Làn sóng trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi nhanh ngành phần mềm, nhưng giới chuyên gia Hàn Quốc cho rằng thể chế hiện hành vẫn vận hành theo tư duy của thời tích hợp hệ thống (SI). Theo họ, các quy định về phân tách mạng trong khu vực công và tài chính, cơ chế định giá dựa vào nhân sự, cùng cách thức mua sắm công hiện nay đang trở thành rào cản đối với quá trình ứng dụng AI.

Nhận định này được đưa ra tại Diễn đàn Chính sách số 2026, tổ chức ngày 13 tại hội trường Quốc hội Hàn Quốc. Đại diện doanh nghiệp, giới học thuật và các nhà hoạch định chính sách đồng loạt cho rằng cần sớm sửa đổi các quy định đang cản trở AI được triển khai sâu hơn trong tổ chức và doanh nghiệp.

Phát biểu tại sự kiện, nghị sĩ Lee Hae-min, thành viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ Thông tin, Phát thanh và Truyền thông của Quốc hội, cho biết Hàn Quốc đặt mục tiêu trở thành một trong ba cường quốc AI hàng đầu. Tuy nhiên, nhiều lĩnh vực nền tảng phục vụ AI lại gặp khó trong phân bổ ngân sách chỉ vì không gắn trực tiếp với nhãn “AI”. Ông nhấn mạnh ngành phần mềm cũng cần được hưởng lợi từ làn sóng tăng trưởng này.

Trong phần trình bày, CEO Lee Hak-jun của Madras Check cho rằng quy định phân tách mạng là một trong những rào cản điển hình nhất. Theo ông, tại thực tế triển khai, AI hiện có thể hỗ trợ viết tới 90/100 dòng mã, nhưng các cơ quan công quyền và tổ chức tài chính lại không thể kết nối để sử dụng những dịch vụ bên ngoài như Claude hay OpenAI.

Ông ví tình trạng này như việc “đã có máy kéo nhưng vẫn bắt nhân viên mang liềm ra đồng”. Theo CEO Lee, thay vì duy trì mô hình tách biệt vật lý, Hàn Quốc cần chuyển sang mô hình an ninh logic dựa trên mã hóa và giám sát, tương tự chính sách zero trust của Mỹ.

Vị CEO này cũng đề cập đến áp lực chi phí trong thời đại AI. Theo ông, trong ngành IT hiện nay, chi phí lao động không còn chỉ là lương tháng mà còn bao gồm cả chi phí token. Vì vậy, cần có chính sách hỗ trợ token để doanh nghiệp phần mềm có thể kết nối và khai thác nhiều mô hình ngôn ngữ lớn (LLM). Với mua sắm công, ông chỉ ra một điểm nghẽn lớn: doanh nghiệp không có thành tích thì khó tham gia đấu thầu, nhưng muốn có thành tích lại phải được đưa sản phẩm lên hệ thống mua sắm công trước đó.

Ở phần thảo luận, nhiều ý kiến tiếp tục cho rằng thể chế hiện tại không theo kịp tốc độ chuyển dịch của AI. Phó chủ tịch Lee Seung-hyun của FortyTwoMaru nói rằng nếu không xử lý bài toán hạ tầng bị chia tách thành G-cloud riêng cho khu vực công, riêng cho tài chính và riêng cho khối tư nhân, ngành phần mềm trong nước sẽ rất khó phát triển. Theo ông, AI thay đổi chỉ trong vài tuần, trong khi quá trình thực hiện các thủ tục như lập kế hoạch chiến lược tin học (ISP), thẩm định tiền khả thi hay xây dựng hồ sơ mời thầu (RFP) lại quá dài, khiến thiết kế ban đầu nhanh chóng lạc hậu. Nếu không có cơ chế fast track, việc theo kịp thị trường gần như là bất khả thi.

Cải cách cơ chế định giá cũng là một chủ đề lớn tại diễn đàn. Hiện nay, các dự án phần mềm trong khu vực công chủ yếu vẫn áp dụng mô hình man-month, tức tính chi phí theo số lượng nhân sự và thâm niên. Khi AI giúp nâng mạnh năng suất phát triển, nền tảng định giá dựa trên lao động truyền thống bị lung lay, khiến doanh nghiệp dù đã ứng dụng AI vẫn khó cải thiện lợi nhuận.

Giám đốc Kang Cheol-ha của Viện Nghiên cứu Chính sách Hội tụ Tương lai đề xuất chuyển sang cơ chế định giá theo giá trị tạo ra, trong đó chi phí tính toán và hạ tầng cũng cần được phản ánh vào đơn giá đối với doanh nghiệp phần mềm ứng dụng AI. Trong khi đó, Tiến sĩ Yoo Ho-seok của Viện Nghiên cứu Chính sách Phần mềm nhận định cách tính phí hiện nay vẫn dựa trên “đếm đầu người” và cách tính lợi nhuận dựa trên giá vốn, khiến SI bị xem là mô hình lạc hậu. Tuy nhiên, trong bối cảnh AI ngày càng gắn với tri thức chuyên ngành, năng lực SI lại có thể trở thành một tài sản quan trọng.

Đại diện phía chính phủ cũng thừa nhận cần tiếp tục hoàn thiện thể chế. Ông Kwon Oh-min, Trưởng ban Công nghiệp Phần mềm thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ Thông tin và Truyền thông, cho biết sự nổi lên của AI agent đang tạo ra tác động rất lớn đối với ngành phần mềm. Theo ông, nhà nước có thể xem xét các biện pháp như voucher hoặc khấu trừ thuế cho chi phí token, đồng thời điều chỉnh khung quản lý liên quan đến an ninh. Ông cũng cho biết các nội dung như cơ chế định giá cho dự án phần mềm khu vực công, cải thiện môi trường khép kín và cải tổ hệ thống ngân sách đều là những vấn đề cần được rà soát.