưa chương trình thăm hỏi định kỳ qua mạng lưới bưu điện vào vận hành thường xuyên. Theo chương trình, nhân viên bưu điện sẽ đến thăm các hộ có người cao tuổi và các hộ sống cô lập để kịp thời phát hiện rủi ro; nếu có dấu hiệu bất thường, thông tin sẽ được chuyển ngay cho chính quyền địa phương hoặc cơ quan liên quan.
Diễn biến này đồng nghĩa với việc bưu điện đang đảm nhận thêm vai trò lấp khoảng trống trong mạng lưới an sinh, bên cạnh hoạt động chuyển phát truyền thống.
Không chỉ vậy, bưu điện còn tham gia hỗ trợ tiếp cận trợ cấp cho người cao tuổi. Đầu năm ngoái, Tổng cục Bưu chính phối hợp với nghị sĩ Shin Sung-beom của đảng Quyền lực Nhân dân thí điểm tại bốn khu vực ở tỉnh Gyeongnam dịch vụ chuyển tiền mặt trợ cấp của chính quyền địa phương thông qua mạng lưới bưu điện. Mô hình này nhằm tạo thuận tiện cho người cao tuổi gặp khó khăn khi phải trực tiếp đến các tổ chức tài chính.
Giới chuyên môn nhận định lợi thế lớn nhất của lực lượng phát thư nằm ở mạng lưới nhân sự phủ khắp cả nước và đặc thù tiếp xúc định kỳ với người dân. Nhờ đó, họ ở vị trí thuận lợi để phát hiện sớm các tình huống khẩn cấp trong đời sống.
Tuy nhiên, việc mở rộng nhiệm vụ cũng kéo theo lo ngại về khối lượng công việc và mức độ an toàn. Một số ý kiến cho rằng khi tham gia xử lý tai nạn hoặc hỗ trợ cứu nạn, rủi ro đối với chính nhân viên phát thư có thể gia tăng. Vì vậy, nếu muốn duy trì vai trò này như một dịch vụ công bền vững, cần đi kèm cơ chế bảo vệ và đào tạo bài bản.
Trong khi đó, Tổng cục Bưu chính đang tăng cường động viên lực lượng tại hiện trường. Park In-hwan, người nhậm chức từ tháng 2, liên tục thăm các bưu cục địa phương để khích lệ những nhân viên phát thư có hành động dũng cảm và tích cực. Theo ông, lực lượng phát thư đang làm tốt vai trò gác tuyến đầu ở nhiều ngóc ngách của xã hội, qua đó lan tỏa tác động tích cực tới cộng đồng.