Lượng PC xuất xưởng toàn cầu trong quý I năm nay tăng 4% so với cùng kỳ, bất chấp lo ngại nhu cầu tiêu dùng suy yếu. Tuy nhiên, theo giới phân tích, mức tăng này chủ yếu đến từ hoạt động tích trữ hàng hóa trước khi giá bộ nhớ đi lên, thay vì phản ánh nhu cầu thực. Trong bối cảnh giá DRAM cho PC vẫn tăng nhưng đà tăng đang hạ nhiệt, thị trường hiện dồn sự chú ý vào khả năng phục hồi sức mua trong nửa cuối năm, khi AI PC và xu hướng nâng cấp màn hình cao cấp được kỳ vọng sẽ tạo lực đẩy mới.

Gartner cho biết đà tăng xuất xưởng trong quý I chủ yếu xuất phát từ việc các doanh nghiệp chủ động tăng tồn kho để ứng phó với xu hướng tăng giá bộ nhớ, còn gọi là “memflation”. Ông Rishi Padhi, Giám đốc nghiên cứu của Gartner, cho biết chi phí DRAM và NAND leo thang đã khiến nhà cung ứng và các kênh phân phối đẩy mạnh nhập hàng trước khi giá tăng trong quý II, đặc biệt ở các dòng sản phẩm có biên lợi nhuận thấp.

Theo Gartner, quý I năm ngoái cũng từng ghi nhận hiện tượng nhập hàng sớm trước thời điểm Mỹ áp thuế, khiến số liệu xuất xưởng bị đẩy lên cao. Điều đó đồng nghĩa tình trạng xuất xưởng vượt nhu cầu thực đã lặp lại trong hai năm liên tiếp.

Cục diện giữa các hãng PC cũng cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Gartner cho biết Lenovo tăng 9,5% so với cùng kỳ, qua đó củng cố vị trí số một với 26,5% thị phần. Apple tăng 12,7% nhờ MacBook Neo, đưa thị phần từ 9,8% lên 10,6%. Theo ông Rishi Padhi, mẫu máy này giúp duy trì nhu cầu ổn định từ người dùng mới của hệ sinh thái Mac và khối giáo dục, đồng thời thu hút hiệu quả nhóm khách hàng nhạy cảm về giá.

Ở chiều ngược lại, HP giảm 4,9%, kéo thị phần từ 21,1% xuống 19,3%. Asus tăng 10,8% và vượt Acer để vươn lên vị trí thứ năm.

Dù memflation là yếu tố góp phần đẩy số liệu xuất xưởng đi lên, diễn biến đáng chú ý hơn là đà tăng giá DRAM cho PC đang dần hạ nhiệt. Khi áp lực chi phí linh kiện bớt gay gắt, các hãng PC có thêm dư địa để tung sản phẩm mới và đẩy mạnh khuyến mại, qua đó tạo nền tảng cho nhu cầu mở rộng trong các quý tới.

Theo IBK Investment & Securities, giá DDR5 16GB dùng cho PC tăng từ 66,7 USD trong quý I lên 84,1 USD trong quý II và 162,7 USD trong quý III. Tuy nhiên, mức điều chỉnh tăng trong dự báo tháng 3 so với tháng 2 đã thu hẹp. Với máy chủ, giá DDR5 64GB tăng từ 696-703 USD trong quý I lên 879-923 USD trong quý III, song tốc độ tăng theo quý cũng đang có xu hướng chậm lại.

Vì vậy, vấn đề then chốt hiện nay là liệu lượng hàng tích trữ do memflation có thể chuyển hóa thành nhu cầu thực trong nửa cuối năm hay không. Sau quý II, thị trường cũng sẽ phải kiểm chứng xem nhu cầu thay mới của người tiêu dùng có đủ mạnh để hấp thụ phần tăng thêm từ chi phí linh kiện hay không.

“Xuất xưởng tăng nhờ tích trữ, nửa cuối năm mới là bài test nhu cầu”

Cùng thời điểm, làn sóng thay thế thiết bị sang nền tảng AI PC đang tăng tốc. Tháng 1, Intel ra mắt Core Ultra Series 3 (Panther Lake) trên tiến trình 18A và mở rộng danh mục AI PC. Theo hãng, hiệu năng GPU của dòng chip mới tăng 77% so với thế hệ trước, CPU tăng 60%, còn năng lực xử lý AI gần gấp đôi. Nền tảng này đạt 180 TOPS và hỗ trợ chạy cục bộ mô hình ngôn ngữ lớn với 7 tỷ tham số.

Samsung Electronics đã đưa Panther Lake lên dòng Galaxy Book6, trong khi LG Electronics trang bị nền tảng này cho Gram Pro 2026 để làm mới danh mục sản phẩm. Ông Baek Tae-won, CEO Intel Korea, cho biết đến năm 2025, tỷ trọng AI PC dùng chip Intel tại các kênh bán lẻ chủ lực đã vượt 40%.

AMD cũng công bố Ryzen AI 400 series tại MWC 2026, mở rộng AI PC từ laptop sang desktop. Dòng sản phẩm này tích hợp NPU tối đa 50 TOPS, là bộ xử lý desktop đầu tiên hỗ trợ Copilot+ PC và dự kiến được bán ra từ quý II thông qua các OEM như HP và Lenovo. Trong khi đó, Ryzen AI Pro 400 series cho thiết bị di động nhấn mạnh lợi thế hiệu năng đa luồng cao hơn tối đa 30% so với Intel Core Ultra, qua đó mở rộng hiện diện sang laptop doanh nghiệp và workstation di động.

Qualcomm, hãng đang gia tăng hiện diện trên thị trường PC, cũng đẩy mạnh hệ sinh thái Windows với Snapdragon X series. Tại Hàn Quốc, công ty đã mở khu trải nghiệm thứ hai tại chi nhánh Jamsil của Lotte Hi-Mart, trưng bày sản phẩm từ 6 nhà sản xuất gồm Samsung Electronics, Asus và HP, nhằm tăng điểm tiếp xúc với người tiêu dùng.

Ở mảng hiển thị, xu hướng cao cấp hóa cũng ngày càng rõ nét. Samsung Display cho biết tổng lượng màn hình QD-OLED xuất xưởng lũy kế đã vượt 5 triệu chiếc trong tháng 3, đạt được chỉ sau 4 năm kể từ khi bắt đầu sản xuất hàng loạt. Tốc độ tăng trưởng bình quân năm vượt 320%.

Theo Omdia, tỷ trọng tấm nền tự phát sáng trong phân khúc màn hình cao cấp giá từ 500 USD trở lên dự kiến tăng từ 22% năm 2024 lên 41% trong năm nay.

Samsung Display cho biết đã hợp tác với 20 khách hàng toàn cầu để tung ra khoảng 150 mẫu màn hình QD-OLED. Công ty đồng thời nắm 75% thị phần tính theo lượng xuất xưởng trong phân khúc màn hình tự phát sáng dành cho monitor năm ngoái. Hãng cũng áp dụng lớp phủ chống phản xạ và độ bền cao mang tên “Quantum Black” để tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm.

Gartner dự báo giá PC nhiều khả năng vẫn tiếp tục chịu áp lực tăng trong quý II. Tổ chức này cho rằng nếu chi phí DRAM và NAND được chuyển vào giá bán thành phẩm, quyết định mua của người tiêu dùng có thể bị trì hoãn. Theo một đại diện trong ngành, yếu tố then chốt là liệu người dùng có cảm nhận mức cải thiện hiệu năng của sản phẩm mới đủ rõ rệt để chấp nhận phần tăng giá hay không.